British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 25 Mawrth 2009, 13:45 GMT
Triniaeth 'wedi achub bywyd'

Sumathi Sinnappan gyda Glenys Watkins
Sumathi Sinnappan gyda Glenys Watkins

Mae cyn-athrawes wedi dweud bod triniaeth arloesol wedi ei helpu hi i fwyta eto, er gwaetha cyflwr sy'n achosi anawsterau iddi wrth lyncu bwyd.

Glenys Watkins, 64 oed o Ddyserth ger Y Rhyl, oedd y person cyntaf i dderbyn triniaeth Vital Stim ar gyfer y cyflwr.

Cafodd anafiadau i'w hymennydd ar ôl cwympo yn ei chartref, oedd yn golygu nad oedd hi'n gallu llyncu bwyd na diod.

Wedyn cafodd wybod ei bod hi'n dioddef o gyflwr dysphagia.

Dyw'r driniaeth ddim ar gael trwy'r Gwasanaeth Iechyd eto, ond mae'r therapydd lleferydd ac iaith, Sumathi Sinnappan, wedi dweud y gallai'r driniaeth gynnig cymorth i bron i 1.6 miliwn o bobl yn y DU sy'n dioddef o'r cyflwr.

Mae'n wych gallu bwyta eto, ac fel bod yn berson go iawn unwaith eto
Glenys Watkins

Mae Ms Sinnappan wedi galw ar y Gwasanaeth Iechyd i ymchwilio ymhellach i'r driniaeth sydd wedi bod ar gael i gleifion yn yr Unol Daleithiau ers 10 mlynedd.

"Doedd Glenys ddim wedi gallu llyncu ers 11 mis a hanner ac ar ôl 10 diwrnod o driniaeth gan ddefnyddio therapi Vital Stim, roedd hi'n gallu bwyta ac yfed yn normal. Mae hi wedi cael ei bywyd yn ôl go iawn."

Galw am ymchwil

Ac mae'r meddyg oedd yn gyfrifol am ofalu am Mrs Watkins hefyd wedi cefnogi'r galw am ymchwil i'r math hwn o driniaeth.

Dywedodd Bob Rafal, niwrolegydd sy'n gweithio i wasanaethau anafiadau ymennydd gogledd Cymru, fod triniaethau eraill wedi methu ac y dylid gwneud mwy o ymchwil i'r driniaeth newydd.

"Dylid gwneud mwy o ymchwil i werthuso pa mor ddefnyddiol yw therapi Vital Stim, ac os ydyn nhw'n mesur ei effeithiolrwydd dros gyfnod o amser ... dylai fod ar gael trwy'r Gwasanaeth Iechyd."

Wedi'r ddamwain
Yn anymwybodol am wythnos wedi'r ddamwain
Tair wythnos mewn uned gofal dwys
Chwe wythnos yn nghanolfan niwrolegol Lerpwl
Chwe mis mewn uned strôc yn Llanelwy
Methu llyncu am 11 mis ar ôl dod adre

Mae'r driniaeth yn golygu defnyddio llif trydanol bach ar y croen fydd yn y pen draw yn ail-ddysgu'r ymennydd sut mae llyncu bwyd.

Roedd y driniaeth yn llwyddiannus i Mrs Watkins o fewn pythefnos ac roedd hi'n gallu bwyta'i hoff fwydydd, gan gynnwys spaghetti bolognese, cacen siocled a bisgedi siocled.

Cyn hynny, roedd hi'n gorfod dibynnu ar bibell fwyd trwy ei thrwyn am 11 mis.

Dywedodd hi ei bod hi'n gallu edrych ymlaen at fwyta bwydydd go iawn.

'Newid'

"Mae hi wedi newid fy mywyd, a hyd yn oed wedi achub fy mywyd."

"Ac mae'n wych gallu bwyta eto, ac fel bod yn berson go iawn unwaith eto."

Treuliodd hi dair wythnos mewn uned gofal dwys - a chwe wythnos arall yng nghanolfan niwroleg Lerpŵl.

Roedd hi'n anymwybydol am wythnos ar ôl y ddamwain, a bu'n rhaid i feddygon osod y bibell yn ei thrwyn er mwyn ei bwydo hi.

Ar ôl cael ei rhyddhau o ganolfan strôc yn Llanelwy aeth Mrs Watkins adre, ond doedd hi dal ddim yn gallu llyncu.

Dechreuodd hi dderbyn y driniaeth arloesol ym mis Awst 2007, ac ar ôl 17 wythnos, dechreuodd hi fwyta ac yfed yn iawn.

Arogl yn dychwelyd

Dywedodd ei gŵr John ei fod e wedi sylwi ar wahaniaeth ar ôl tair sesiwn.

"Y peth cyntaf sylwodd Glenys oedd bod ei synnwyr arogli'n gwella, ac roedd hi'n gallu arogli mwg sigaret ..."

Ychwanegodd bod ei gwellhad wedi cyflymu ar ôl iddi ddechrau bwyta.

"Pan ddechreuodd hi fwyta'n normal, fe sylwon ni welliant ym mhopeth arall, fel ei ffisiotherapi.

"Nawr, rydyn ni'n gwneud popeth y medrwn ni i'w chael hi nôl mor agos at yr hyn oedd hi o'r blaen."

Ychwanegodd y byddai cynnig y driniaeth ar y Gwasanaeth Iechyd yn golygu y gallai cymaint mwy o bobl yn yr un sefyllfa fwynhau'r math o fywyd y mae hi nawr yn ei fwynhau.



Chwiliwch yn Gymraeg


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific