BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 6 Gorffennaf 2006, 11:36 GMT 12:36 UK
O Vaughan i Fynwy
Vaughan Roderick
Vaughan Roderick
BBC Cymru

Golygydd Materion Cymreig BBC Cymru sy'n bwrw golwg ar faterion y dydd. Gan fod hon yn broses ddwyffordd gallwch anfon eich sylwadau atom isod.

Dydd Iau Gorffennaf 6

Faint o wahaniaeth mae isetholiadau Blaenau Gwent wedi eu gwneud mewn gwirionedd ac a yw'r canlyniad yn arwydd o'r hyn sydd i ddod yn etholiadau'r cynulliad? Dyna'r ddau gwestiwn sydd ar wefusau ac ym meddyliau bron pawb yn y Bae y dyddiau hyn.

Mae'r cwestiwn cyntaf yn haws ei ateb na'r ail. Mae methiant Llafur i adennill ei mwyafrif wedi cael effaith uniongyrchol yn barod. Beth bynnag yw'r rhesymau swyddogol am ohirio diddymu Bwrdd yr Iaith Gymraeg mae'n anodd credu na fyddai'r llywodraeth wedi bwrw ymlaen a'i chynlluniau pe bai etholwyr Blaenau Gwent wedi cefnogi John Hopkins yn hytrach na Trish Law.

Dyna mae'n sicr fydd y patrwm rhwng nawr a'r etholiadau flwyddyn nesa gyda'r llywodraeth yn gorfod gohirio penderfyniadau ac osgoi pynciau dadleuol er mwyn lleihau cyfleoedd y gwrthbleidiau i'w gwanhau a'i thanseilio. A gwanhau a thanseilio, heb os, fydd prif nod Plaid Cymru, y Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn ystod y misoedd nesaf. Y bwriad yw creu delwedd o lywodraeth wan a digyfeiriad ym meddyliau'r etholwyr, llywodraeth na fydd yn haeddu cael ei hail-ethol.

Seddi ymylol

Does dim dwywaith y gallai'r dacteg bod yn effeithiol sy'n dod a ni at yr ail gwestiwn. I ba raddau y mae Blaenau Gwent yn arwydd o'r ffordd y gallai'r gwynt chwythu fis Mai nesa?

Ystyriwch am eiliad hunllef waetha'r Blaid Lafur, hunllef hyd yn oed yn waeth na chanlyniad etholiadau cynta'r cynulliad yn 1999. Yn yr etholiad hwnnw fe ddioddefodd Llafur yn enbyd o'r gogwydd i Blaid Cymru mewn "cadarnleoedd" megis Y Rhondda, Islwyn a Llanelli. Fe achubwyd y Blaid gan fethiant y Ceidwadwyr i ennill tir yn y seddi ymylol traddodiadol megis Gogledd Caerdydd a Gorllewin Clwyd.

Meddyliwch wedyn am sefyllfa lle'r oedd y ddwy brif wrthblaid yn llwyddo i glatsio Llafur ac edrychwch ar y rhestr faith o seddi Llafur a allai fod dan fygythiad.

Dyma nhw; Delyn, Gorllewin Clwyd, Aberconwy, Preseli, Dwyrain Caerfyrddin a De Penfro, Llanelli, Gorllewin Abertawe, Pen-y-bont, Bro Morgannwg, Gogledd Caerdydd, Castell-nedd, Rhondda, Cwm Cynon, Caerffili ac Islwyn.

Isetholiad mwy

Nawr dwi ddim yn awgrymu am eiliad y bydd y gwrthbleidiau yn ennill pob un o'r seddi hynny, ond maen nhw i gyd yn etholaethau lle y bydd yn rhaid i Lafur wylio ei chefn. Mae'n bosib wrth gwrs y byddai colli rhai o'r etholaethau gwledig yn rhoi gwobr gysur i Lafur o'r rhestri rhanbarthol, serch hynny, dyw hi ddim yn amhosib dychmygu sefyllfa lle na fyddai hyd yn oed cefnogaeth y Democratiaid Rhyddfrydol yn ddigon i sicrhau mwyafrif yn y cynulliad.

Pa mor debygol yw'r fath sefyllfa? Wel mae'n fwy tebygol yn sgil canlyniadau Blaenau Gwent. Y peryg i Lafur yw y bydd yr etholwyr yn trin etholiadau'r cynulliad fel un isetholiad enfawr gan bleidleisio i ba bynnag ymgeisydd sy'n y sefyllfa orau i roi cic i Rhodri Morgan ac yn fwyaf arbennig Tony Blair.

I'r rheiny sy'n amau y gallai hynny ddigwydd, sy'n mynnu taw dewis llywodraeth Cymru fydd ym mlaen meddyliau'r etholwyr flwyddyn nesaf gair o gyngor. Edrychwch ar ganlyniadau'r etholiadau cyngor diwethaf ac ystyriwch yr hyn a ddigwyddodd yng Nghaerdydd, Abertawe, Wrecsam a Merthyr.

Yr annisgwyl sydd i'w ddisgwyl yn 2007.

  • Os oes gennych chi sylw i'w wneud gallwch ein e-bostio isod.

    Enw
    Eich cyfeiriad e bost
    Tref a Sir
    Eich sylwadau

    Ymwadiad: Gall y BBC olygu eich sylwadau ac ni fedrwn warantu y bydd pob neges e-bost yn cael ei chyhoeddi.
    Efallai y bydd eich sylwadau'n cael eu cyhoeddi gan y BBC drwy'r byd.





  • O Vaughan i Fynwy


    DIWEDDARA

    O'R ARCHIF
    SYLWADAU 2006
     
    WEDI ETHOLIAD 2005
     
    HYNT A HELYNT YR YMGYRCH
     
    SYLWADAU CYN YR ETHOLIAD
     
    SYLWADAU 2004
     



    Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


    Yn ôl i'r brig ^^