Mae nifer o brotestiadau wedi bod ar draws Cymru yn erbyn cau ysgolion
|
Mae hi'n anorfod y bydd yn rhaid i ragor o ysgolion gau wrth i niferoedd y disgyblion barhau i ostwng.
Dyna ddywedodd Gweinidog Addysg Cymru Carwyn Jones.
Dywedodd wrth BBC Cymru y gallai fod dros 100,000 o lefydd gwag mewn ysgolion erbyn 2014.
Ychwanegodd bod rhaid sicrhau bod nifer y llefydd yn yr ysgolion yn cyfateb i'r nifer o blant sydd ar gael.
"Bydd y penderfyniadau o ran cau ysgolion yn rhai caled iawn," meddai.
"Mae'n well gwario arian yn uniongyrchol ar addysg plant nag ar hen adeiladau.
"Mater i'r awdurdod lleol ydi hyn i ddechrau, ond fel gweinidog mae gen i rôl i'w chwarae yn ddiweddarach yn y broses.
"Ond rhaid cadw meddwl agored tan y penderfyniad terfynol.
"Os oes ffyrdd o gadw ysgol ar agor, mae'n ddyletswydd arnon ni i edrych ar hynny. Er enghraifft, gallai rhai ysgolion gael eu defnyddio fel cyfleusterau cymunedol hefyd, ond dyw hynny ddim yn ffordd o gadw pob ysgol ar agor."
Y wlad a'r dref
Yn gynharach yn y mis dywedodd Cyngor Powys y bydd chwe ysgol yn cau o fewn y sir.
Fe wnaethon nhw ddweud bod 'na nifer o lefydd gwag o fewn yr ysgolion, a bod hyn yn costio £4 miliwn y flwyddyn.
Ond nid problem i'r ardaloedd gwledig yn unig ydi hyn.
Carwyn Jones: gallai fod dros 100,000 o lefydd gwag mewn ysgolion erbyn 2014
|
Yng Nghaerdydd mae cynghorwyr yn ystyried cynlluniau i ad-drefnu addysg y sir.
Mae'r cynlluniau yn cynnwys y posibilrwydd o gau ysgolion.
Ond dywedodd Mr Jones nad oes 'na fwriad i gau ysgolion drwy'r wlad a bod y penderfyniad i gau unrhyw ysgol yn un anodd.
"Mae'n anorfod y bydd rhaid uno rhai ysgolion a chau ysgolion eraill.
"Fe fydd rhai ysgolion yn cau ond allwn ni ddim rhagweld pa rai.
"Ond dydi hi ddim yn rheidrwydd y bydd ysgolion sydd wedi eu clustnodi i gau yn cau," ychwanegodd.
Cyfarfod
Mae Carwyn Jones wedi cytuno i gyfarfod â Chymdeithas yr Iaith i drafod dyfodol ysgolion pentrefol. Dywedodd llefarydd y Gymdeithas ar addysg, Ffred Ffransis: "Does gennym ddim rheswm i beidio credu fod Carwyn Jones am ystyried a thrafod y mater allweddol hyn o ddifri.
"Os caiff pob un o'r 200 o ysgolion bach Cymraeg trwy Gymru eu cau, gan rwygo'r galon o'r cymunedau pentrefol hyn, bydd gostyngiad o 10,000 yn unig allan o'r 114,000 o lefydd gwag.
"Mae'r biwrocratiaid wedi methu gyda'u meddylfryd negyddol. Mae angen gwneud gwell defnydd o'r adnoddau pentrefol holl-bwysig hyn drwy greu meddylfryd cydlynus a chwmpasog am sut i'w defnyddio - sy'n gwbl estron i'n gweision sifil. Ymddengys fod Carwyn Jones am agor y drws i syniadau newydd drwy gyhoeddi cynhadledd genedlaethol ar y mater."
Home
