BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 4 Mai 2006, 17:04 GMT 18:04 UK
Glyndwr: Anelu at fuddugoliaeth?
Safle'r frwydr ar lethrau Brynglas
Bu farw 800 o filwyr ar lethrau Brynglas

Mae mudiadau'n cwrdd 'i gilydd i benderfynu a oes modd codi digon o arian i brynu darn o dir lle bu Owain Glyndŵr yn ymladd un o'r brwydrau ffyrnicaf yn hanes Cymru.

Ar lethrau Brynglas yn ardal Trefyclo, Powys, y mae Eglwys Pilalau neu Billeth, safle brwydr 600 mlynedd yn l lle enillodd Owain Glyndŵr ei fuddugoliaeth.

Mae maes y gad yn rhan o stad fydd ar werth ac mae Cymdeithas Owain Glyndŵr yn ystyried agor cronfa i brynu'r safle.

Aelodau Fforwm Hanesyddol Cymru, sy'n cynrychioli 35 o fudiadau, sy'n cwrdd yn Llandeilo nos Iau.

Roedd Brwydr Pilalau yn fuddugoliaeth bwysig yn ymgyrch Glyndŵr dros annibynniaeth i Gymru.

Ym Mehefin 1402 fe drechodd fyddin Seisnig dan arweinyddiaeth Edmund Mortimer, un o farwniaid Harri IV ar y gororau.

Lladdwyd cannoedd o filwyr Mortimer wrth iddyn nhw geisio cyrraedd top Bryn Glas lle yr oedd milwyr Glyndŵr.

Dim llawer o amser

Mae'r fforwm yn cynnwys Cymdeithas Owain Glyndŵr a Chyfeillion Pilalau, a gododd 300,000 i ailadeiladu Eglwys y Forwyn Fair ym Mhilalau ger maes y gad.

Dywedodd Albert Ward o Gyfeillion Pilalau nad oedd gan y fforwm lawer o amser i godi'r arian.

"Mae angen denu cymwynaswr fyddai'n prynu'r tir i ni," meddai. "Bydden ni'n gallu ei dalu neu ei thalu'n l dros gyfnod o flynyddoedd ...

Golygfa o Glyndŷr
Sefydlodd Glyndŵr ei Senedd ym Machynlleth yn 1404

"Mae maes y frwydr yn un o'r safleoedd pwysica yng Nghymru ac yn hanes Cymru. Rwy jyst yn gobeithio y mae modd ei brynu fel y gall pobl Cymru ei fwynhau."

Dywedodd Adrian Jones, llywydd Cymdeithas Owain Glyndŵr, fod meysydd brwydr enwog eraill Prydain, Hastings, Bosworth a Bannockburn, wedi eu cydnabod yn safleoedd hanesyddol.

"Mae'r meysydd hyn wedi eu nodi, ond does dim ym Mhilalau i gofnodi beth ddigwyddodd yma," meddai.

"Fe wnaeth buddugoliaeth Glyndŵr ym Mhilalau orfodi Harri IV i'w gymryd o ddifri.

"Cyn y frwydr roedd y brenin heb lawn werthfawrogi Glyndŵr ond wedi'r frwydr sylweddolodd ei fod yn wynebu rhyfel a galwodd filwyr yn l o'r Alban a Ffrainc."




HEFYD:
Angen adfer 'eglwys Glyndwr'
08 Awst 04 |  Newyddion
Dadorchuddio 'cleddyf Glyndwr'
06 Mai 04 |  Newyddion
Cyhoeddi dathliadau Glyndwr
04 Ion 04 |  Newyddion
Darganfod rhan o gastell Glyndwr
29 Ebr 03 |  Newyddion
Cyhoeddi stamp brwydr Glyndwr
15 Meh 04 |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^