BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 22 Mehefin 2006, 11:07 GMT 12:07 UK
Plas: Seremon´au hoyw?
Plas Newydd yn Llangollen
Bu'r merched yn byw yn Llangollen am hanner canrif
Mae ymgyrchwyr wedi galw am yr hawl i gynnal seremon´au partneriaeth sifil yng nghartre Merched Llangollen.

Dywedodd y mudiad sy'n ymgyrchu am hawliau pobl hoyw, Stonewall Cymru, fod Plas Newydd yn "eiconig" i lawer o gyplau hoyw oherwydd ei arwyddocÔd hanesyddol.

Dihangodd y Fonesig Eleanor Butler a Sarah Ponsonby o'u teuluoedd aristocrataidd yn Iwerddon yn 1778 a chyd-fyw yn Llangollen am hanner canrif.

Dywedodd perchennog y plas, Cyngor Sir Ddinbych, fod swyddogion yn ystyried y posibilrwydd o gynnal seremon´au yn yr amgueddfa.

Cyflwynodd Stonewall Cymru dystiolaeth ddydd Mercher i bwyllgor llywodraeth leol y cynulliad parthed ymateb yr awdurdodau lleol ers cyflwyno partneriaethau sifil cyplau hoyw.

Nhw oedd y cwpwl lesbiaidd cynta, mewn gwirionedd, i amlygu eu perthynas yn gyhoeddus
Matthew Batten, Stonewall Cymru

Dywedodd Matthew Batten, swyddog polisi a materion cyhoeddus y mudiad, fod ystadegau yn dangos fod 3,648 o seremon´au wedi eu cynnal yng Nghymru a Lloegr yn y ddau fis cynta ers i'r newid ddod i rym yn Rhagfyr.

Roedd nifer o gynghorau Cymru wedi ymateb yn "deilwng" i'r ddeddf newydd, meddai.

"Rydyn ni wedi clywed oddi wrth bobol sydd wedi ffonio swyddfeydd cofrestru ym Mhen-y-bont, Merthyr Tudful a Chaerdydd ac sy'n fodlon ar yr ymgynghori.

"Ond dywedodd cefnogwr wrthym eu bod yn siomedig ar ˘l cysylltu Ô Phlas Newydd yn Llangollen a chael gwybod nad ydyn nhw'n cynnal seremon´au partneriaeth sifil.

"Mae modd cynnal seremoni ymrwymo ond does dim statws cyfreithiol i'r rheiny."

Portread o ferched Llangollen ( Llun Plas Newydd)
Portread o'r Fonesig Eleanor Butler a Sarah Ponsonby (Llun Plas Newydd)

Dywedodd y byddai Plas Newydd yn "lle eiconig" i nifer o gyplau hoyw ymrwymo at ei gilydd oherwydd y cysylltiad Ô Merched Llangollen.

Bu "sgandal" wedi i'r ddwy adael Iwerddon yn groes i ddymuniadau eu teuluoedd a sefydlu cartre gyda'i gilydd yng ngogledd Cymru.

Adnewyddon nhw'r plas a'i erddi a threulio amser yn darllen, astudio ieithoedd tramor a llythyru Ô phobl amlwg fel y bardd William Wordsworth a Dug Wellington.

"Nhw oedd y cwpwl lesbiaidd cynta, mewn gwirionedd, i amlygu eu perthynas yn gyhoeddus,

"Byddwn ni'n ymgyrchu i gael cynnal seremon´au partneriaeth sifil ..."

Dywedodd llefarydd ar ran y cyngor ei fod yn "gefnogol" i'r syniad.

"Rydan ni eisoes wedi cynnal dathliadau ymrwymo ym Mhlas Newydd, Carchar Rhuthun a Chastell Dinbych, sy'n rhoi cyfle i gwpwl sydd ddim am briodi neu gael partneriaeth sifil ymrwymo at ei gilydd.

"Ar hyn y bryd rydan ni'n cydweithio Ô Proud Heritage, sy'n treialu tri phrosiect yn ymwneud Ô thwristiaeth ar ran y farchnad hoyw, ac yn edrych ar y posibilrwydd o gynnal seremon´au partneriaeth sifil yn yr adeilad.

"Ond mae'r plas wedi ei gofrestru fel amgueddfa ac mae gofyn i'r tŷ fod ar agor ac ar gael i'n holl ymwelwyr."




HEFYD
Hoyw: Cynnal seremon´au cyntaf
21 Rhag 05 |  Newyddion
Ynyswyr yn erbyn seremoni hoyw
21 Rhag 05 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^