BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Sadwrn, 8 Medi 2007, 10:56 GMT 11:56 UK
Dici‚u: Atgofion cleifion ysbyty
Castell Craig-y-Nos
Mae'r castell yn westy ac yn ganolfan ymwelwyr erbyn hyn

Cofnod "unigryw" o fywyd mewn ysbyty i'r rhai oedd yn diodde o'r dici‚u fydd i'w weld mewn arddangosfa newydd.

Cafwyd apÍl fyd-eang am atgofion gan rai fu'n gleifion yn Ysbyty Adelina Patti yng Nghraig-y-Nos, Cwm Tawe, rhwng 1922 a 1959.

Ann Shaw o Grughywel, Powys, sydd wedi trefnu'r arddangosfa yn Neuadd Les Ystradgynlais fydd i'w gweld tan Fedi 29.

Roedd Mrs Shaw ei hun yn glaf yn yr ysbyty rhwng 1950 a 1954.

Mae'r arddangosfa yn cyd-fynd ag aduniad i gleifion a staff yr ysbyty yng Nghastell Craig-y-Nos ddydd Sul.

'Trysorfa'

Roedd y castell yn gartref i'r gantores opera Adelina Patti tan ei marwolaeth yn 1919.

Dyw flynedd yn ddiweddarach cafodd ei brynu gan fudiad a sefydlwyd i daclo'r dici‚u yng Nghymru.

Derbyniwyd y cleifion cyntaf yno ym mis Awst 1922.

Merched oedd yn gleifion yn yr ysbyty
Mae gan y cleifion straeon unigryw i'w dweud

Doedd 'na ddim meddygaeth fodern ar gael ac roedd rhaid i blant dreulio misoedd yn gorwedd ar eu cefnau ac yn yfed llefrith.

Dywed nifer mai atgofion hapus sydd ganddyn nhw o'u cyfnod yno, ond nid felly pawb.

Cychwynnodd Mrs Shaw, artist ac awdur, ei hymchwil i hanes yr ysbyty a'r cleifion y llynedd, ac fe wnaeth hysbysebu am wybodaeth mewn papurau newydd lleol ac ar y we.

"Ychydig wyddwn i y byddwn yn agor trysorfa o wybodaeth ac atgofion am gymuned gyfan oedd yn barod i rannu atgofion, nifer am y tro cyntaf," meddai.

Prosiect unigryw

"Fydde pobl ddim yn siarad am y dici‚u ac roedd y ffaith bod yr ysbyty wedi ei hynysu yn ddim cysur," ychwanegodd.

Dywedodd bod atgofion pobl yn amrywio yn dibynnu pryd oedden nhw yno.

Ann Shaw
Cafodd Ann Shaw 'drysorfa' o wybodaeth wrth ymchwilio i'r hanes

Eglurodd bod gwybodaeth wedi cyrraedd o Awstralia, Seland Newydd a Chanada a'i bod wedi derbyn toreth o luniau.

Mae'r arddangosfa yn cynnwys tua 60 o luniau, a fydd i'w gweld ar-lein yn ogystal.

Cafodd yr arddangosfa gymorth ariannol gan Gronfa Treftadaeth y Loteri a Sefydliad Sleeping Giant.

"Dyma'r casgliad o atgofion cyntaf gan gleifion a staff am fywyd tu mewn i ysbyty oedd yn ymdrin ‚'r dici‚u, ac mae'n brosiect unigryw o ran ein treftadaeth," meddai Carole Reeves, hanesydd gyda Chanolfan Ymddiriedolaeth Wellcome yng Ngholeg Prifysgol Llundain.

"Mae'r cyfnod 1920 - 1950 yn allweddol oherwydd bod cymaint yn cael ei wneud yn y byd meddygol i ddeall natur dici‚u," meddai Dr Reeves.

"Daeth llwyddiant yn 1947 gyda'r feddyginiaeth effeithiol cyntaf ar gael ym Mhrydain ac roedd plant Craig-y-Nos ymhlith y cyntaf i'w dderbyn."




HEFYD
Aduniad staff a chleifion ysbyty
25 Ebr 07 |  Newyddion
Profion dici‚u ar ben
12 Gorff 07 |  Newyddion
Brechiad 'ddim yn ddiffygiol'
25 Ion 05 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^