Cyhoeddi Prifwyl Caerdydd 2008

Cafodd y seremoni ei chynnal yn Athrofa Prifysgol Caerdydd oherwydd tywydd gwael

Mae Seremoni Gyhoeddi Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2008 wedi cael ei chynnal yn y brifddinas.

Oherwydd tywydd gwael bu'n rhaid canslo'r orymdaith oedd i fod i fynd drwy'r ddinas at Gylch yr Orsedd yng ngerddi'r Castell.

Ond fe gafodd y seremoni ei chynnal ar gampws Athrofa Caerdydd yng Nghyncoed amser cinio ddydd Sadwrn.

Dywedodd Elfed Roberts, Prif Weithredwr yr Eisteddfod, bod rhaid gwneud penderfyniad cynnar i ohirio'r orymdaith, er bod yr haul wedi dod i dywynnu ar y brifddinas erbyn amser cinio.

"Roeddan ni'n siomedig o beidio cynnal y seremoni allan, fe fyddai wedi bod yn braf gorymdeithio drwy ddinas Caerdydd ond ar ddiwedd y dydd allwn ni wneud dim byd am y tywydd.

"Pan wnaethon ni'r penderfyniad toc wedi 9 roedd hi'n tywallt y glaw ac fe gafodd y penderfyniad iawn ei wneud."

Fe fydd yn fraint i mi y flwyddyn nesaf i goroni Dic Yr Hendre yn Archdderwydd Yr Archdderwydd Selwyn Iolen

Yn ymuno gyda Gorsedd y Beirdd ar gyfer y seremoni yr oedd cynrychiolwyr o wahanol fudiadau a sefydliadau'r ardal.

Roedd cynulleidfa o 500 o bobl yn bresennol i wylio'r seremoni yn yr athrofa a chael bod yn dyst i'r cyhoeddi.

Yn ystod y seremoni dywedodd Yr Archdderwydd Selwyn Iolen mai dim ond pum gwaith o'r blaen y bu'r brifwyl yng Nghaerdydd.

Fe gyhoeddwyd yn swyddogol mai yng Nghaerdydd, yn ystod wythnos gyntaf Awst 2008, y bydd y brifwyl yn cael ei chynnal ar ôl ymweliad â Sir y Fflint eleni.

Cafodd copi cyntaf o Restr Testunau Eisteddfod Caerdydd 2008 ei chyflwyno gan Huw Llywelyn Davies, Cadeirydd y Pwyllgor Gwaith, i'r Archdderwydd.

'Yn fud'

Dywedodd wrth gyhoeddi'r copi ei fod yn ymddiheuro am y tywydd ond yn sicrhau "y bydd yna heulwen" yng Nghaerdydd y flwyddyn nesaf.

Yn ystod ei anerchiad rhoddodd yr Archdderwydd gic i'w arwyr ar y maes pêl-droed a rhai o'i gyfeillion yn yr Orsedd.

Dangosodd gerdyn coch i chwaraewyr pêl-droed Cymru am "sefyll yn fud fel pyst" pan fo'r anthem genedlaethol yn cael ei chanu cyn gemau rhyngwladol.

Selwyn Iolen yr Archdderwydd gyda Dic Yr Hendre, yr Archdderwydd nesaf

"Onid ydi o'n hen bryd i'r bechgyn a anrhydeddir drwy gael y fraint o wisgo'r crys coch ddysgu geiriau ein hanthem genedlaethol ni a'i chanu gyda balchder."

Ac fe feirniadodd yr aelodau hynny o'r Orsedd a Chyngor yr Eisteddfod sydd ddim yn cefnogi'r 106 o eisteddfodau bychain ar hyd a lled Cymru.

Ond roedd yn llawenhau bod olynydd iddo wedi cael ei ddewis, a hynny yn unfrydol.

"Un enw a ddaeth i law, Y Prifardd Dic Jones - Dic Yr Hendre.

"Fe fydd yn fraint i mi, yn Seremoni Cyhoeddi Eisteddfod 2009 y flwyddyn nesaf yn Y Bala, i'w goroni'n Archdderwydd," ychwanegodd Selwyn Iolen.

Yn ôl traddodiad rhaid cyhoeddi'r bwriad i gynnal yr Eisteddfod mewn bro benodol o leiaf flwyddyn a diwrnod cyn y digwyddiad.

Mae 'na 16 mis i fynd cyn i'r Eisteddfod gael ei chynnal ar Gaeau Pontcanna yng Nghaerdydd ac roedd y seremoni ddydd Sadwrn yn rhoi cychwyn ar gam olaf y paratoi.

Anerchiad llawn Selwyn Iolen