BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 8 Awst 2006, 17:34 GMT 18:34 UK
'Angen arfer iaith tu allan ysgol'
Logo Bwrdd yr Iaith Gymraeg
Mae'r bwrdd wedi casglu ystadegau sydd eisoes yn bodoli

Mae adroddiad am gyflwr yr iaith Gymraeg wedi awgrymu fod angen mwy o gyfleoedd ar blant i arfer yr iaith y tu allan i'r ysgol.

Ar Faes yr Eisteddfod yn Abertawe y cyhoeddodd y Bwrdd Iaith y "cyflwyniad mwya cynhwysfawr" am ddyfodol yr iaith.

Dywedodd y prif weithredwr Meirion Prys Jones ei fod am i siaradwyr arfer yr iaith "yn hyderus" yn y cartref ac yn y gweithle.

Mae'r ystadegau gafodd eu casglu wedi dangos cynnydd yn y nifer y bobl sy'n gallu siarad Cymraeg ond mae'r nifer sy'n dweud eu bod nhw'n siarad yr iaith yn rhugl wedi gostwng.

Tra oedd yn falch, meddai Mr Jones, fod mwy o blant yn siarad Cymraeg, dywedodd fod y bwrdd yn poeni fod llai'n arfer yr iaith yn y cartre.

Mae'r bwrdd wedi casglu ystadegau o ffynonellau fel y Cyfrifiad, Arolwg Defnydd Iaith 2004 y bwrdd ac ystadegau addysg.

Llai o aelwydydd

Yn l tri arolwg, yn 2004-6 roedd 21.7%, (sef 611,000) o bawb dros dair oed yn gallu siarad Cymraeg. Cyfanswm Cyfrifiad 2001 oedd 20.8%.

Ond mae'r ymchwil wedi dangos fod 15% yn llai o aelwydydd yn arfer y Gymraeg.

"Mae'n wych fod mwy o blant yn siarad Cymraeg," meddai Mr Jones. "Ond rydyn ni'n poeni fod llai'n siarad yr iaith yn y cartre.

"Rydyn ni am i fwy o rieni drosglwyddo'r iaith i'w plant ac i fwy o rieni sy'n anfon eu plant i ysgolion Cymraeg ddysgu Cymraeg fel bod modd helpu eu plant."

Dywedodd ei fod yn falch fod yr iaith yn amlwg ar raglen Big Brother.

"Mae gwaith hyrwyddo'r ddau, Glyn ac Imogen, yn wych."

Dywedodd y bwrdd y byddai'r cyflwyniad ddydd Mawrth yn dangos sut yr oedd newidiadau cymdeithasol yn effeithio ar y defnydd o'r iaith.

'Cyfleoedd'

Roedd angen datblygu cyfleoedd a fframwaith cymdeithasol, meddai, lle gallai'r Gymraeg ffynnu.

FFEITHIAU'R AROLWG
57% (315,000) o siaradwyr Cymraeg yn ystyried eu hunain yn rhugl yn yr iaith
O'r rhai sy'n gallu siarad Cymraeg 62% yn siarad Cymraeg yn ddyddiol
88% o'r rhai rhugl yn dweud eu bod yn siarad Cymraeg yn ddyddiol
Cymraeg oedd iaith y sgwrs ddiwethaf yn achos 58% o'r siaradwyr rhugl

Dangosodd arolwg y bwrdd yn 2004 fod 62% o'r rhai oedd yn gallu siarad Cymraeg ac 88% o'r siaradwyr rhugl yn siarad Cymraeg bob dydd.

Ond gostyngodd y siaradwyr rhugl i 57% o'r siaradwyr Cymraeg - yn 1992 y cyfanswm, yn l Arolwg Cymdeithasol Cymru y Swyddfa Gymreig oedd 61%.

"... mae'n rhaid ymdrechu i sicrhau bod y siaradwyr newydd, gan gynnwys oedolion sy'n dysgu Cymraeg, yn barod i ddefnyddio'r iaith a theimlo'n gyfforddus wrth wneud hynny wrth weithio, yn cymdeithasu neu yn y cartref," meddai Mr Jones.

Roedd y bwrdd, meddai, yn cydweithio Heddlu Gogledd Cymru a Chyngor Ceredigion er mwyn ceisio datblygu gweithle dwyieithog.

"Rydyn ni'n edrych ar ffyrdd ymarferol i greu cyfleoedd yno," meddai.




Steddfod Genedlaethol 2006

ABERTAWE A'R CYLCH 2006

O'R MAES

CEFNDIR

YR ORSEDD

O'R ARCHIF

GWEFAN


HEFYD
Pryderon cadeirydd iaith am uno
24 Mai 06 |  Newyddion
Beth fydd yn lle bwrdd iaith?
06 Ebr 06 |  Newyddion
Newid statws: 'Perygl i'r iaith'
21 Tach 04 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^