Coron o arian a llechen

Mae dwy stribed o arian mewn ffurf cylch fel clawdd llechen

Llyfrau a llechi yw thema Coron yr Eisteddfod Genedlaethol eleni, sy'n cael ei chyflwyno gan Wasg Dwyfor, Penygroes, a hynny er mwyn portreadu ardal y Brifwyl a'r cysylltiad gyda'r wasg.

Y dylunydd Ann Catrin Evans o Gaernarfon sydd wedi ei llunio ac mae wedi ei gwneud o arian a llechen.

Mae'r pigau ar y Goron fel cloriau llyfrau ar agor ac yna mae dau stribed o arian yn cysylltu'r cyfan ar ffurf cylch fel clawdd llechen neu grawia sy'n nodweddiadol o ardal yr Eisteddfod.

Mi wnes i fwynhau ei rhoi at ei gilydd ond roeddwn i ofn difetha'r cyfan ar y munud olaf Ann Catrin Evans

Yn y gorffennol mae Ms Evans wedi llunio dwy goron ar gyfer eisteddfodau lleol ond dyma'r tro cyntaf iddi lunio coron ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol a dywedodd fod hynny wedi bod yn uchelgais ganddi erioed.

"Dwi'n gweithio gyda haearn fel arfer ac felly roeddwn i'n awyddus i weithio gydag arian a llechen," meddai.

"Mae'r ddau ddeunydd yn gwrthgyferbynnu'n hyfryd gydag un yn dywyll a garw a'r llall yn sgleiniog a golau ac mae hynny'n gyfuniad perffaith."

Arbrofi

Fe wnaeth Ms Evans sawl model cyn creu'r Goron derfynol a bu'n arbrofi gyda darnau bach.

Nid oedd am wneud unrhyw waith sodro ac mae'r holl ddarnau wedi eu cysylltu'n fecanyddol ac wedi eu llithro a'u gwasgu i'w lle.

Mae'r ddau ddeunydd yn gwrthgyferbynnu'n hyfryd gydag un yn dywyll a garw a'r llall yn sgleiniog a golau Ann Catrin Evans

"Roedd hyn yn golygu llawer iawn o arbrofi a rhan fwyaf o'r gwaith oedd yr holl baratoi a meddwl ymlaen llaw sut y byddai'r holl beth yn gweithio," meddai.

"Ar ôl tipyn o chwysu a thynnu gwallt fy mhen dwi'n hapus iawn ac mi wnes i fwynhau ei rhoi at ei gilydd ond roeddwn i ofn difetha'r cyfan ar y munud olaf.

"Roeddwn i'n hapus â'r gwaith ar ôl gorffen gan fod y Goron yn dal y golau yn ofnadwy ac mae hynny yn rhywbeth nad oeddwn i wedi ei ragweld."

Mae Ms Evans yn awr yn edrych ymlaen at y seremoni ym Mhafiliwn yr Eisteddfod ddydd Llun Awst 1.

"Dwi'n edrych ymlaen yn fawr i weld y Goron ar ben rhywun ac fe fyddwn i'n siomedig iawn os na fydd teilyngdod," meddai.

Mae'r Goron yn cael ei chyflwyno am gasgliad o gerddi rhydd ar thema heb fod dros 300 llinell a'r beirniaid yw Derec Llwyd Morgan, Ifor ap Glyn a Jason Walford Davies.

Yn ogystal â Choron yr Eisteddfod bydd y bardd buddugol hefyd yn derbyn rhodd ariannol o £750.