BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Gwener, 21 Gorffennaf 2006, 11:47 GMT 12:47 UK
'Rhowch help i economi Môn'
Atomfa'r Wylfa
Mae ofnau y gallai cau'r Wylfa olygu bod 1,500 o swyddi lleol yn y fantol

Cynyddu y mae'r galw ar lywodraethau Prydain a Chymru i roi help i economi Ynys Môn wedi'r cyhoeddiad y bydd atomfa'r Wylfa'n cau mewn pedair blynedd.

Dydd Iau dywedodd y corff sy'n goruchwylio dadgomisiynu pwerdai niwclear y byddai'n "aneconomaidd" i gadw'r atomfa ar agor wedi 2010.

Mae bron 800 o bobl yn gweithio yn atomfa Wylfa ond mae ofnau hefyd am swyddi 700 o weithwyr Alwminiwm Môn, gan fod y ffatri'n dibynnu ar gyflenwad rhad o drydan yn uniongyrchol o'r Wylfa.

Galw y mae llefarydd datblygu economaidd y Ceidwadwyr yn y cynulliad, Alun Cairns AC, ar lywodraeth y cynulliad i roi'r un gefnogaeth i Ynys Môn ag a gafwyd wedi dirywiad diwydiannau trwm yn y de.

'Ergyd ofnadwy'

Dywedodd fod cau'r Wylfa "yn mynd i fod yn ergyd ofnadwy o wael i'r ynys yn gyffredinol ac i economi gogledd Cymru".

Ro'n i wedi gobeithio mynd i weithio yn Wylfa fel trydanwr ond dwi'm yn gw'bod be wnai rwan
Dylan Jones, 15 oed

"Fy nghwestiwn yw a fydd y cynulliad yn rhoi'r un faint o flaenoriaeth i Ynys Môn ac a ddangosodd nhw yn y de-ddwyrain pan oedd diwydiant dur yng Nglyn Ebwy yn cau."

Dywedodd y byddai rhaid i Lywodraeth y Cynulliad ailystyried y nod o Gymru ddi-niwclear, oedd yn groes i gasgliadau adolygiad ynni Llywodraeth Prydain oedd o blaid cenhedlaeth newydd o atomfeydd.

"Mae'r ymateb y rwy i wedi ei dderbyn yn dangos fod pobl yr ynys yn eitha cyffyrddus [â'r syniad o godi] atomfa newydd a phŵer niwclear.

"Does dim llawer iawn o gymunedau fel'na ym Mhrydain achos maen nhw'n sylweddoli pwysigrwydd yr ynni sy'n dod o'r lle."

Estyn oes

Roedd Llywodraeth y Cynulliad wedi cefnogi estyn oes yr Wylfa yn lle codi atomfa newydd ac mae wedi bod yn trafod cyflenwad ynni newydd i Alwminiwm Môn â'r cwmni a'r cyngor sir.

Protestwyr gwrthiniwclear yn Stryd Downing
Mae rhai'n cefnogi nod y cynulliad o gael Cymru ddi-niwclear

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y Cynulliad fod nifer o bosibiliadau yn cael eu hystyried "gan gynnwys prosiect ynni adnewyddol sylweddol".

Mae'r AS lleol Albert Owen wedi dweud fod angen ailedrych ar y posibilrwydd o godi gorsaf nwy i sicrhau cyflenwad newydd i Alwminiwm Môn wedi 2010.

"Dyna'r ffordd ymlaen - mae'r isadeiladedd yna," meddai. "Mae'r awdurdod dadgomisiynu wedi dweud ei fod yn aneconomaidd i'r Wylfa gario ymlaen felly mae'n rhaid symud i'r ail opsiwn rwan."

Tra'n dweud fod angen edrych ar opsiynau eraill, mae Pwyllgor Dethol Materion Cymreig y Senedd wedi dweud mai Ynys Môn fyddai'r lleoliad amlwg pe bai atomfeydd yn cael eu codi.

Cefnogaeth

Dywedodd cadeirydd y pwyllgor Hywel Francis AS y byddai'n rhaid i unrhyw orsaf newydd fod yn ddiogel.

O gael y sicrwydd, dywedodd na fyddai'n rhagweld y byddai'r pwyllgor yn erbyn codi atomfa newydd ym Môn.

"Mae'r isadeiladedd yna, mae'r traddodiad yna, mae'r sgiliau yna ac mae cefnogaeth yn y gymuned," meddai.

"Ac mae hynny'n bwysig. Er bod rhai pobl yn erbyn, weden i fod y rhan fwya o bobl Ynys Môn yn gefnogol iawn."

Dywedodd Ian Jones, sydd wedi gweithio yn Yr Wylfa ers yr 1980au, fod dyfodol economaidd yr ynys yn dibynnu ar atomfa newydd.

"Dwi wedi bod yn lwcus iawn i gael 20 mlynedd yn Wylfa ac maen nhw wedi bod yn dda iawn i mi.

"Mae gen i dri o blant a dwi ddim eisio eu gweld nhw i gyd yn mynd i Loegr i weithio.

"Os bydd yr Wylfa'n cau a dim byd arall yn dod, be sy'n mynd i ddigwydd i Sir Fôn? Rydan ni'n mynd i golli lot o hogia ifanc a'r iaith Gymraeg sydd mor bwysig."

'Dim dyfodol'

Dywedodd ei fab 15-oed Dylan na fyddai dyfodol iddo a'i ffrindiau ym Môn os na fyddai Wylfa newydd yn cael ei chodi.

"Roeddwn i wedi gobeithio mynd i weithio yn Wylfa fel trydanwr ond dwi'm yn gw'bod be wna i rwan.

"Bydd pawb yn yr ardal yn colli gwaith a dwi'm yn gw'bod be fyddan nhw'n gwneud wedyn - mynd i ffwrdd, debyg, a bydd y boblogaeth yn mynd i lawr."

"Byswn i'n licio cael gwaith am oes ar Sir Fôn a byswn i ddim yn licio gorfod mynd o'r ynys i chwilota am waith," meddai Aaron Horman, 21 oed sydd newydd orffen prentisiaeth yn atomfa'r Wylfa.

Cafodd atomfa'r Wylfa ger Bae Cemaes ei chomisiynu yn 1963.

Dywedodd yr awdurdod dadgomisiynu mewn adroddiad i'r Ysgrifennydd Diwydiant a Masnach Alistair Darling y byddai estyn oes yr Wylfa wedi 2010 yn "anodd iawn i'w gyflawni yn ogystal â bod yn aneconomaidd".

Yn ôl yr adroddiad, byddai angen gwario mwy na £250m i gadw'r atomfa ar agor.

Ond mae'r corff goruchwylio yn dal i ystyried y posibilrwydd o adael i'r orsaf gynhyrchu ynni tan Ragfyr 2010, naw mis yn hwyrach na'r dyddiad cau gwreiddiol.


HEFYD
Wylfa: Oes yn dod i ben
20 Gorff 06 |  Newyddion
Wylfa: AS yn 'siomedig'
20 Gorff 06 |  Newyddion
Atomfa: Ynys yn 'obeithiol'
11 Gorff 06 |  Newyddion
Ehangu oes atomfa 'yn annhebygol'
18 Mai 06 |  Newyddion
Atomfa: Cefnogi mewn egwyddor
02 Maw 06 |  Newyddion
Opsiwn i ymestyn oes atomfa?
24 Ion 06 |  Newyddion
'Gwrthodwch ynni niwclear'
05 Rhag 05 |  Newyddion
'Map' i gynhyrchu ynni Cymru
20 Meh 05 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^