BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 20 Awst 2008, 10:30 GMT 11:30 UK
Cyn AS Llafur yn marw

Leo Abse
Roedd yn Aelod Seneddol am bron 30 mlynedd tan 1987
Bu farw cyn AS Pont-y-pwl a Thorfaen, Leo Abse, yn 91 oed.

Roedd yn Aelod Seneddol am bron 30 mlynedd tan 1987.

Bu farw yn Ysbyty Charing Cross, Llundain, nos Fawrth ar ôl salwch byr.

Roedd Mr Abse, brawd y bardd a dramodydd Dannie Abse, wedi chwarae rhan flaenllaw yn y broses o lunio deddfau ym maes ysgaru a hoywon.

Fe gyflwynodd fesur preifat yn 1967 a arweiniodd at gyfreithloni rhyw rhwng dynion hoyw.

Roedd yn un o arweinwyr y frwydr yn erbyn datganoli yn 1979.

Mae sylwebyddion wedi dweud mai fe oedd un o aelodau meinciau cefn mwya amlwg ei genhedlaeth am iddo gyflwyno diwygiadau cymdeithasol.

Mae'n gadael ail wraig Ania.

'Gwleidydd mawr'

Dywedodd arweinydd Cyngor Torfaen, Bob Wellington, fod Mr Abse'n "wleidydd mawr nad oedd yn ofni trafod pynciau yr oedd Aelodau Seneddol eraill yn eu hosgoi.

"O ran corff roedd yn fawr ond o ran deallusrwydd roedd yn gawr.

"Roedd yn Seneddwr mawr a safodd dros hawliau ei etholwyr am 30 mlynedd yn angerddol ac yn ffyrnig ...

"Fe gyfeiriodd yn aml at bynciau trafod Prydeinig yn y Senedd ond ei flaenoriaeth bob tro oedd pobl ei etholaeth.

"Fe fydd colled fawr ar ei ol."

Priododd yr arlunydd Marjorie Davies yn 1955 ac mae ganddyn nhw ddau o blant, Tobias a Bathsheba.

Bu farw ei wraig gynta yn 1996 a phriododd Ania Czepulkowska, arlunydd ifanc o Wlad Pwyl yn 2000.

29 mlynedd

Yn 1955 roedd wedi ymgeisio am sedd Seneddol Gogledd Caerdydd yn aflwyddiannus.

Yn is-etholiad 1958 enillodd sedd Pont-y-pwl a dal y sedd am 29 mlynedd tan ei ymddeoliad yn 70 oed yn 1987.

Fe gafodd ei eni yng Nghaerdydd yn Ebrill 1917.

Roedd ei dad, y cyfreithiwr Iddewig Rudolf Abse, yn berchennog sinema yng Nghaerdydd.

Aeth i Ysgol Uwchradd Howard Gardens yng Nghaerdydd cyn mynd i'r London School of Economics lle astudiodd y gyfraith.

Ymunodd gyda'r Blaid Lafur yn 1934.

Yn 1939 aeth ar daith gyfrinachol i Sbaen pan oedd y Rhyfel Cartref yn tynnu at ei therfyn.




Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^