British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

GWERS 1: DOD O HYD I NEWYDDION

Bwletin Ysgol

Y wers hon yw'r gyntaf mewn cyfres o chwech sy'n egluro sut mae newyddiadurwyr proffesiynol yn llunio newyddion.

Myfyrwyr Cymru yn holi gwleidyddion
Myfyrwyr yn holi gwleidyddion

Myfyrwyr i ymchwilio i newyddion

AMCANION

Deall ble i ddod o hyd i newyddion sydd:

• Gwerth eu nodi

• Yn wir ac yn gywir

• Yn addas ar gyfer eich cynulleidfa

GWEITHGAREDDAU AC ADNODDAU

  Gweithgaredd Adnoddau Dewis technoleg isel
1 Fideo: Cynghorion Huw Edwards Mynediad i'r rhyngrwyd neu DVD Taflen waith 1.1
2 Ffynonellau newyddion, y gwirionedd a chywirdeb Mynediad i'r rhyngrwyd Papurau newydd, o leiaf ddau deitl gwahanol
3 Dyfalu pwy yw'r gynulleidfa Mynediad i'r rhyngrwyd Tudalennau wedi'u hargraffu o wefan y BBC
4 Paratoi ar gyfer y Diwrnod Newyddion Dim Dim

GWEITHGAREDD CYNTAF

1. Fideo: Cynghorion Huw Edwards

Cynghorion Huw: Dod o hyd i newyddion

Mae myfyrwyr yn gwylio'r fideo hwn gan Huw Edwards, ac yna'n rhoi'r cynghorion ar waith gan ddefnyddio'r daflen waith.

1. Dewis technoleg isel

Gan ddefnyddio'r daflen waith uchod mae myfyrwyr yn cysylltu pob un o'r cynghorion craff ag un o gynghorion Huw Edwards.

Cyngor i athrawon: Gellir defnyddio'r daflen waith hon fel gweithgaredd i'r grŵp llawn hefyd.

PRIF WEITHGAREDD

2. Ffynonellau newyddion, gwirionedd a chywirdeb

Gofynnwch i fyfyrwyr am enghreifftiau o straeon newyddion cyfredol a lluniwch restr. Efallai y bydd myfyrwyr am edrych ar dudalen flaen gwefannau Newyddion BBC neu Ffeil neu bapurau newydd ar gyfer ysbrydoliaeth.

Cyngor i athrawon: Mae papurau newydd sy'n rhad ac am ddim yn adnodd gwych ar gyfer y gweithgaredd hwn, a thrwy gydol y chwe gwers.

Ar gyfer pob stori, gofynnwch i'r myfyrwyr: Pam fod hyn yn y newyddion?

Casglwch eu hatebion. Dyma rai enghreifftiau:

Beth sydd yn y newyddion? Pam fod hyn yn y newyddion? Oherwydd...
Gweld morfil mewn afon yn Llundain Mae'n anarferol
Ffliw moch yn cyrraedd Prydain Mae angen i bobl wybod amdano
Dirwyo rapiwr am iaith fudur Mae pobl am wybod amdano
Yr Eidal yn ennill Cwpan y Byd Mae o ddiddordeb i nifer o bobl
Gwahardd bwyd sothach mewn ysgolion Mae'n bwysig

I grynhoi: Newyddion yw rhywbeth y mae pobl AM ei wybod (diddordeb) neu ANGEN gwybod (gwasanaeth cyhoeddus).

3. Ffynonellau Newyddion, gwirionedd a chywirdeb

Gofynnwch i fyfyrwyr gofio'r ffynonellau newyddion a grybwyllwyd gan Huw Edwards yn y fideo. Dyma nhw:

• Newyddiadurwyr eraill

• Datganiadau i'r wasg

• Arbenigwyr

• Tystion

Eglurwch: Newyddiadurwyr yw'r brif ffynhonnell yn y gweithgaredd hwn.

CYNGHORION YMCHWIL
Ar y we, defnyddiwch beiriant chwilio newyddion, yn hytrach nag un cyffredinol
Defnyddiwch "" e.e. "Gordon Brown" yn hytrach na Gordon Brown
Defnyddiwch offeryn chwilio manwl
Sicrhewch fod y term rydych yn chwilio amdano wedi'i sillafu'n gywir
Cadwch gofnod o'ch ffynhonnell, fel bod modd mynd yn ôl ati yn ddiweddarach

Mewn parau, mae myfyrwyr yn dod o hyd i un stori y bydd eu cynulleidfa'n ei mwynhau ar wefan newyddion neu mewn papur newydd (dewis technoleg isel).

Maen nhw'n dod o hyd i'r un stori mewn ffynhonnell arall (gwefan neu bapur).

Maen nhw'n astudio'r wybodaeth yn fanwl ac yn nodi unrhyw wahaniaethau, gan ganolbwyntio ar wahaniaethau ffeithiol.

Gofynnwch i fyfyrwyr:

• Ar ba wahaniaethau wnaethoch chi sylwi?

• Pam eich bod chi'n credu bod yna wahaniaethau?

• Sut allwch chi ddod o hyd i'r wybodaeth fwyaf cywir?

Trafodwch eu hatebion gan gyfeirio at y pwynt isod:

Po fwyaf yw nifer yr awduron, mwyaf tebygol yw hi bod y digwyddiad yr adroddwyd amdano yn wir, medd haneswyr. Mae newyddiadurwyr yn dilyn yr un egwyddor. Mae newyddiadurwyr y BBC yn gwirio o leiaf ddwy ffynhonnell wrth lunio adroddiad. "Gwirionedd a chywirdeb" yw un o werthoedd newyddion y BBC.

4. Dyfalu pwy yw'r gynulleidfa

Eglurwch: Yng ngeirfa'r cyfryngau, ystyr y GYNULLEIDFA yw gwrandawyr y rhaglen radio, gwylwyr y rhaglen deledu neu ddefnyddwyr y wefan.

GWERTHOEDD NEWYDDION Y BBC
Y gwirionedd a chywirdeb
Bod yn ddiduedd ac amrywiaeth barn
Annibyniaeth a gonestrwydd golygyddol
Gwasanaethu budd y cyhoedd
Tegwch
Cydbwyso'r hawl i wneud adroddiad gyda pharch at breifatrwydd
Cydbwyso'r hawl i wneud adroddiad gyda gwarchod y bregus
Diogelu plant
Bod yn atebol i'r gynulleidfa

Dangoswch dudalennau blaen gwefannau Newyddion BBC neu Ffeil , gan guddio'r faner ar frig pob tudalen. Gellir argraffu'r tudalennau blaen a'u dosbarthu, fel dewis technoleg isel.

Mae myfyrwyr yn dyfalu oedran y gynulleidfa ar gyfer pob un, gan wneud sylwadau ar y dewis o destunau newyddion, ffurfioldeb yr iaith, gosodiad ac ati.

Gofynnwch i'r myfyrwyr:

• Pwy fydd eich cynulleidfa ar Ddiwrnod Newyddion y Bwletin Ysgol?

• O ystyried eich cynulleidfa, oes yna unrhyw straeon y byddech chi'n osgoi eu hadrodd?

Trafodwch eu hatebion gan gyfeirio at y pwyntiau isod:

Achosion llys cyfredol (sy'n digwydd ar y pryd): Mae'r rhain yn arbennig o gymhleth ac mae gohebwyr llys yn cael hyfforddiant cyfreithiol. Mae'r BBC yn cynghori osgoi straeon o'r fath ar y Bwletin Ysgol. Mwy o wybodaeth ar ddirmyg

Clecs am enwogion: Heb ffeithiau caled, gall y straeon hyn fod yn ddim mwy na sïon, ac mae'n well eu hosgoi. Mwy o wybodaeth ar ddifenwad

Chwaeth a gwedduster: Dylid osgoi adrodd ar unrhyw beth anaddas yn y Bwletin Ysgol. Mwy o wybodaeth ar chwaeth a gwedduster

Bydd myfyrwyr yn adolygu'r pwyntiau hyn yng ngwers 6. Cadw'r newyddion yn ddiogel ac yn gyfreithlon.


GWEITHGAREDD Y GRŴP LLAWN

5. Paratoi ar gyfer Diwrnod Newyddion y Bwletin Ysgol

Gofynnwch i fyfyrwyr:

• Enwi un stori neu bwnc newyddion fydd o ddiddordeb i'ch cynulleidfa ar y Diwrnod Newyddion.

• Enwi dwy ffynhonnell ddibynadwy y gallech chi eu defnyddio i ddod o hyd i wybodaeth am y stori.

• Pa gyfrwng (newyddion fideo, sain, neu destun) fydd fwyaf addas ar gyfer eich stori? Eich cynulleidfa?

Cyngor i athrawon: Ar Ddiwrnod Newyddion y Bwletin Ysgol, bydd adroddiadau'r myfyrwyr yn cael eu cyhoeddi ar wefan yr ysgol, felly mae'n syniad da dechrau meddwl - nawr - am sut y gallai edrych.

A fydd yn cynnwys newyddion fideo, newyddion sain, newyddion testun, neu gyfuniad? Edrychwch ar wefannau'r ysgolion sydd â chysylltiad i Fap rhyngweithiol y Bwletin Ysgol (Saesneg) am ysbrydoliaeth.

Mae'r cynllun gwers hwn wedi'i gymeradwyo gan Goleg Newyddiaduraeth y BBC.




Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific