BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 16 Mai 2007, 06:45 GMT 07:45 UK
Agor cartre Brenhines ein LlÍn
Cae'r Gors
Canolfan Kate Roberts yn agor yn swyddogol ddydd Mercher

Cafodd Canolfan Dreftadaeth Kate Roberts ei hagor yn swyddogol ddydd Mercher.

Agorodd Cae'r Gors yn Rhosgadfan, sy'n ganolfan hanes a threftadaeth, fwy na 40 mlynedd ers i'r llenor ei adael i'r genedl.

Hwn yw ei hen gartref fu yn adfail tan yn ddiweddar.

Cafodd yr adeilad ei droi'n hyn yr oedd yng nghyfnod "Brenhines ein LlÍn".

Mae'r tyddyn, lle mae dodrefn a hen greiriau'r cyfnod, yn ganolfan addysgiadol.

Megan Williams, nith Dr Roberts, agorodd y ganolfan ddydd Mercher. Yno yr oedd John Ogwen, Maureen Rhys a'r Athro Gwyn Thomas.

Gweledigaeth criw lleol oedd ffurfio Cyfeillion Cae'r Gors gydag ymddiriedolwyr yn mynd ati i'w adfer.

Ysbrydoliaeth

Ers 2001 mae'r Cyfeillion wedi bod yn ymgeisio am y grantiau sydd wedi arwain at ddatblygu'r ganolfan.

Llwyddodd y Cyfeillion i gael grant o £656,000 gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri.

Mae'r ganolfan yn cynnwys amgueddfa, cyfleusterau seminar ac ystafell ddehongli.

Dr Kate Roberts
Treuliodd Dr Kate Roberts ei phlentyndod yn Rhosgadfan

Yma y treuliodd Dr Roberts ei phlentyndod ac fe wnaeth yr ardal ysbrydoli llawer o'i nofelau a'i straeon byrion.

Mae'r ystafell seminar yn dal 40 o bobl a'r ganolfan newydd yng nghefn y tŷ'n cynnwys arddangosfa am hanes lleol a daeareg yr ardal.

Bu'r trefnwyr yn gweithio'n galed ac yn apelio am ddodrefn a chreiriau ar gyfer y tŷ.

Creiriau

Dywedodd Sian Eirian Rees Davies, rheolwraig y ganolfan, fod yr ymateb yn dda.

"Dan ni'n dal yn brin o'r manion ond mae'r rhan fwya o'r creiriau pwysig yma er mwyn llwyddo i ailgreu cartref plentyndod Kate Roberts.

Y freuddwyd gynta oedd ailgodi Cae'r Gors ond rydan ni wedi codi canolfan dreftadaeth efo apÍl ehangach
Dewi Tomos, cadeirydd yr ymddiriedolwyr

"Rydan ni'n dal i chwilio am fanion, fel cael y llenni cywir, ryg yn y parlwr, ond ein gwaith cartre ni ydi hyn i ganfod yr eitemau cywir.

"Mae wedi bod yn rhyfeddol o hawdd i ganfod y creiriau ac rydan ni'n gwerthfawrogi haelioni unigolion lleol."

Dywedodd un o'r ymddiriedolwyr, Gwenllian Williams: "Dwi'n gobeithio y bydd yna ddiddordeb mawr yn y ganolfan gan fod ganddon ni apÍl eang - nid dim ond i bobl sy'n ymddiddori yn hanes Kate Roberts ond i bobl sydd ‚ diddordeb mewn hanes lleol.

'Rhywbeth i bawb'

"Dan ni'n gallu cynnig rhwybeth i bawb yma."

Dywedodd Dewi Tomos, cadeirydd yr ymddiriedolwyr, fod agor Cae'r Gors yn benllanw 11 mlynedd o baratoi.

Y lle t‚n yng Nghae'r Gors
Mae nifer o greiriau wedi eu rhoi i'r ganolfan

"Y freuddwyd gynta oedd ailgodi Cae'r Gors ond rydan ni wedi codi canolfan dreftadaeth efo apÍl ehangach," meddai.

"Mae'r tŷ wedi ei ddodrefnu fel ag yr oedd 100 mlynedd yn Űl a'r beudy'n ystafell ddehongli sy'n cynnwys hanes yr ardal, y chwareli, tyddynod a'r bywyd cymdeithasol cyfoethog oedd yma.

"Ac mae'r adeilad newydd modern efo'r holl offer technolegol diweddara sy'n ddigon mawr ar gyfr defnydd y gymuned leol."

Dywedodd bod cost y cyfan bron yn £1 miliwn, gan gynnwys rhedeg y lle am 5 mlynedd a chyflogi gweithwyr.

"Dwi'n gobeithio y bydd ysgolion yn ein cefnogi ac yn gobeithio y bydd mudiadau fel Merched y Wawr, mudiadau llenyddol a hanes lleol yn rhoi cefnogaeth gyson i ni."




HEFYD
ApÍl dodrefn i gartref awdures
01 Hyd 06 |  Newyddion
Penwythnos o gofio Kate Roberts
24 Hyd 05 |  Newyddion
£76,000 i gofio brenhines llÍn
25 Ebr 05 |  Newyddion
Arian loteri i gartref nofelydd
24 Gorff 04 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^