British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 3 Mehefin 2009, 08:56 GMT 09:56 UK
Codi cwestiwn am ddyfodol ffynnon

Ffynnon yn Sgwr Lancaster
Mae cerflun o Llywelyn Fawr ar ben y ffynnon

Fe fydd trigolion lleol yn cael eu holi am ddyfodol ffynnon Fictorianaidd, gafodd ei dinistrio gan fandaliaid oedd wedi rhoi sebon yn y dŵr.

Mae Cyngor Tref Conwy am wybod a ddylen nhw wario miloedd o bunnoedd yn atgyweirio'r ffynnon, neu ei throi'n wely blodau.

Cafodd pwmp y ffynnon ei ddifrodi ar ôl i sebon orlifo.

Dywedodd cyn-faeres y dref, Helen Roberts, y byddai'n braf gweld y ffynnon yn gweithio eto.

"Ond sut fedrwn ni atal y fandaliaeth?"

Mae'r ffynnon wedi bod ar Sgwâr Lancaster ers 111 o flynyddoedd.

Cyngor y dref sy'n gofalu am y ffynnon ar drwydded.

Mae'r cerflun ar ben y ffynnon, o Llywelyn Fawr, wedi cael ei ail-baentio.

Straen ar y pwmp

Ond dydy cynghorwyr tref Conwy ddim wedi dod i gytundeb am ei dyfodol.

Dywedodd y cyn-faeres ei bod hi'n teimlo'n gryf am ddyfodol y ffynnon.

Rwy'n ei chofio hi'n gweithio ac mae hi'n drist iawn i'w gweld hi'n wag
John Balmer, ymwelydd cyson â Chonwy

"Rwy'n credu ei bod hi'n gweithio pan ddes i'n gynghorydd yn 2002, ond roedd cymaint o fandaliaeth.

"Byddai llanciau'n rhoi sebon ynddi ac fe fyddai swigod yn tasgu o'r ochrau, ac fe roddodd straen ar y pwmp a dorrodd yn y pen draw."

Cafodd cerflun o Llywelyn Fawr ei osod ar ben y ffynnon oherwydd ei gysylltiad ag Abaty Aberconwy, oedd yn arfer bod yn y dref.

Mae'r mater wedi codi droeon ar agenda'r cyngor, ond gallai gostio miloedd o bunnoedd i'w thrwsio, felly mae'r cyngor wedi gofyn am farn trigolion.

"Yn y pen draw, byddai'n rhaid i ni godi'r arian i wneud y gwaith, ac i'w chynnal, yn y gymuned ar ffurf cynnydd mewn treth y cyngor.

"Felly, gan y bydden nhw'n talu, byddai'n braf cael gwybod beth mae pobl leol am ei weld yno."

Dywedodd yr hanesydd lleol, Llew Groom, fod pwrpas gwreiddiol y ffynnon yn ymarferol.

"Gan fod y rhan fwyaf o gludo yn cael ei wneud gan geffylau, roedd hi'n dda iddyn nhw gael rhywle i yfed.

Gwely blodau

"Ond nawr, dylid naill ai ei gadael fel y mae hi, neu ei throi'n wely blodau.

"Rwy'n sicr nad oedd y rhai oedd yn gyfrifol am y fandaliaeth wedi ei wneud mewn ffordd faleisus, roedden nhw mae'n debyg yn ei wneud e oherwydd ei fod yn ddoniol.

"Ond roedd yn gostus i'w lanhau ac yn ddrwg i'r pwmp."

Dywedodd John Balmer, ymwelydd cyson o Sir Gaer y byddai wrth ei fodd pe bai'r ffynnon yn cael ei thrwsio.

"Rwy'n ei chofio hi'n gweithio ac mae hi'n drist iawn ei gweld hi'n wag."

Ond byddai'n well gan bobl leol weld gwely blodau.

Dywedodd Siân Lloyd o Gonwy, ond sy'n byw yn Neganwy: "Byddwn i'n dewis gwely blodau gan ei bod hi'n llai tebygol o gael ei fandaleiddio, ac mae'r gwelyau blodau fel pe baen nhw'n cael eu hanwybyddu yma, ac maen nhw bob amser yn edrych yn braf."

Ac mae Astrid Blundell a Sandy Turner yn cytuno.

Dywedodd y ddwy ddynes eu bod nhw'n cofio'r fandaliaeth, ac y byddai gwely blodau'n "opsiwn mwy diogel".



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific