BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 4 Ebrill 2007, 11:08 GMT 12:08 UK
Nofelydd enwog yn marw
Marian Eames
Awdur Y Stafell Ddirgel (1969) ac Y Rhandir Mwyn (1972)

Mae'r nofelydd enwog Marion Eames wedi marw'n 85 oed.

Bu farw yn Ysbyty Dolgellau ddydd Mawrth.

Cafodd ei geni ar Lannau Mersi a'i chodi yn Nolgellau.

Mae ei nofelau hanesyddol yn cynnwys Y Stafell Ddirgel (1969) ac Y Rhandir Mwyn (1972), y ddwy am Rowland Ellis y Crynwr a ymfudodd i Philadelphia yn yr Unol Daleithiau.

Yn 1978 cyhoeddodd I Hela Cnau, nofel am ddiboblogi yn y gogledd a Chymry'n symud i Lannau Mersi.

Perthynas dyn 'r anfeidrol - a thrwy hynny 'i gyd-ddyn - yw'r unig beth o bwys yn y pen draw
Marion Eames, erthygl yn Barn

Roedd ei nofel Y Gaeaf sy'n Unig (1982) am gyfnod Llywelyn ap Gruffudd.

Ei hymchwil trylwyr a'i deialog a naratif sicr oedd yn golygu ei bod hi'n nofelydd o fri.

Cafodd ei geni ym Mhenbedw yn 1921 a'i rhieni'n Gymry Cymraeg.

Aeth i'r ysgol yn Nolgellau. Mewn erthygl yn 1998 dywedodd taw ychydig o Gymraeg oedd ganddi cyn cyrraedd Cymru.

"Rwy'n cofio yn yr ysgol gynradd yn Nolgellau cael fy rhoi i eistedd ar wahn efo rhyw hanner Sais bach arall a theimlo cymaint o waradwydd fel yr oeddwn i yn casu clywed yr iaith."

Perthyn

Yn fuan dechreuodd fagu cariad at iaith a hanes Cymru.

Bu'n llyfrgellydd yn yr Hen Goleg, Aberystwyth, a magu cylch o ffrindiau oedd yn llengarwyr mawr a dechrau teimlo o'r diwedd ei bod hi'n perthyn.

Hwn oedd yr ysgogiad, meddai hi, i sgrifennu yn Gymraeg.

Daeth yn drefnydd rhanbarthol Plaid Cymru, ac yn olygydd papur lleol Y Dydd yn Nolgellau.

Marian Eames
Cafodd ei geni ym Mhenbedw a'i magu yn Nolgellau

Wedyn astudiodd y piano a'r delyn yn Ysgol Gerdd y Guildhall yn Llundain.

Yn 1957 priododd y newyddiadurwr Griffith Williams.

Daeth yn l i Gymru a chael swydd cynhyrchydd radio BBC Cymru. Ymddeolodd yn 1980.

'Pechod'

Mewn erthygl yn Barn gofynnodd y golygydd iddi a oedd rhywbeth y byddai'n ei restru o dan y pennawd "diddordebau eraill"?

"Oes, pechod," meddai. "Pa ddiddordeb gwell i nofelydd?

"Na, nid ymgais i fod yn glyfar ond ffordd o ddweud yw hyn, wrth gwrs, mai pobl yw fy niddordeb.

"Nid mewn dinas fawr y gwelwch chi bechod ar ei orau (neu ar ei waethaf) oherwydd yno mi fyddwch chi'n ymdroi yn yr un cylch bach cyfyng...

"Ond mewn tre fach lle mae pawb yn adnabod ei gilydd ... mae cyfle i ymgydnabod phob pechod dan haul."

Dywedodd fod ei diddordeb mewn pobl yn arwain at ddiddordeb mewn crefydd.

"Perthynas dyn 'r anfeidrol - a thrwy hynny 'i gyd-ddyn - yw'r unig beth o bwys yn y pen draw."




CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^