British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 3 Medi 2009, 15:21 GMT 16:21 UK
Iaith: Galw am gyngor cyfreithiol

Y Senedd ym Mae Caerdydd
Mae Cofnod y Trafodion wedi bod yn ddwyieithog ers sefydlu'r cynulliad yn 1999

Mae Cymdeithas yr Iaith yn bwriadu gofyn am gyngor cyfreithiol ar ôl i Gomisiwn y Cynulliad benderfynu rhoi'r gorau i gyfieithu areithiau o'r Saesneg i'r Gymraeg.

Penderfynodd y comisiwn na fyddai sylwadau Aelodau Cynulliad yn cael eu cyfieithu o'r Saesneg i'r Gymraeg ar gyfer Y Cofnod sef Hansard Cymru.

Mae BBC Cymru yn deall bod Bwrdd yr Iaith yn ystyried ymchwilio i benderfyniad y comisiwn.

Dywedodd y mudiad iaith wrth y comisiwn fod y penderfyniad yn dangos "gwendid yn y Ddeddf Iaith lle mae cyrff yn gallu creu polisïau iaith ac yna eu hanwybyddu yn llwyr".

"... mae hyn yn gosod esiampl wael i gyrff eraill yn y sector cyhoeddus - i anwybyddu eu cynlluniau iaith a dechrau cwtogi eu gwasanaethau dwyieithog, gan ddefnyddio penderfyniad y cynulliad fel esgus dros wneud hynny," meddai Dafydd Morgan Lewis o'r mudiad.

'Egwyddorion'

"Yn eu hateb mae'r comisiwn yn mynnu fod y cyfieithu yn rhy ddrud a dyna'r union ddadl a ddefnyddir gan y sector preifat dros beidio â defnyddio'r Gymraeg."

Mewn erthygl gafodd ei chyhoeddi yng nghylchgrawn Barn, mae'r bargyfreithiwr, Gwion Lewis, yn dadlau bod modd herio penderfyniad y comisiwn yn gyfreithiol.

"Un o brif egwyddorion y gyfraith sy'n ymwneud â chyrff cyhoeddus yw bod rhaid i'w penderfyniadau fod yn rhesymol ac yn rhesymegol.

"Un agwedd ar hyn ydi os ydi corff cyhoeddus yn dweud mewn du a gwyn na fyddan nhw'n gwneud penderfyniad arbennig cyn ymgynghori gyda rhywun arall yn gyntaf.

"Mi fydd y gyfraith yn disgwyl hynny a all y gyfraith ddim bod yn gliriach.

"Dwy flynedd yn ôl yn eu cynllun iaith fe ddywedodd y cynulliad y byddai 'na gyfieithiad air am air o bob cyfarfod llawn ac na fyddai newid yn digwydd i'r cynllun cyn ymgynghoriad gyda Bwrdd yr Iaith.

"Dydi hyn yn amlwg ddim wedi digwydd."

Mae prif weithredwr y comisiwn, Claire Clancy, wedi dweud nad ydi'r cynllun iaith yn berthnasol i'r comisiwn ac mai cytundeb gwirfoddol sydd 'na.

'Gwerth'

"Ond mae'r ddogfen yn cael ei galw'n gynllun iaith ac yn y fformat arferol ar gyfer cynllun iaith," meddai Mr Lewis.

"Mae pobl Cymru yn cymryd yn ganiataol, yn fy marn, fod 'na werth iddi ac mae'n sarhad ar bobl Cymru ac ar y Gymraeg.

"Rwy'n cael y teimlad nad oes 'na ewyllys da tuag at y Gymraeg ymhlith rhai o brif swyddogion Cymru."

Mae'r comisiwn wedi dweud y byddai peidio â chyfieithu'r sylwadau yn arbed £250,000 y flwyddyn.

"Mae'r dadlau cymhleth yn digwydd ac mae Bwrdd yr Iaith wedi ysgrifennu at y comisiwn, gan ddweud eu bod yn ystyried ymchwilio gan fod ganddyn nhw gynllun iaith y mae'n edrych fel eu bod nhw wedi ei dorri," meddai Golygydd Gwleidyddol BBC Cymru Betsan Powys.

'Yn syml'

"Ond ymateb y comisiwn wedyn yw bod y cynllun yn perthyn i'r cynulliad ac nid i'r comisiwn.

"Dyw'r cynulliad ddim ar restr o gyrff cyhoeddus y mae gennych chi hawl i ymchwilio iddyn nhw.

"Ond mae'r egwyddor yn syml, mae'r aelodau yn teimlo eu bod wedi pleidleisio o blaid cael cynllun iaith statudol ac un sy'n dal tir yn gyfreithiol."

Er bod y mudiad iaith wedi penderfynu cael cyngor cyfreithiol a oedd y penderfyniad yn gyfreithiol dyw'r comisiwn a'r Bwrdd Iaith ddim yn fodlon gwneud sylw pellach.



HEFYD
Iaith: Cyngor cyfreithiol
02 Medi 09 |  Newyddion
Cynulliad: 'Newid rheol iaith'
06 Awst 09 |  Newyddion
Iaith y Cofnod: 'Statws is'
07 Awst 09 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific