BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Gwener, 13 Mehefin 2008, 06:28 GMT 07:28 UK
Dirgelwch miloedd o gocos marw
Casglu cocos
Ymchwil i geisio canfod pam bod cymaint o gocos yn farw

Mae arbenigwyr yn ymchwilio ar l i 6,000 o dunelli o gocos gael eu darganfod yn farw ar Y Gwyr.

Mae casglwyr yn rhoi'r bai ar lygredd o waith carthffosiaeth ac yn dweud fod yna fygythiad i ddyfodol y diwydiant casglu cocos.

Gwyddonwyr o brifysgolion Abertawe a Bangor sy'n gweithio gyda'r gymuned bysgota i geisio canfod gwraidd y broblem.

Dywed Dŵr Cymru fod y sefyllfa'n un gymhleth ac yn l llefarydd mae angen ymchwil manwl yn hytrach na dyfalu.

Dywedodd Dr Ruth Callaway o Brifysgol Abertawe fod y cocos yn ei chael hi'n anodd ymdopi newidiadau yn yr amgylchedd.

"Mae'n bosib fod llygredd yn y dŵr yn effeithio'r cocos, ond byddai llygredd o'r fath yn effeithio ar wahanol greaduriaid nid cocos yn unig," meddai.

Carthffosiaeth

"Dyw prinder bwyd ddim yn broblem ac rydym wedi edrych ar bethau eraill, ond does yna ddim arwydd pendant o beth sydd tu cefn i'r broblem. "

Dywed Robert Griffiths, sydd wedi bod yn casglu cocos ers 10 mlynedd, fod dogfennau swyddogol yn dangos bod Dŵr Cymru wedi cofnodi 560 o achos y llynedd lle aeth carthffosiaeth i'r mr.

Yn l Mr Griffiths mae'r llywodraeth wedi gosod canllaw na ddylai hynny ddigwydd fwy 'na 10 o weithiau mewn blwyddyn.

Mae'n dweud y dylai casglwyr - mae tua 50 yn yr ardal - gael iawndal.

"Bu methiant difrifol yn y system garthffosiaeth yn 2005 ac ers hynny mae dros 20,000 tunnelll o gocos wedi marw," meddai Mr Griffiths.

Dywed Dŵr Cymru eu bod wedi buddsoddi dros 50 miliwn yn y system garthffosiaeth yr ardal mewn cyfnod o 10 mlynedd.

Tywydd gwlyb

Yn l y cwmni fe wnaeth y gwaith trin dŵr yn Llanelli orlifo 111 o weithiau'r llynedd.

"Mae cynllun ar y gweill i leihau'r achosion o orlifo yn yr ardal, ac rydym yn gweithio'n agos gydag Asiantaeth yr Amgylchedd, " meddai llefarydd ar ran Dŵr Cymru.

"Mae rhai yn honni fod carthffosiaeth yn cael ei ollwng ar adegau o dywydd gwlyb.

"Ond dros gyfnod Gŵyl y Banc ym mis Mai roedd son bod 1,500 tunnell o gocos wedi marw yn ardal Y Pwll, ac fe ddigwyddodd hynny pan na chafodd unrhyw wastraff dŵr ei ollwng o'r gweithfeydd trin dŵr. "



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^