Irac: Pleidlais ar ymchwiliad

Bydd y drafodaeth am rôl y llywodraeth cyn ac ar ôl y rhyfel

Am y tro cyntaf ers y rhyfel yn Irac bydd trafodaeth lawn yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Mawrth.

Mae disgwyl y bydd galw am sefydlu ymchwiliad i bolisïau'r llywodraeth.

Plaid Cymru a Phlaid Genedlaethol Yr Alban (SNP) sy'n galw am sefydlu pwyllgor Aelodau Seneddol i arolygu'r hyn ddigwyddodd cyn ac ar ôl cychwyn y rhyfel yno.

Dywedodd llefarydd ar ran y Prif Weinidog Tony Blair ei fod yn erbyn ymchwiliad tra bod milwyr Prydain yn dal yn Irac.

Cafodd cynnig Plaid Cymru a'r SNP ei gefnogi gan 160 o ASau, gan gynnwys 33 o aelodau Llafur, 60 Ceidwadwr a 59 o Ddemocratiaid Rhyddfrydol.

Gwelliant

Dywed y Ceidwadwyr eu bod nhw am gynnig gwelliant i gynnig y cenedlaetholwyr.

Maen nhw'n gofyn i'r llywodraeth addo ymchwiliad, unwaith y bydd llywodraeth Irac yn rheoli'r wlad yn llwyr.

Os na fydd y llywodraeth yn derbyn y gwelliant, yna mae disgwyl i 'r Ceidwadwyr bleidleisio o blaid cynnig Plaid Cymru a'r SNP.

Gallai hynny olygu fod y bledlais yn agos iawn.

Dywedodd Adam Price, AS a llefarydd Plaid Cymru ar amddiffyn, fod sut y cychwynnodd y rhyfel yn erbyn Irac yn codi cwestiynau mawr am ein proses ddemocrataidd.

"Rwy'n credu ei bod yn hanfodol bwysig ar gyfer democratiaeth ein bod ni'n yn gofyn pa dwyll a diffyg gallu a'n harweiniodd i ryfel yn y lle cynta."