BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Gwener, 25 Mai 2007, 14:43 GMT 15:43 UK
'Y dyn a fentrodd yn hwyr'
Rhodri Morgan
Rhodri Morgan: Mentro i'r byd gwleidyddol yn gymharol hwyr

Hwn yw'r trydydd tro i Rhodri Morgan fod wrth y llyw fel Prif Weinidog y cynulliad.

Ond dim ond 20 mlynedd yn ôl, pan oedd yn 47 oed, y mentrodd i'r byd gwleidyddol.

Mae'n wleidydd profiadol - cyn bod yn Brif Weinidog y cynulliad deirgwaith fe fu'n amlwg fel Aelod Seneddol Llafur yn yr wythdegau a'r nawdegau.

Cafodd y cyn-was sifil ei addysgu ym Mhrifysgol Harvard a Rhydychen.

Pan ofynnodd y newyddiadurwr Jeremy Paxman iddo a oedd am arwain y cynulliad ei ateb oedd: "Ody hwyaden ungoes yn nofio mewn cylchoedd?"

Fe gafodd y freuddwyd ei gwireddu yn 2000 wedi cyfres o ddigwyddiadau anghyffredin.

Cyn Etholiad Cyffredinol Cymru yn 2007 roedd wedi gofyn i'r etholwyr ei gefnogi am ddwy flynedd arall ac fe gyhoeddodd yn 2005 y byddai'n rhoi'r gorau i'w swydd hanner ffordd drwy'r Trydydd Cynulliad.

Yn gymharol hwyr

Roedd hi'n gymharol hwyr arno'n mentro i'r byd gwleidyddol yn broffesiynol.

Yn 47 oed cafodd ei ethol yn Aelod Seneddol Gorllewin Caerdydd yn 1987.

Roedd yn boblogaidd pan oedd Llafur yn wrthblaid yn San Steffan.

Ac roedd yn drawiadol yn croesholi'r Ceidwadwyr ar faterion iechyd ac wrth ymgyrchu yn erbyn y cwangos a'r morglawdd ym Mae Caerdydd.

Fe synnodd nifer pan na chafodd swydd yn y Swyddfa Gymreig pan ddaeth Llafur i rym wedi buddugoliaeth 1997.

Yn 57 oed bryd hynny roedd yn credu fod ei oedran yn anfantais.

Awgrymodd rhai yn ei blaid ei hun ei fod yn rhy annibynnol ei farn ac yn annhebygol o ddilyn polisďau Llafur Newydd i'r llythyren.

Herio

Wedi'r refferendwm datganoli fe heriodd Ysgrifennydd Cymru ar y pryd, Ron Davies, am fod yn arweinydd Llafur yn yr etholiadau.

Ond fe gafodd ei drechu gan "bensaer datganoli Llafur".

Ar ôl i Mr Davies ymddeol yn gynnar oherwydd ei "eiliad o wallgofrwydd" ar Gomin Clapham, fe gafodd Mr Morgan gyfle arall i gael y swydd.

Serch hynny, cyn Weinidog y Swyddfa Gartref, Alun Michael, gafodd ei ethol yn arweinydd y Blaid Lafur yng Nghymru.

Roedd rhai yn ei ystyried yn "gi bach" y Prif Weinidog, Tony Blair.

Dan arweiniad Mr Michael ni chafodd Llafur fwyafrif yn etholiadau'r Cynulliad ac roedd y misoedd cyntaf o rym yn eithriadol o anodd. Ymddiswyddodd Mr Michael.

O'r diwedd fe gafodd Rhodri Morgan ei gyfle i arwain ei wlad.





Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^