BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 15 Mawrth 2007, 11:06 GMT
O Vaughan i Fynwy

Vaughan Roderick
Vaughan Roderick
BBC Cymru

Golygydd Materion Cymreig BBC Cymru sy'n bwrw golwg ar faterion y dydd. Mae croeso i chi anfon eich sylwadau aton ni isod.

Dydd Iau, Mawrth 15

Tair wythnos i fynd. Os ydych chi'n credu'r gwleidyddion fe fydd 'na ddawnsio a dathlu yn y strydoedd wrth i'r gwaharddiad ar ysmygu ddod i rym. Fe fydd yr Afallon newydd hon yn llawn o bobl iachus yn mwynhau hamddena heb beryg o anadlu'r hen fwg ail law yna sy'n bygwth eu lladd. Haleliwia! Hyfryd ddydd!

Mae'r ddadl ynglŷn 'r gwaharddiad drosodd ac nid fy lle i yw ei hail-agor. Fe fydd y gwaharddiad yn digwydd, ond mae'n bosib y bydd hynny yn arwain at ganlyniad sy'n gwbwl groes i fwriad y gwleidyddion.

Yn l yn nyddiau cynnar datganoli, fe lansiodd y llywodraeth gynllun o'r enw, "Gwell Iechyd-Gwell Cymru" a osododd fframwaith strategol i bolisau'r cynulliad. Tynnodd y ddogfen sylw at yr anghyfartaledd iechyd sy'n bodoli yng Nghymru - anghyfartaledd oedd yn golygu bod pobol Mynwy, ar gyfartaledd, yn byw pedair blynedd yn hwy na thrigolion Merthyr.

Yn l y cynllun roedd y cysylltiad rhwng cyflwr iechyd unigolion, eu statws cymdeithasol a'u hincwm yn amlwg. Er mwyn lleddfu ar yr anghyfartaledd doedd gwella'r gwasanaeth iechyd ddim yn ddigon. Yng ngeiriau "Gwell Iechyd-Gwell Cymru" roedd angen "gwella'r ffactorau cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol sy'n arwain at iechyd gwael, trwy gyfrwng mentrau polisi ym meysydd cyflogaeth, addysg, cludiant, datblygiad cynaliadwy a diogelwch bwyd."

Astudiaeth Newydd

O gofio mai lleihau anghyfartaledd iechyd yw polisi'r llywodraeth fe ddylai astudiaeth wyddonol newydd achosi pryder. Mae'r adroddiad a gomisynwyd gan Sefydliad Llafur Yr Almaen wedi ei seilio ar fesuriadau o gemegau o fwg ail-law yng nghyrff trigolion gwahanol rannau o'r Unol Daleithiau sydd gwahanol reolau ynglŷn ac ysmygu. Y newyddion da i Lywodraeth y Cynulliad yw bod pawb mewn ardaloedd lle mae ysmygu wedi ei wahardd ar drafnidiaeth gyhoeddus ac mewn sefydliadau cyhoeddus a llai o wenwyn yn ei gwaed nac yn yr ardaloedd lle nad oes gwaharddiad.

Fe ddaw'r newyddion o'r ardaloedd sydd wedi gwaharddiad ysmygu mewn tafarndai a chanolfannau adloniant; gwaharddiadau tebyg i'r un sydd ar fin dod i rym yng Nghymru. Yn yr ardaloedd hynny mae'r gwenwyn yng ngwaed oedolion nad ydynt yn ysmygu (sef oedolion dosbarth canol yn benna) wedi lleihau'n sylweddol. Ond yn yr ardaloedd hynny mae 'na un grſp o bobl lle mae'r gwenwyn yn eu gwaed wedi cynyddu'n sylweddol. Plant sy'n cael eu magu mewn cartrefi difreintiedig yw'r grŵp honno.

Does dim angen bod yn athrylith i synhwyro'r rheswm am y newid. Mae gwahardd ysmygu mewn canolfannau adloniant a thafarndai wedi arwain at sefyllfa lle mae rhieni yn dewis ysmygu yn eu cartrefi er gwaethaf yr effaith ar iechyd eu plant. Nawr mae'n ddigon hawdd beirniadu a diawlio'r rhai hynny am fod yn anghyfrifol ond mae cefnogwyr y gwaharddiad yng Nghymru wedi seilio eu dadl ar dystiolaeth wyddonol. Oni ddylai tystiolaeth wyddonol bod y gwaharddiad yn debygol o gynyddu anghyfartaledd iechyd ac achosi niwed i'r bobl fwyaf difreintiedig mewn cymdeithas fod yn destun pryder?

Nid dadl yn erbyn y gwaharddiad yw hon. Ar y cyfan fe fydd y mesur yn gwella iechyd cyhoeddus ac i bobl fel fi sy'n brwydro yn erbyn temtasiynau tybaco fe fydd y gwaharddiad yn gymorth. Ond o safbwynt cyfartaledd iechyd gallai'r gwaharddiad fod yn gam yn l a gellid dadlau fod cyflwyno'r mesur heb ymgyrch addysgiadol ynglŷn pheryglon ysmygu yn y cartref yn anghyfrifol.

Efallai nad y cyntaf o'r mis yw'r diwrnod ffŵl Ebrill go iawn.

  • Os oes gennych chi sylw gallwch ein e-bostio isod.

    Enw
    Eich cyfeiriad e bost
    Tref a Sir
    Eich sylwadau

    Ymwadiad: Gall y BBC olygu eich sylwadau ac ni fedrwn warantu y bydd pob neges e-bost yn cael ei chyhoeddi.
    Efallai y bydd eich sylwadau'n cael eu cyhoeddi gan y BBC drwy'r byd.





  • O Vaughan i Fynwy


    DIWEDDARA

    O'R ARCHIF
    SYLWADAU 2006
     
    WEDI ETHOLIAD 2005
     
    HYNT A HELYNT YR YMGYRCH
     
    SYLWADAU CYN YR ETHOLIAD
     
    SYLWADAU 2004
     



    Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


    Yn ôl i'r brig ^^