British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 24 Awst 2009, 09:08 GMT 10:08 UK
Prifysgolion i wynebu toriadau

Darlith prifysgol
Gallai rhai cyrsiau gael eu cwtogi wrth i brifysgolion dderbyn llai o arian

Gall rhai prifysgolion yng Nghymru orfod torri cyrsiau dos y blynyddoedd nesaf oherwydd toriadau ariannol gan Lywodraeth y Cynulliad.

Mae BBC Cymru ar ddeall bod y corff sy'n gyfrifol am rannu arian i brifysgolion wedi dweud wrthyn nhw y bydd yna leihad yn eu cyllid y flwyddyn nesaf.

Dywed Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru y bydd 'na doriadau "gwaeth na'r disgwyl" y flwyddyn nesaf.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y Cynulliad, bod prifysgolion "yn ddoeth" i ystyried gwahanol opsiynau er nad ydi'r arian ar gyfer y flwyddyn nesaf wedi ei rannu eto.

Ar gyfer y flwyddyn ariannol sy'n dechrau ym mis Medi 2009, cyllid holl brifysgolion Cymru ydi £424 miliwn.

Mae hwn yn swm sydd ychydig yn llai na'r flwyddyn flaenorol o £440 miliwn.

"Gan na fydd cyllideb Llywodraeth y Cynulliad ar gyfer 2010-11 yn cael ei gyhoeddi tan yn ddiweddarach yn y flwyddyn, does ganddo ni ddim sail i wneud unrhyw newidiadau," meddai datganiad gan y Cyngor Cyllido.

Gostyngiadau

"Ond, rydym wedi hysbysu sefydliadau y gallai hyn olygu y byddan nhw'n derbyn gostyngiad sylweddol yn eu cyllid ar gyfer 2010-11.

"Mae sefydliadau addysg uwch eisoes yn paratoi ar gyfer gostyngiad..."

Dros y 12 mis nesaf mae prifysgolion Lloegr yn wynebu gostyngiad o tua £180 miliwn.

Os fydd yr un math o gwtogi yn digwydd yng Nghymru yn 2010-11 yna bydd tua £9 miliwn yn llai ar gael.

Ond y sefyllfa waetha posib fydd wynebu toriadau o 20% fel yr hyn sydd wedi cael ei ystyried gan brifysgolion Lloegr ym mis Gorffennaf gyda hynny yn £87 miliwn yng Nghymru.

Bydd rhaid i'r prifysgolion aros tan y bydd Llywodraeth y Cynulliad yn cyhoeddi eu cyllideb yn ddiweddarach yn y flwyddyn i weld faint o benderfyniadau fydd rhaid iddyn nhw eu gwneud dros y flwyddyn nesaf.

"Mae nifer yn dweud mai dim ond bod yn 'fwy gofalus' gyda'u gwariant y bydd rhaid iddyn nhw a meddwl eto am eu blaenoriaethau," meddai Arwyn Jones, gohebydd gwleidyddol BBC Cymru.

"Mae eraill yn dweud y bydd y toriadau yn cyfyngu ar eu gallu i dyfu ond rydan ni hefyd wedi clywed y gallai mwy o doriadau yn y dyfodol olygu y bydd rhaid torri cyrsiau er mwyn arbed arian."

Myfyrwyr tramor

Dywedodd Llywodraeth y Cynulliad nad oedden nhw eto wedi didoli'r arian yng nghyllideb y flwyddyn nesaf.

"Ond mae prifysgolion yn ddoeth i ystyried nifer o wahanol sefyllfaoedd.

"Fe ddylai prifysgolion gydweithio mwy gyda'i gilydd i wneud y mwya o'r arian cyhoeddus sydd ar gael yn yr hinsawdd economaidd."

Ond nid sefyllfa economaidd yn unig sy'n effeithio ar y cyllidebau.

"Mae 'na bryder gan nifer o fewn y sector addysg uwch ym Mhrydain bod llai a llai o fyfyrwyr tramor yn dod i astudio yma," ychwanegodd Arwyn Jones.

Mae 12,000 o fyfyrwyr o dramor yng Nghymru yn dod a dros £110 miliwn mewn ffioedd dysgu a chostau llety i brifysgolion.

Y pryder ydi bod 'na newid mewn rheolau fisa newydd a fydd yn gwneud hi'n anoddach i fyfyrwyr tramor ddod i Brydain i astudio yn ôl rhai ac mae mwy o brifysgolion mewn gwledydd eraill erbyn hyn.

Yn China maen nhw'n adeiladu bron i un brifysgol newydd bob wythnos.

Mewn ymateb dywedodd y Ceidwadwyr Cymreig nad oedd y newyddion y byddai rhaid i brifysgolion Cymru gwtogi cyrsiau ddim yn syndod.

'Anystyriol'

"Yn ystod cyfnod o ddirwasgiad, mae'n rhaid i Lywodraeth y Cynulliad barhau i fuddsoddi mewn addysg," meddai llefarydd y blaid ar addysg, Paul Davies.

"Mae'r Ceidwadwyr Cymreig wedi dweud ers peth amser petai cyllid i addysg uwch ac addysg bellach yn cael eu cwtogi, yna fe fydd rhaid cwtogi ar gyrsiau.

"Allwn ni fforddio cael prifysgolion eilradd yng Nghymru."

Ychwanegodd y byddai'n "anystyriol" i gwtogi arian i brifysgolion yn ystod cyfnod o ddiweithdra uchel.

"Mae hyn yn ychwanegu peryglon hir dymor i economi Cymru," ychwanegodd Mr Davies.

Dywedodd Jenny Randerson, llefarydd addysg Democratiaid Rhyddfrydol Cymru, bod addysg yn dal yn allweddol yn ystod y dirwasgiad er mwyn adeiladu twf economaidd hir dymor.

"Fe ddylai Prifysgolion fod yn flaenoriaeth, nid yn unig o fewn yr adran addysg ond o ran yr economi hefyd."



HEFYD
Prifysgolion yn cydweithio
02 Maw 09 |  Newyddion
Prifysgol yn rhybuddio staff
09 Maw 09 |  Newyddion
Prifysgol: 'Dim byd terfynol'
28 Awst 08 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific