British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 11 Mehefin 2009, 17:32 GMT 18:32 UK
Bro Eisteddfod ar y Goron

Coron Eisteddfod Genedlaethol Meirion a'r Cyffiniau 2009
Y gemydd Sarah Anderson wnaeth ddylunio a chreu'r Goron

Mynyddoedd ardal Y Bala, ffyniant a datblygiad yr iaith sy'n ysbrydoliaeth ar gyfer Coron Eisteddfod Genedlaethol Meirion a'r Cyffiniau 2009.

Cafodd y Goron, sydd wedi cael ei noddi gan Ymddiriedolaeth Park James, ei chyflwyno nos Iau i Gadeirydd y Pwyllgor Gwaith, Elfyn Llwyd AS, yn Nhŷ Siamas, Dolgellau.

Cafodd y Goron ei chynllunio a'i gwneud gan Sarah Anderson, gemydd o bentref Fachwen ger Caernarfon.

Mae'r ymddiriedolaeth wedi rhoi'r wobr ariannol o £750 hefyd i enillydd y gystadleuaeth.

Fe fydd yr Eisteddfod yn cael ei chynnal ym mis Awst yn Y Bala ac mae'r fro yn amlwg yn y Goron.

Dywedodd Sarah Anderson ei bod wedi cael ei syfrdanu'n llwyr pan gafodd wybod ei bod wedi cael ei dewis i gynllunio'r Goron eleni.

"Yn ddi-os, y cyfle i gynllunio Coron yr Eisteddfod Genedlaethol yw'r anrhydedd mwyaf i wneuthurwr gemau sy'n byw a gweithio yng Nghymru heddiw," meddai.

Ffordd o fyw

"Mae'r cynllun hwn yn wahanol iawn i'm gwaith arall.

"Mae'r gwaith hwnnw wedi canolbwyntio ar linellau geometrig.

"Rwyf wedi dechrau symud i ffwrdd o siapiau a llinellau glân ers i mi gael fy ysbrydoli gan y mynyddoedd ar gyfer y Goron."

Cafodd Sarah Anderson ei hyfforddi yn Llundain wrth iddi weithio fel athrawes gynradd.

Ers 1980 mae hi'n byw ac yn gweithio yng ngogledd Cymru.

Mae gwaith Sarah Anderson yn ysbrydoledig, ac mae'n llwyddo i gyfleu ardal y Bala a'r iaith Gymraeg mewn ffordd arbennig iawn
Elfyn Llwyd, Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod Meirion a'r Cyffiniau 2009

Ymhlith y dylanwadau arni fel gemydd y mae ei ffordd o fyw a'i chefndir mathemategol.

Mae'r Goron ei hun wedi ei gwneud o arian ac fe gafodd y 12 mynydd sydd arni eu creu drwy asio amlinellau tenau o aur 18 carat mewn coch, gwyrdd a melyn ar yr arian.

Yn ôl y cynllunydd mae pen pob mynydd yn cyd-gysylltu gan 12 darn arian wedi'u plygu i siâp tebyg i Bafiliwn yr Eisteddfod.

Yn ogystal, ceir amlinellau ar draws pob mynydd, sy'n cynrychioli dyfodol yr iaith Gymraeg.

Mae'r rhain wedi cael eu hysbrydoli gan blant yn chwarae ar eu beiciau ar y traciau metel ar faes carafannau'r Eisteddfod.

Dywedodd Dylan Hughes o Ymddiriedolaeth William Park Jones, eu bod yn hapus iawn gyda'r Goron.

"O'r cychwyn cyntaf, roeddem yn teimlo bod gan Sarah ddealltwriaeth arbennig o'r ardal ac o ddiwylliant Cymru, ynghyd ag ymdeimlad o'r angerdd a deimlai William Park Jones am ei ardal enedigol yng Ngwynedd.

"Mae'r Ymddiriedolaeth yn falch iawn o noddi'r Goron a chynnig y wobr ariannol yn y gystadleuaeth.

"Roedd William Park Jones yn gefnogwr brwd o'r Eisteddfod Genedlaethol a phob elfen o ddiwylliant yng Nghymru.

"Mae'n briodol ein bod ni fel Cronfa yn cefnogi un o brif gystadlaethau'r Eisteddfod."

Ysbrydoledig

Cafodd yr ymddiriedolaeth ei sefydlu i hyrwyddo ac amddiffyn y Gymraeg a diwylliant Cymru ar ôl marwolaeth William Park Jones yn 2004.

Roedd Mr Park Jones yn wreiddiol o Rhoslan, Eifionydd ac yn gefnogwr yr iaith a diwylliant Cymru trwy ei fywyd ac roedd yn dymuno bod cronfa'n cael ei defnyddio i anrhydeddu'i fagwraeth a'i wreiddiau yng ngogledd Cymru.

Wrth dderbyn y Goron, dywedodd Elfyn Llwyd, ei fod ar ran y Pwyllgor Gwaith yn falch iawn o'r Goron.

"Mae gwaith Sarah Anderson yn ysbrydoledig, ac mae'n llwyddo i gyfleu ardal y Bala a'r iaith Gymraeg mewn ffordd arbennig iawn.

"Rydym yn ddiolchgar iawn i Sarah am greu campwaith o Goron ac i Ymddiriedolaeth William Park Jones am eu haelioni.

"Gyda llai na deufis i fynd, rydym yn benderfynol o sicrhau bod Eisteddfod Genedlaethol Meirion a'r Cyffiniau yn ŵyl ac yn wythnos i'w cofio."

Mae'r Goron yn cael ei rhoi fel gwobr am ddilyniant o gerddi neu bryddest heb fod dros 200 llinell o dan y pennawd 'Yn y Gwaed'.

Fe fydd y Goron yn cael ei chyflwyno i'r enillydd, os y bydd teilyngdod, yn y seremoni am 4.30pm dydd Llun Awst 3.



HEFYD
Anifeiliaid ar Gadair Eisteddfod
24 Mai 09 |  Newyddion
£300,000 i Eisteddfod 2010?
24 Maw 09 |  Newyddion
Eisteddfod yn cael rhagor o arian
10 Maw 09 |  Newyddion
Hwb o £50,000 i'r Brifwyl
07 Meh 08 |  Newyddion
Pafiliwn pinc i'r Eisteddfod
30 Maw 06 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific