British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Sadwrn, 1 Awst 2009, 12:11 GMT 13:11 UK
Gwobrau celf y brifwyl

Hafod Eryri
Me Hafod Eryri "yn creu teimlad o le sy'n ymestyn y tu hwnt i ffiniau ffisegol yr adeilad ei hun."

Ar ddiwrnod cyntaf yr Eisteddfod Genedlaethol cafodd prif wobrau Celf y Brifwyl eu cyhoeddi gyda'r Cymry Cymraeg yn flaenllaw.

Cafodd Y Fedal Aur am Bensaernïaeth ei dynodi i benseiri canolfan ymwelwyr Hafod Eryri, y ganolfan newydd ar gopa'r Wyddfa gafodd ei hagor ym mis Mehefin.

Crochenydd o Gaerdydd yw Lowri Davies wnaeth ennill Y Fedal Aur am Grefft a Dylunio eleni.

Cafodd y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain ei dyfarnu i ddyn o Borthmadog yn wreiddiol, Elfyn Lewis, am ei baentiadau haniaethol.

Dywedodd detholwyr y fedal am bensaernïaeth mai celfyddyd a chrefft y pensaer yw creu lle, drwy ddefnyddio gwrthrych, gwagle ac arwynebau.

"Mae'r adeiladau mwyaf llwyddiannus yn cyflawni llawer mwy na dim ond cyfarfod â gofynion sylfaenol y defnyddwyr a'r brîff," meddai Huw Meredydd Owen a Dafydd Tomos.

Y Lle Celf
Mae'r gweithiau buddugol ac eraill i'w gweld yn Y Lle Celf

"Maen nhw'n creu, teimlad o le sy'n ymestyn y tu hwnt i ffiniau ffisegol yr adeilad ei hun ac yn gwella'r amgylchedd y tu fewn a thu hwnt i'r adeilad yn uniongyrchol."

Ychwanegodd y ddau fod yr adeilad wedi ei gynllunio "i wrthsefyll grymoedd eithafol natur a dyn yn ogystal, o ystyried y miloedd o ddefnyddwyr sy'n ymweld â'r safle unigryw hwn".

Cafodd Y Fedal Aur am Bensaernïaeth ei rhoi ar y cyd â Chymdeithas Frenhinol Penseiri yng Nghymru, er cof am y diweddar Dr T Alwyn Lloyd.

Nod y wobr yw tynnu sylw at bwysigrwydd pensaernïaeth yn niwylliant y genedl ac anrhydeddu penseiri sy'n cyrraedd y safonau dylunio uchaf i rai sy'n gyfrifol am adeilad neu grwp o adeiladau gafodd eu cwblhau yng Nghymru rhwng 2006 a 2009.

Mae Lowri Davies yn derbyn £5,000 fel gwobr am ei gwaith cerameg.

Gwaith Lowri Davies
Mae gwaith Lowri Davies wedi datblygu ers iddi ennill Ysgoloriaeth Artist Ifanc 2001

Dywedodd Jane Gerrard ar ran y detholwyr bod ei chais wedi ei gyflwyno yn dda ac yn delweddu'n gryf a chlir.

"Mae neges ddomestig a defnyddiol y gwaith cerameg yno o hyd ond mae'r gwaith wedi datblygu i'r syniad o weld y llestri gorau yn cael eu tynnu allan ar gyfer achlysuron arbennig a'u cadw mewn cwpwrdd ac nid eu harddangos ar y dresel - efallai yn cael eu cadw fel llestri gorau yn unig," meddai.

Fe wnaeth Lowri ennill Ysgoloriaeth Artist Ifanc Eisteddfod Genedlaethol Sir Ddinbych 2001 ac ers hynny mae hi wedi arddangos ei gwaith yn rheolaeth yn Y Lle Celf.

Yn 2008 fe wnaeth hi gwblhau gradd MA mewn Dylunio Cerameg ym Mhrifysgol Swydd Stafford.

Wrth ddyfarnu'r wobr i Elfyn Lewis, dywedodd y detholwyr ei fod wedi canolbwyntio ei sylw ar ddatblygu cyfrwng paentio.

"O fewn y cyfrwng hwnnw, mae'n darganfod perthnasedd cyfoes ac ymagwedd 'proses' gyda ffocws dwfn i gynhyrchu gwrthrychau hardd, er yn haniaethol a ffurfiol, sy'n gallu ennyn elfennau o dirwedd a chof," meddai Iwan Bala ar ran y detholwyr.

Gwaith Elfyn Lewis
Mae 'na fwlch o 10 mlynedd ers i Elfyn Lewis arddangos ei waith yn y Lle Celf

"Mae'r gyfres o baentiadau a gyflwynwyd eleni yn ei ddangos yn anterth ei grefft, gyda'i waith wedi esblygu yn raddol dros nifer o flynyddoedd."

Derbyniodd Elfyn £3,000 am ei waith ac fe gafodd £2,000 ei ddyfarnu i'r artist amlgyfrwng Carwyn Evans, cyn enillydd Ysgoloriaeth Artist Ifanc yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llanelli 2000, am ei ffotograffau o fudwyr o Wlad Pwyl.

Animeiddiwr ifanc o Benmon, ger Biwmares, sydd wedi cipio Ysgoloriaeth Artist Ifanc Eisteddfod eleni.

Mae Hywel Prytherch Roberts, 19 oed, newydd gwblhau cwrs sylfaen mewn celf yng Ngholeg Meirion, Bangor ac ymhlith yr ieuengaf i ennill yr ysgoloriaeth.

Gwaith animeiddio Huw Prytherch Roberts
Mae Huw Roberts yn gobeithio dilyn cwrs animeiddiol ym Mryste

"Gwnaed argraff arnom gan ei ffilmiau animeiddio byr, a chyda'i sgiliau arlunio cryf yn y gwaith paratoi a chefndir," meddai'r detholwyr, Iwan Bala, Jane Gerrard ac Adrian Plant.

"Mae hefyd yn arddangos dychymyg byw, gan greu byd tywyll a difyr ei hun.

"I fyfyriwr sydd ar gam mor gynnar yn ei addysg gelf - cawsom ein synnu o wybod hynny - roedd y gwaith hyd yn oed yn fwy trawiadol.

"Mae gweledigaeth dywyll y darluniau hyn a'r darnau ffilm yn arddangos aeddfedrwydd sgiliau a dychymyg, a hyd yn oed hiwmor."

Fe fydd Hywel Prytherch Roberts yn defnyddio'r £1,500 tuag at gostau mynychu cwrs animeiddio ym Mhrifysgol Gorllewin Lloegr, Bryste.



EISTEDDFOD MEIRION A'R CYFFINIAU 09


GWEFANNAU



Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific