BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 21 Ebrill, 2005, 06:05 GMT 07:05 UK
Buddsoddi ym mhleidlais y teulu
Gareth Jones, Golygydd Busnes BBC Cymru
Gareth Jones
Golygydd Busnes BBC Cymru

Ryan, Leanne a Daniel o Gastell-nedd

Mae'r pleidiau sy'n ymgyrchu yng Nghymru yn rheolaidd yn cyfeirio at 'deuluoedd sy'n gweithio'n galed' mewn maniffestos ac areithiau ac maen nhw i gyd yn addo eu helpu.

Ond beth yw barn teulu o'r fath am y cyfnod o dan Lafur ac am addewidion y pleidiau ynglŷn â threthi, tai a chyllid teuluoedd yn y dyfodol?

Mae Ryan Bamsey, 29 oed, yn ennill cyflog sydd tua'r un fath â'r cyfartaledd cyflog yng Nghymru, £22,000 y flwyddyn.

Swyddog technegol yw ei waith ac mae'n gweithio i gwmni cynnyrch cemegol yn Ystalyfera ac yn byw yng Nghastell-nedd gyda'i ddyweddi, Leanne Evans, a'u mab dwyflwydd oed, Daniel.

Fe roddodd Ms Evans, sy'n 28 oed, y gorau i'w gwaith mewn ffatri i edrych ar ôl Daniel yn eu tŷ sengl maestrefol.

Maen nhw'n disgrifio'u hunain fel pobl anwleidyddol. Ond dywed y ddau eu bod fel arfer yn dewis Llafur, sydd yn hanesyddol â mwyafrif mawr yn etholaeth Castell-nedd.

Ond a yw Mr Bamsey yn credu ei fod mewn gwell sefyllfa wedi wyth mlynedd o lywodraeth Lafur?

"Dwi'n credu fy mod i ond mae hynny i wneud â'r ffaith fy mod wedi symud ymlaen gyda fy nghyrfa," meddai.

"Dwi yn teimlo mod i'n talu gormod o dreth. Dwi'n gwybod fod rhaid i ni roi rywbeth am well gwasanaethau cyhoeddus, ond mae'r holl drethi gwahanol yn fy nharo i."

Treth y cyngor

Mae'r ddau yn feirniadol o'r cynnydd yn eu treth cyngor lleol, sydd nawr yn £105 y mis.

"Fe ddylen ni un ai gael gwell gwasanaethau am hynny neu dylai gael ei ostwng," meddai Ms Evans.

Mae Plaid Cymru a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn dweud y byddan nhw'n diddymu treth y cyngor ac yn gosod treth incwm yn ei le a ddylai, medden nhw, ostwng biliau, yn arbennig i'r rhai sy'n derbyn y cyflogau isaf.

Mae'r Ceidwadwyr yn cynnig £4bn o doriadau mewn trethi tra bod Llafur yn addo peidio â chodi cyfraddau sylfaenol ac uwch o'r dreth incwm ond dydyn nhw ddim wedi diystyru cynnydd mewn trethi eraill.

Ryan Bamsey, Leanne Evans a'u mab Daniel
Mae Ryan, Leanne and Daniel yn byw yng Nghastell-nedd
Fe roddodd Ms Evans y gorau i'w gwaith i edrych ar ôl ei mab a dywed fod edrych ar ei ôl yn waith llawn amser iddi erbyn hyn.

Ond dywedodd y dylai rhieni gael mwy o gymorth i gael cydbwysedd rhwng gwaith a gofal plant.

"Dwi eisiau aros adref i fagu fy mhlant, ond yn y dyfodol mae'n bosib y bydda i hefyd eisiau gweithio rhan amser," meddai.

"Dyw meithrinfeydd ddim yn cynnig gofal hyblyg, ac felly fe fyddai'n gymhleth i mi. Fe fyddwn i'n hoffi mwy o opsiynau.

"Hefyd dwi'n credu y dylai'r llywodraeth roi mwy o anogaeth i famau i fynd yn ôl i weithio.

"Os ydw i'n mynd yn ôl fe fydda i'n colli'r credyd treth o £139 dwi'n ei gael bob mis, felly fyddwn i ddim yn ennill cymaint â hynny."

'Gweithio'n galed'

Mae'r ddau yn credu hefyd fod gormod o bobl yn cael gormod mewn budd-daliadau gan wneud pobl yn ddibynnol ar y wladwriaeth les.

"Mewn rhai ffyrdd fe fydden ni'n cael mwy pe na baen ni'n priodi a phe bai Leanne yn aros fel mam sengl," meddai Mr Bamsey.

Prynwyr tai (cyffredinol)
Dywed yr holl bleidiau y bydden nhw'n helpu prynwyr tai
"Byddai'n cael digon o fudd-daliadau, tŷ cyngor ac yn y blaen.

"Ond rydyn ni'n credu ei bod yn iawn i briodi, bod yn onest a gweithio'n galed, er ei fod yn ein gwylltio i weld eraill nad ydyn nhw'n gweithio ac yn hawlio (arian) gan y wladwriaeth."

Mae Llafur yn addo y bydd yn sicrhau y bydd pobl ar eu hennill o fod yn gweithio drwy sicrhau incwm fyddai o leiaf £258 yr wythnos i'r rhai gyda phlant ac mewn gwaith llawn amser.

Dywed y Democratiaid Rhyddfrydol eu bod eisiau helpu rhieni drwy hybu tâl mamolaeth ac arian ar gyfer darpariaeth yn y blynyddoedd cynnar.

Mae Plaid Cymru yn dweud ei bod eisiau ehangu addysg feithrin yn sylweddol, gan sicrhau ei fod ar gael i bob plentyn tair a phedair oed.

A dywed y Ceidwadwyr y bydd yn cyflwyno rhaglenni effeithiol i annog pobl yn ôl i fyd gwaith a rhoi mwy o gymorth gyda gofal plant.

Mae Mr Bamsey yn talu morgais o tua £400 y mis ar gartref y teulu yng Nghastell-nedd.

Tai fforddiadwy

Mae'n gwerthfawrogi'r ffaith fod cyfraddau llog wedi bod yn eithaf isel yn ystod y blynyddoedd diweddar ond mae'n pryderu fod prisiau tai wedi cynyddu yn ystod cyfnod Llafur mewn grym.

Dywedodd y ddau eu bod wedi eu syfrdanu â phrisiau'r tai yn eu stryd lle mae'r tai nawr yn gwerthu am tua £120,000.

Maen nhw'n poeni y bydd prynwyr am y tro cyntaf yn cael trafferth i gael troed ar yr ysgol eiddo.

"Pe bawn i'n ceisio prynu'r tŷ yma nawr yn hytrach nac ychydig flynyddoedd yn ôl, fydden i ddim yn gallu ei fforddio," meddai Ryan.

Mae'r pleidiau i gyd wedi bod yn trafod y mater ac yn pwysleisio fod economi sefydlog yn bwysig er mwyn cadw cyfraddau llog yn isel.

Mae Llafur yn addo y bydd miliwn yn fwy o berchnogion tai a dywedodd y byddai'n cynyddu ei raglen grant tai cymdeithasol yng Nghymru dros y tair blynedd nesaf.

Dywed y Democratiaid Rhyddfrydol y byddan nhw'n sicrhau fod mwy o dir ar gael ar gyfer tai fforddiadwy.

A dywed Plaid Cymru y bydd yn sicrhau fod tai fforddiadwy i'w prynu a'u rhentu drwy ddefnyddio grymoedd cynllunio cynghorau lleol.

Mae'r Ceidwadwyr yn dweud y byddan nhw yn annog mwy o bobl i brynu gyda'i gilydd.





Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^