BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Gwener, 6 Mehefin 2008, 07:29 GMT 08:29 UK
Canser: Oedi cyn sgrinio llawn
Sgan Canser y Coluddyn
Canser y Coluddyn ydi'r ail mwya cyffredin ymhlith marwolaethau canser

Fydd sgrinio am ganser y coluddyn ddim cael ei gyflwyno i bobl 50-60 oed yng Nghymru am saith mlynedd.

Dyna gyfaddefiad Llywodraeth y Cynulliad.

Ers sawl blwyddyn mae'r llywodraeth wedi dweud eu bod yn ymrwymo i raglen sgrinio i bawb rhwng 50-74 oed.

Ond mae ymgyrchwyr wedi dweud eu bod yn siomedig iawn na fydd y rhaglen yn cael ei chyflwyno cyn 2015.

Dywedodd Llywodraeth y Cynulliad fod angen mwy o amser i sgrinio pawb rhwng 50 a 74 oed.

Yn l llefarydd, y bwriad o'r cychwyn oedd cyflwyno'r rhaglen sgrinio i ddynion a merched 50-74 oed yn raddol.

'Siomedig'

Fe fydd rhaglen sgrinio pobl rhwng 60 a 69 oed yn dechrau ym mis Hydref ac i'r rhai rhwng 70 a 74 oed ddwy flynedd yn ddiweddarach.

Does dim disgwyl i bobl rhwng 50 a 60 oed gael eu sgrinio tan 2015.

Dwi'n siomedig iawn o glywed am yr oedi oherwydd rydyn ni i gyd yn gwybod y gall bywydau gael eu hachub
Glyn Davies gafodd ganser y coluddyn

Mae rhaglen sgrinio eisoes yn Lloegr i rai rhwng 60 a 69 oed ond does 'na ddim bwriad i ehangu'r cynllun.

Yn Yr Alban mae'r cynllun i sgrinio pobl rhwng 50 a 74 oed yn cael ei chyflwyno yn raddol rhwng 2007 a 2009.

Dywedodd Nick Phillips, Cyfarwyddwr Ymgyrch Canser Coluddyn Cymru, fod y newyddion diweddara yn siomedig.

"Y ddadl yw nad oes ganddyn nhw'r adnoddau i wneud y gwaith ond ydyn nhw'n ofni'r canlyniadau?"

Bu farw ei wraig, Marcia, ddwy flynedd yn l yn 45 oed.

"Fe fydd sgrinio pobl yn gynt yn arbed bywydau," meddai.

"Gorau po gynta y byddan nhw'n cyflwyno'r rhaglen sgrinio."

Achub bywyd

Mae canser y coluddyn yn lladd mwy o bobl yn y Deyrnas Unedig nag unrhyw ganser arall, ar wahn i ganser yr ysgyfaint.

Ond os yw'n cael ei ddal yn ddigon buan gall 90% o achosion gael eu trin yn llwyddiannus.

Chwe blynedd yn l cafodd y cyn AC Glyn Davies ganser y coluddyn yn 58 oed. Ers cael llawdriniaeth mae wedi gwella.

Glyn Davies
Cafodd Glyn Davies driniaeth am y casner chwe blynedd yn l

"Dwi'n gwybod fy mod i'n lwcus iawn.

"Roedd lleoliad y tiwmor yn golygu bod modd ei ganfod heb sgrinio ond nid dyna'r achos i bawb.

"Dwi'n siomedig iawn o glywed am yr oedi oherwydd rydan ni i gyd yn gwybod y gall bywydau gael eu hachub.

"Mae cannoedd o bobl yn cerdded ar hyd ein strydoedd ni gyda chanser y coluddyn ond ddim yn gwybod hyn."

Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr ar iechyd, Jonathan Morgan AC, bod hon yn "sgandal genedlaethol".

"Gall cymaint o bobl gael eu trin os bydd y canser yn cael ei ganfod yn gynnar.

"Dwi ddim yn deall pam na all Cymru gyflwyno'r rhaglen genedlaethol mor gyflym 'r Alban.

"Mae'r methiant yn golygu bod pobl yng Nghymru yn marw yn ddiangen."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y Cynulliad fod y bwriad i ddechrau cyflwyno'r rhaglen ym mis Hydref yn parhau.

"Mae'n allweddol ein bod ni'n sicrhau nad yw cyflwyno'r rhaglen ddim yn achosi anfantais i'r rhai symptomau afiechydon y coluddyn," meddai.

"Ar l cynllunio manwl daeth yn amlwg fod angen mwy o amser cyn i'r rhaglen gael ei chyflwyno'n llawn."

Roedd hyn, meddai, fel cyflwyno rhaglenni sgrinio eraill fel Bron Brawf Cymru.



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^