Yr Athro Elan Closs Stephens yw cadeirydd y panel adolygu
|
Mae'r panel sy'n cynnal adolygiad annibynnol o waith Cyngor Celfyddydau Cymru wedi cyfarfod am y tro cynta ddydd Iau.
Cafodd y panel ei ffurfio ddiwedd Mawrth pan gyhoeddodd Gweinidog Diwylliant y Cynulliad Alun Pugh benodiad yr Athro Dai Smith fel cadeirydd dros dro'r cyngor.
Roedd y cyfarfod cynta yn Nantgarw yn rhoi cyfle i'r panel, sy'n cael ei gadeirio gan yr Athro Elan Closs Stephens, benderfynu trywydd yr adolygiad.
Mae nifer o wleidyddion a phobl sy'n gweithio o fewn byd y celfyddydau wedi mynegi pryder ynghylch y ffordd y mae Alun Pugh wedi delio â maes y celfyddydau ers iddo beidio ailbenodi cyn gadeirydd y cyngor, Geraint Talfan Davies.
Bu'r panel yn cwrdd yn swyddfeydd Cadw yn Nantgarw brynhawn Iau.
 |
Beth fyswn i'n wir obeithio yw y bydd yna gyfle i bawb sydd â diddordeb i fynegi barn a ydyn nhw gallu ymwneud â'r celfyddydau
|
Mae'r cadeirydd Elan Closs Stephens yn Athro Cyfathrebu a'r Diwydiannau Creadigol yn Adran Theatr, Ffilm a Theledu Prifysgol Cymru, Aberystwyth ac yn gyn gadeirydd S4C.
Aelodau eraill y panel adolygu yw:
Roger Lewis, Rheolwr Gyfarwyddwr ITV Cymru;
Paul Loveluck, llywydd Amgueddfa Cymru;
Vicky Macdonald, cyn guradur Academi Cambrian yng Nghonwy;
Yr Athro M Wynn Thomas, cyfarwyddwr Canolfan Ymchwil Iaith a Llenyddiaeth Seisnig Cymru yn Abertawe;
Alan Watkin, prif swyddog hamdden, llyfrgelloedd a diwylliant Cyngor Sir Wrecsam.
Gorchwyl eang
Dywedodd Ms Closs Stephens bod gorchwyl y panel yn eang iawn, "yn ehangach o bosib nag edrych ar Gyngor y Celfyddydau.
"Mae o hefyd yn edrych ar y modd y mae llywodraeth Cymru yn ariannu'r celfyddydau, y modd y mae posib i lais democrataidd fod yn rhan o'r broses, er da neu er drwg," meddai. "Dyna ydan ni i fod i farnu, hefyd y dimensiwn rhyngwladol."
Dywedodd fod yr adolygiad yn rhoi'r cyfle cynta ers blynyddoedd "i gael sgwrs go iawn am y ffordd y mae Cymru'n delio â'r celfyddydau" a bod cyfle i bawb fynegi barn gan fod "pawb yn drethdalwr ac yn talu am y celfyddydau".
"Mae o'n orchwyl enfawr a dwi'n mawr obeithio y byddan ni wedi dod i ben a rhoi rhyw fath o adroddiad deallus erbyn diwedd y flwyddyn."
"Beth fyswn i'n wir obeithio yw y bydd yna gyfle i bawb sydd â diddordeb i fynegi barn a ydyn nhw gallu ymwneud â'r celfyddydau yn ddearyddol ym mhle maen nhw ac ar y lefel sy'n eu siwtio nhw."
Ansicrwydd
Mae cryn ansicrwydd wedi bod ynghylch dyfodol y cyngor wedi i Brif Weinidog y Cynulliad, Rhodri Morgan, gyhoeddi yn Nhachwedd 2004 y byddai'r cyngor yn colli rhai o'i gyfrifoldebau.
Yr Athro Dai Smith yw cadeirydd dros dro Cyngor y Celfyddydau
|
Pryder y gwrthbleidiau ac unigolion sy'n gweithio o fewn y maes yw y bydd diwedd ar y drefn ariannu hyd braich yn arwain at ymyrraeth gwleidyddol fyddai'n amharu ar ryddid i fynegi barn mewn gweithiau celfyddydol.
Cododd anghydfod ym mis Ionawr pan honnodd Geraint Talfan Davies iddo gael ei ddiswyddo i bob pwrpas wedi i Mr Pugh ddweud ei fod yn dymuno penodi cadeirydd newydd fyddai'n sicrhau fod y celfyddydau o fewn cyrraedd pobl mewn ardaloedd llai breintiedig.
Cafodd yr Athro Dai Smith ei benodi'n gadeirydd dros dro Cyngor Celfyddydau Cymru ar Fawrth 28.
Roedd y gwrthbleidiau wedi bod yn pwyso ar y gweinidog diwylliant i gadarnhau'r amserlen ar gyfer penodi olynydd i Geraint Talfan Davies unwaith y daeth ei dymor o dair blynedd i ben ddiwedd Mawrth.
Dywedodd Mr Pugh bod "angen trefniant dros dro" o ganlyniad i'r adolygiad hyd nes y bydd y "ffordd ymlaen yn glir ar gyfer dechrau'r broses benodi'n llawn".
Cyflwynodd y Ceidwadwyr gynnig i geryddu Mr Pugh am y ffordd y mae wedi delio â'r sefyllfa ond fe gafodd ei drechu gan aelodau'r Cynulliad.