BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 2 Awst 2005, 15:12 GMT 16:12 UK
Protest: Targedu Rhodri Morgan
Protestwyr yn dilyn Rhodri Morgan
Dilynodd protestwyr Brif Weinidog Cymru o amgylch y Maes

Mae ymgyrchwyr deddf iaith wedi ceisio amharu ar ymweliad Prif Weinidog Cymru Maes yr Eisteddfod Genedlaethol.

Bu aelodau Cymdeithas yr Iaith yn dilyn Mr Morgan, gan alw am ddeddf iaith.

Honnodd y protestwyr i Mr Morgan ymateb drwy ddweud "boring, boring, boring" ond gwadodd llefarydd ar ran Llywodraeth y Cynulliad iddo ddweud y geiriau.

Ni fyddai Mr Morgan yn ymateb i "lond dwrn o fwlis," meddai'r llefarydd.

Mae Cymdeithas yr Iaith yn ymgyrchu am ddeddf fyddai'n rhoi hawl gyfreithiol gyfartal i'r Gymraeg yn y sector preifat a chyrff cyhoeddus.

Dywedodd yr ymgyrchwyr y bydden nhw'n dal i brotestio tan y byddai Mr Morgan yn cytuno i drafod y mater.

"Gadawon ni neges iddo ddod draw i babell Cymdeithas yr Iaith i drafod yr argyfwng difrifol sy'n wynebu ein cymunedau Cymraeg," meddai Ffred Ffransis o Gymdeithas yr Iaith.

"Ond 'Na' oedd yr ateb gawsom ni."

'Anaddas'

Dywedodd ei fod yn cefnogi penderfyniad Mr Morgan i gael gwared ar nifer o gwangos, gan gynnwys y Bwrdd Iaith.

"Ond rydan ni'n disgwyl fod yna fforwm iaith cry' yn cael ei roi yn ei le."

Rali
Dechreuodd y rali y tu allan i stondin y gymdeithas

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y Cynulliad fod protest Cymdeithas yr Iaith yn "gwbl anaddas".

"Ni fydd y prif weinidog yn ymateb i lond dwrn o fwlis ar ddiwrnod pan mae'n ceisio cyfarfod phobl sy'n gwneud gwaith pwysig, fel y rhai ar stondin Mencap.

"Rydym yn hapus i drafod yr iaith Gymraeg ac yn teimlo fod ein record o ran hybu'r iaith yn dda.

"Yn anffodus, bydd yr hyn y mae'r bwlis yn ei wneud dim ond yn gwanhau sut mae pobl yn ystyried agenda yr iaith Gymraeg."

Brynhawn Mawrth cynhaliodd y gymdeithas rali'n galw am ddeddf iaith.

Dechreuodd y rali y tu allan i stondin y gymdeithas a'r siaradwraig gyntaf oedd Elin Jones, AC Ceredigion.

'Dim amheuaeth'

Llongyfarchodd Cymdeithas yr Iaith am gynnal trafodaeth ar ddeddf iaith a dywedodd nad oedd "amheuaeth fod angen deddf iaith newydd i roi hawliau statudol i bob siaradwr Cymraeg.

"Mae papur gwyn wedi ei gyhoeddi gan Peter Hain yn trafod pwerau'r cynulliad ac mae gobaith y gellir trosglwyddo'r holl ddeddfau ar y Gymraeg i'r cynulliad," meddai.

Elin Jones, AC
Fe fu Elin Jones AC yn siarad yn y rali

Roedd "rhaid sicrhau ein bod yn ennill y ddadl fod angen deddf newydd ar yr iaith Gymraeg," meddai.

Aeth yr orymdaith i babell Cyllid y Wlad gan fod y mudiad am "ddangos cefnogaeth i'r rhai y mae eu swyddi dan fygythiad yn y swyddfa ym Mhorthmadog.

Tu alln i'r babell dywedodd Sin Howys na ddylai'r "arbenigedd a'r gwasanaeth Cymraeg gael eu chwalu.

"Mae'n rhaid cael swyddi yn y cymunedau Cymraeg," meddai.

Cyfeiriodd at "diffyg cynlluniau iaith". "Maen nhw'n arwynebol a dydyn nhw ddim yn newid y drefn."

'Dim cydwybod'

Roedd am ddweud y canlynol wrth Mr Morgan yn arbennig, meddai: "Heb ddeddf iaith i sicrhau statws swyddogol i'r Gymraeg ym mhob agwedd ar fywyd, does dim newid cyfeiriad ers Deddf Iaith 1993 a dyw Iaith Pawb ddim yn ddigon cryf.

Gosod posteri ar wal stondin y cynulliad
Cafodd posteri eu gosod ar wal stondin y cynulliad

Wedyn aeth yr orymdaith i uned y cynulliad ar y Maes a gosodwyd posteri yn galw am ddeddf iaith ar wal y stondin.

Dywedodd Catrin Dafydd ei bod yn "gywilyddus fod Rhodri Morgan yn gwrthod trafod hyn. Does gan Lafur ddim cydwybod."

Roedd "cyfle gwirioneddol i wireddu deddf iaith eleni," meddai.

"Mae'r ffaith fod y Bwrdd Iaith yn cael ei ddileu yn creu nifer o opsiynau.

"Bydd yn rhy hwyr y flwyddyn nesaf gan na fydd y bwrdd iaith yn bodoli ac wedyn fyddai'r llywodraeth ddim yn atebol.

"Dydyn ni ddim yn mynd i adael i Rhodri Morgan yrru o'r Maes ac anwybyddu hynny (yr alwad am ddeddf iaith)," meddai.





ERYRI A'R CYFFINIAU 2005

O'R MAES

GAN CYMRU'R BYD

CEFNDIR

YR ORSEDD

O'R ARCHIF

ORIELAU

GWEFAN



Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^