BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 4 Mai, 2005, 07:45 GMT 08:45 UK
Pedair plaid yn y ras yng Nghonwy
Llandudno
Mae llawer o bobol yn dod i Landudno i fyw ar l ymddeol

Mae'r frwydr etholiadol yn etholaeth Conwy ymysg y mwyaf diddorol yn y gogledd.

Dyma etholaeth sydd wedi gweld newidiadau gwleidyddol dros y 10 mlynedd diwethaf wrth i sedd oedd yn draddodiadol Geidwadol gael ei chipio gan Lafur yn 1997.

Yn etholiadau cynta'r Cynulliad ddwy flynedd yn ddiweddarach enillodd Plaid Cymru y sedd yn annisgwyl.

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol hefyd wedi dod yn agos at gipio grym yno sawl tro.

Mae'r etholaeth yn un amrywiol o ran ei phoblogaeth. Mae'n cynnwys tref glan mr Llandudno lle daw llawer ar wyliau ac i fyw ar l ymddeol.

Hefyd yn yr etholaeth mae cymunedau'r chwareli llechi Cymraeg eu hiaith yn Nyffryn Ogwen a hefyd dinas Bangor sy'n gartref i filoedd o fyfyrwyr yn y Brifysgol.

Newid dwylo

Sedd Geidwadol oedd Conwy'n draddodiadol a rhwng 1951 a 1966 roedd yn nwylo Peter Thomas aeth yn ei flaen i fod yn Ysgrifennydd Cymru.

Yn dilyn cyfnod byr dan y blaid Lafur, Syr Wyn Roberts, cyn Ysgrifennydd Cymru, oedd yr Aelod Seneddol o 1970 tan iddo ymddeol yn 1997.

Yn yr etholiad cyffredinol y flwyddyn honno aeth y sedd i ddwylo Llafur ac i ymgeisydd y blaid, Betty Williams.

Bangor
Mae nifer o fyfyrwyr yn byw yn ninas Bangor
Roedd mwyafrif y Ceidwadwyr wedi bod yn gostwng yn rheolaidd ers 1979 gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol yn gyson ail gyda thraean o'r pleidleisiau ond Mrs Williams gipiodd y sedd gyda mwyafrif o 3.8%.

Roedd y sedd felly yn un ymylol deir ffordd, rhwng Llafur, y Toraid a'r Democratiaid Rhyddfrydol. Ond newidiodd y sefyllfa yn 1999 pan etholwyd ymgeisydd Plaid Cymru i'r Cynulliad Cenedlaethol.

Mewn buddugoliaeth agos enillodd Gareth Jones a Phlaid Cymru yr ymgeisydd Llafur o 114 pleidlais.

Daliodd Llafur afael arni mewn brwydr bedair ffordd yn etholaid cyffredinol 2001 ac enillodd o drwch blewyn yn etholiadau'r cynulliad yn 2003, canlyniad roddodd fwyafrif i Lafur yn y cynulliad.

Ymgyrchu

Mae'r blaid yn hyderus y bydd yn llwyddo i gadw'r sedd eleni.

"Rydan ni'n atgoffa pobl am ddiweithdra a dyna'r gwahaniaeth dwi'n ei ddarganfod wrth fynd o gwmpas yr etholaeth," meddai Mrs Williams, a gipiodd y sedd gyda mwyafrif o 6,000 yn etholiad 2001.

"Yn 1997 roedd cymaint o bobl ifanc yn ddi-waith. Yn etholaeth Conwy mae diweithdra ymhlith pobl ifanc sydd wedi bod yn ddiwaith am gyfnod hir wedi gostwng 87% ac ymysg oedolion mae wedi gostwng 77%.

"Dyna pam nad ydyn ni'n gallu cael ateb wrth guro'r drysau yn ystod y dydd."

Chwarel y Penrhyn
Mae'r pentrefi dyfodd o amgylch Chwarel y Penrhyn yn yr etholaeth
Mae'r Ceidwadwyr yn gobeithio herio mwyafrif Llafur ac mae'r blaid yn ceisio apelio at yr etholwyr ifanc a hŷn.

"Mae'r hyn sy'n apelio at fyfyrwyr yn wahanol iawn i'r hyn sy'n apelio at y pleidleiswyr llwyd," meddai ymgeisydd y Ceidwadwyr, Guto Bebb.

"Ond yr hyn yr ydan ni'n trio ei sicrhau yw ein bod ni'n sn am werth am arian ac rydan ni'n sn am fethiannau'r llywodraeth Lafur efo'r henoed a'r Gwasanaeth Iechyd ac wrth gwrs efo myfyrwyr rydan ni'n sn am y ffaith fod y Blaid Lafur wedi cyflwyno ffioedd dysgu."

Er nad yw Plaid Cymru wedi bod yn llwyddiannus yng Nghonwy ers 1999 dywed ei hymgeisydd, Paul Rowlinson, na ddylid diystyru'r bygythiad.

"Dwi'n credu fod ganddon ni obaith. Yn ail etholiad y cynulliad colli wnaethon ni o drwch blewyn ac wedyn yn yr etholiadau lleol y llynedd roedd mwy o gynghorwyr Plaid Cymru yn yr etholaeth nac unrhyw blaid arall ar wahn i Lafur," meddai.

"Dwi'n credu os ydi pobl yn troi oddi wrth Lafur, rhywbeth sy'n amlwg yn digwydd, maen nhw'n llawer mwy tebygol o ddod at Blaid Cymru nac unrhyw blaid arall."

Dilyn l troed ei dad mae ymgeisydd y Democratiaid Rhyddfrydol, Gareth Roberts, wrth ymgeisio am y sedd.

Ffiniau

Fe ddaeth ei dad, Yr Arglwydd Roberts o Landudno, o fewn trwch blewyn i gipio'r sedd ac mae ei fab yn hyderus fod gan y Democratiaid Rhyddfrydol bolisau fydd yn denu cefnogaeth unwaith eto.

"Rydan ni fel plaid yn falch o'n polisau fel diddymu ffioedd dysgu i fyfyrwyr, diddymu treth y cyngor a hefyd rhoi mwy o bensiwn i'r henoed," meddai.

"Rydyn ni hefyd yn erbyn y rhyfel yn Irac."

Mae'n bosib y bydd ffiniau'r etholaeth wedi newid erbyn yr etholiad nesaf gan fod y Comisiwn Ffiniau'n argymell symud dinas Bangor i etholaeth Arfon.

Ond gyda'r canlyniad wedi bod yn agos sawl tro yn y gorffennol fe all nos Iau fod yn noson ddiddorol arall yng Nghonwy.

Hefyd yn sefyll yn yr etholiad y mae Tim Evans Y Blaid Cyfreithloni Canabis; Ken Khambatta UKIP; Jim Killock Y Blaid Werdd a David Lloyd Jones Llafur Sosialaidd.





Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^