BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 20 Mehefin 2007, 20:11 GMT 21:11 UK
Adolygiad treth a chyllideb
Arian
Cafodd y fformiwla ei dyfeisio yn 1978 fel ffordd i benderfynu faint o arian cyhoeddus sy'n cael ei wario ar draws y Deyrnas Unedig
Mae Llywodraeth y Cynulliad yn sefydlu comisiwn annibynnol i ystyried fformiwla Barnett, sy'n penderfynu faint o arian cyhoeddus y mae Cymru yn ei gael.

Fe fydd y comisiwn annibynnol hefyd yn ystyried grymoedd i addasu trethi gan gynnwys treth gorfforaeth.

Ar hyn o bryd mae Cymru yn cael ei chyllido trwy fformiwla Barnett, ond yn l beirniaid y system dyw'r fformiwla ddim yn adlewyrchu anghenion y wlad.

Fe wnaed y cyhoeddiad gan y Gweinidog Cyllideb a Busnes, Jane Hutt, yn ystod dadl yn y Cynulliad ar gynnig gan y Democratiaid Rhyddfrydol yn galw ar y llywodraeth i sefydlu comisiwn annibynnol i edrych ar faterion yn ymwneud chyllid a phwerau y llywodraeth.

Mae pawb yn gwybod nad ydym wedi cefnogi comisiwn o'r fath dros y ddau dymor diwethaf. Mae'n amser i hyn ddigwydd
Jane Hutt AC

Fe bleidleisiodd yr aelodau yn unfrydol o blaid y cynnig.

Fe ddywedodd Ms Hutt wrth yr aelodau: "Rydym wedi dod i'r casgliad ei bod hi'n amser i ni sefydlu comisiwn annibynnol, a chredaf y bydd y comisiwn sy'n cael ei apwyntio nid yn unig yn adolygu cyllideb y Cynulliad a'r fformiwla Barnett, ond fe fydd yn mynd yn bellach na hynny.

"Fe fydd hefyd yn ystyried pwerau i addasu trethi gan gynnwys treth gorfforaethol."

Newid meddwl

Fe gyfaddefodd Ms Hutt bod y llywodraeth wedi newid eu meddwl am sefydlu adolygiad:

"Mae pawb yn gwybod nad ydym wedi cefnogi comisiwn o'r fath dros y ddau dymor diwethaf. Mae'n amser i hyn ddigwydd."

Ond yn l llefarydd ar ran y Trysorlys: "Does gan y Llywodraeth ddim bwriad o gael gwared ar fformiwla Barnett. Mae'n dyrannu'r arian yn deg ac yn adlewyrchu canran y boblogaeth yng ngwledydd y Deyrnas Unedig."

Yn ystod y ddadl fe gyfaddefodd AC y Democratiaid Rhyddfrydol Jenny Randerson na fydd hi'n broses hawdd.

Ond dywedodd Ms Randerson bod yr Arglwydd Barnett ei hun yn credu bod angen adolygu'r fformiwla.

Cafodd y fformiwla ei dyfeisio yn 1978 fel ffordd i benderfynu faint o arian cyhoeddus sy'n cael ei wario ar draws y Deyrnas Unedig.

Ond fe ddywedodd AC y Ceidwadwyr Alun Cairns nad oedd unrhyw dystiolaeth y byddai Cymru yn elwa o adolygu fformiwla Barnett.

Ychwanegodd y dylai'r Cynulliad gasglu fwy o dystiolaeth cyn galw am newid polisi.

Yn y cyfamser mae'r Coleg Nyrsio Brenhinol wedi ymuno thrawsdoriad o grwpiau trafnidiaeth, iechyd ac addysg sy'n croesawu'r ymchwiliad annibynnol i sut mae Cymru yn cael ei chyllido.

Yn gynharach yn yr wythnos fe ddywedodd y Prif Weinidog, Tony Blair bod fformiwla Barnett yn "bris isel i'w dalu" i gadw undod y Deyrnas Unedig.




HEFYD
Llafur yn colli am y tro cyntaf
20 Meh 07 |  Newyddion
Clymblaid: Pwysau ar Morgan
20 Meh 07 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^