BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Sul, 6 Mai 2007, 13:44 GMT 14:44 UK
Na i glymblaid, medd AC Dem Rhydd
Senedd

Mae un o aelodau cynulliad amlycaf y Democratiaid Rhyddfrydol wedi annog ei blaid i beidio ffurfio llywodraeth glymblaid newydd Llafur ac wedi 'cwestiynu' yn agored arweinyddiaeth Mike German.

Dywedodd Peter Black AC na ddyid cael trafodaethau gyda Phlaid Lafur "wrthodedig", a galwodd am etholiad ar gyfer arweinyddiaeth y blaid yn y Cynulliad.

Honnodd fod "teimladau cryf" yn ei blaid yn erbyn partneriaeth Llafur.

Yn y cyfamser, mae'r Arglwydd Dafydd Elis Thomas wedi dweud wrth BBC Cymru ei fod yn ffafrio gweld y Blaid Lafur yn arwain y Cynulliad fel llywodraeth leiafrifol.

Dywedodd yr Arglwydd Elis Thomas nad yw'n rhan o'r trafodaethau gan ei fod yn parhau fel llywydd y Cynulliad ar hyn o bryd, ond ei fod yn credu y byddai llywodraeth leiafrifol o bosib yn beth da i'r sefydliad.

'Cwestiynu'

Ar ei wefan bersonol, dywedodd Peter Black AC: "Rydw i wedi cwestiynu arweinyddiaeth Mike German mewn cyfarfod o grŵp yr aelodau cynulliad ac yn y Pwyllgor Gweithredol Cenedlaethol.

"Gan hynny, rwy nawr yn teimlo y gallaf wneud hynny'n gyhoeddus. Nawr yw'r adeg pan ddylwn ddelio materion fel hyn."

Ond ymatebodd aelod cynulliad arall y Democratiaid Rhyddfrydol, Eleanor Burnham, ddydd Sul trwy gyhuddo Peter Black o fod yn "anghyfrifol".

'Anghytuno'

Dywedodd Ms Burnham bod Mr Black yn lais unig ymhlith y chwe aelod sydd gan y Democratiaid Rhyddfrydol yn y Cynulliad.

"Mae'r gweddill ohonom ymhlith grŵp yr aelodau cynulliad yn anghytuno ag ef.

Dywedodd Ms Burnham na ddylai Mr Black fod yn codi pwnc yr arweinyddiaeth.

"Dylai Peter Black ystyried ei sefyllfa ei hun" meddai.

Daw hyn wedi i aelodau blaenllaw o Ddemocratiaid Rhyddfrydol Cymru ddweud eu bod yn gryf yn erbyn ffurfio clymblaid arall Llafur.

Gallai arweinydd Llafur yng Nghymru Rhodri Morgan ofyn i'r Democratiaid Rhyddfrydol rannu grym ar l i'w blaid ef fethu ag ennill mwyafrif.

Ond mae arweinyddion pedwar cyngor a reolir gan y Democratiaid Rhyddfrydol yn gwrthwynebu'r syniad.

Wrth i'r pedair prif blaid baratoi ar gyfer trafodaethau wedi'r etholiad, dywedodd Eleanor Burnham bod yn rhaid i'w phlaid fod yn "sensitif iawn" i farn eu cynghorwyr.

Mae disgwyl i Lafur gwrdd dydd Mawrth, cyn i'r cynulliad newydd eistedd am y tro cyntaf ddydd Mercher.

Dywedodd Mr Morgan y byddai'n treulio'r dyddiau nesaf yn gwneud "llawer o alwadau ffn" i'w gydweithwyr. Rhaid i lywodraeth newydd gael ei ffurfio erbyn Mai 24.

Byddai bod yn gefn i blaid Lafur sydd yn dirywio yn beryglus
Cheryl Green, arweinydd cyngor y Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r Blaid Lafur 26 Aelod Cynulliad ond dim digon i gael mwyafrif yn y Senedd sy'n cynnwys 60.

Cafodd Plaid Cymru 15 aelod, y Ceidwadwyr 12, y Democratiaid Rhyddfrydol 6 a chafodd un aelod annibynnol ei ethol.

Bydd angen i Lafur glymbleidio cyn i'r llywodraeth nesa gael ei ffurfio.

Er mai'r Democratiaid Rhyddfrydol yw'r blaid leiaf, gallent fod yn allweddol. Nhw yw'r partneriaid mwyaf tebygol i Lafur, gan iddynt fod mewn clymblaid eisoes o 2000 i 2003.

Wrth i aelodau blaenllaw y Democratiaid Rhyddfrydol gyfarfod yng Nghaerdydd ddydd Sadwrn, mynegodd rai eu gwrthwynebiad i glymblaid.

Dywedodd arweinydd cyngor Pen-y-bont ar ogwr Cheryl Green ei bod hi ac arweinyddion cynghorau Caerdydd, Abertawe a Wrecsam i gyd yn gwrthwynebu clymblaid.

"Rwy'n hollol yn erbyn clymblaid rhwng y Democratiaid Rhyddfrydol a Llafur," meddai.

'Peryglus'

"Byddai bod yn gefn i blaid Lafur sydd yn dirywio yn beryglus. Mae Mike German yn gwybod ein barn."

Yn dilyn y cyfarfod ddydd Sadwrn dywedodd y Democratiaid Rhyddfrydol mewn datganiad: "Rydym wedi cytuno i edrych ar yr opsiynau a'r heriau ac wrth gwrs fe fydd Mike German a'i gydweithwyr yn y cynulliad yn trafod yr heriau hyn gyda chynrychiolwyr y pleidiau eraill yn y Cynulliad.

"Byddwn yn ymddwyn yn gyfrifol. Mae sefydlogrwydd yn bwysig i lywodraeth nesaf Cymru."

Mae arweinyddiaeth Mr German - dirprwy Rhodri Morgan yn y glymblaid a fu - hefyd wedi cael ei drafod.

Ieuan Wyn Jones
Byddai clymblaid ffurfiol, un llai ffurfiol neu gytundeb ysgrifenedig yn bosib
Plaid Cymru leader Ieuan Wyn Jones

Dywedodd Peter Black, eu AC yn y de orllewin, bod yn rhaid i'r blaid ystyried eu perfformiad ac "os ydym yn penderfynu bod y broses yn cynnwys newid arweinyddiaeth rhaid inni feddwl am hynny."

Pan ofynnwyd i Eleanor Burnham ar raglen Post Cyntaf BBC Radio Cymru ddydd Sadwrn a oedd ganddi hyder yn Mike German, atebodd: "Rhaid inni drafod hynny heddiw".

Wrth gael ei holi ymhellach dywedodd: "Dylem ni wneud yn well na thro diwethaf, pan na chafodd bobl fel fi y cyfle i leisio barn."

Mae arweinydd Plaid Cymru, Ieuan Wyn Jones, wedi dweud fod angen llywodraeth sefydlog ar Gymru ac na all Mr Morgan lywodraethu gyda dim ond 26 aelod.

Byddai "clymblaid ffurfiol, un llai ffurfiol neu gytundeb ysgrifenedig" yn bosib, meddai.

Dywedodd arweinydd y Ceidwadwyr yn y Cynulliad, Nick Bourne, bod gafael Llafur ar rym wedi "cael ei gwanhau'n sylweddol" ac awgrymu y gallai'r Ceidwadwyr chwarae rhan mewn clymblaid.

"Mae'r cyfrifoldeb arnon ni, arweinwyr yr holl bleidiau, i greu llywodraeth fydd yn cynnig sefydlogrwydd am y pedair blynedd nesa."


Etholiad Y Cynulliad

CANLYNIADAU'R CYNULLIAD

Plaid Eth. Rhan. +/- Cyf
Ar l cyhoeddi 60 o'r 60 sedd
Llaf 24 2 -4 26
Plaid Cymru 7 8 +3 15
Ceid 5 7 +1 12
DemRh 3 3 0 6
Erill 1 0 0 1
DIWEDDARA

Vaughan Roderick Vaughan Roderick
Sylwadau dyddiol a deifiol am ymgyrch y pleidiau


Cymru Y Canlyniadau
Y manylion yn llawn o bob etholaeth a rhanbarth

CEFNDIR

SEDDI ALLWEDDOL
 
ETHOLAETHAU CYMRU
 

YR ARWEINYDDION
 

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD
 
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol



Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^