BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 14 Ebrill, 2005, 06:16 GMT 07:16 UK
Taclo trosedd a thor-cyfraith
Female police officers on the beat
Ar drothwy'r etholiad mae troseddu a thor-cyfraith yn uchel ar agenda pleidleiswyr a phleidiau gwleidyddol.

Yn wahanol i iechyd ac addysg, sydd yng ngofal Llywodraeth y Cynulliad, mae polisau'n ymwneud throseddu a heddlu yn cael eu rheoli gan Lywodraeth San Steffan.

Ond mae'r pedair prif blaid yng Nghymru wedi cyhoeddi eu polisau ar gyfraith a threfn.

Felly mae'r dadleuon am droseddu yn fater o bwys yng Nghymru cyn yr etholiad ar Fai 5.

Yn l yr ystadegau diweddara' mae tor-cyfraith yng Nghymru yn is nac yn Lloegr, ond mae troseddau'n ymwneud chyffuriau yn uwch yng Nghymru.

TROSEDDAU YNG NGHYMRU
Holl droseddau - 71,699
Troseddau fesul 1,000 o'r boblogaeth - 24.5
Troseddau fesul 1,000 o boblogaeth Cymru/Lloegr - 27.8
Ffynhonnell: Y Swyddfa Gartref, Ionawr - Mawrth 2004

Mae ystadegau diweddara' y Swyddfa Gartref, a gafodd eu cyhoeddi yng Ngorffennaf 2004 a sy'n cyfuno troseddau wedi eu cofnodi gan yr heddlu a phrofiadau o dor-cyfraith wedi eu casglu gan Arolwg Trosedd Prydain, yn honni eu bod yn adlewyrchu lefelau cywir tor- cyfraith.

Tra bod lladrata a dwyn ceir yn llai o broblem yng Nghymru, mae nifer yn credu, fel yng ngweddill Prydain, bod ymddygiad gwrth gymdeithasol ar gynnydd.

Cyflwynodd Llywodraeth San Steffan gynllun i fynd i'r afael ag ymddygiad gwrth gymdeithasol, sef y gorchmynion gwrth gymdeithasol (Asbos), yn 1999 gan droi'r cynllun yn ddeddf gwlad yn 2003.

Er nad oedd y cynlluniau Asbos yn cael eu defnyddio'n gyson ar y dechrau, maen nhw'n cael eu defnyddio fwyfwy i daclo problemau fel meddwdod, fandaliaeth, graffiti a chymdogion trafferthus.

NIFER YR HEDDLU YNG NGHYMRU
Heddlu De Cymru - 3,316 ym Mawrth 2005 (3,108 ym Mawrth 2001)
Heddlu'r Gogledd - 1,695 yn Ebrill 2005 (1,444 yn Ebrill 2001)
Heddlu Gwent - 1,423 ym Medi 2004 (1,334 ym Medi 2001)
Heddlu Dyfed-Powys - 1,178 ym Mawrth 2005 (1,059 ym Mawrth 2001)
Cyfanswm: 7,612 (6,945 yn 2001)
Ffynhonnell: Heddluoedd Cymru

Ond mae'r heddlu yng Nghymru wedi gweithredu llai ar y cynlluniau gwrth gymdeithasol na heddluoedd yn Lloegr.

Yng Nghymru fe gafodd 67 o'r gorchmynion eu cyflwyno yn ystod naw mis cyntaf 2004 o'i gymharu 279 yn ardal Manceinion yn unig.

Mewn achosion lle mae'r Asbos wedi eu cyflwyno mae'r rhai sydd wedi dioddef ymddygiad gwrth gymdeithasol yn dweud bod y gorchmynion wedi llwyddo.

Ymddygiad 'gwyllt'

Yn 2004, rhoddwyd gorchymyn i griwiau o bobl ifanc yn std Bayside yng Nghaerdydd oedd wedi bod yn peri problemau i bobl yr ardal.

Dywedodd June Johnson, sy'n byw ar y stad: "Am 16 mis roedd criwiau o bobl ifanc yn ymddwyn yn wyllt, yn poeni unigolion ac yn ymddwyn yn wrth gymdeithasol.

Lleidr
Mae troseddu ar frig polisau y pleidiau gwleidyddol

"Cafodd goleuadau'r strydoedd eu torri, llosgwyd ceir, cafodd man chwarae'r plant ei fandaleiddio a doedd neb yn gallu mynd allan o'u tai ar l wyth y nos.

"Fe ymladdon ni'n erbyn yr ymddygiad gwrth gymdeithasol.

"Mae Asbos wedi bod o fudd i ni - hebddo byddai llawer mwy o ddifrod ar y stad."

Ond nid yw pob asiantaeth sy'n ymwneud thor-cyfraith yng Nghymru yn credu y dylid targedu tor-cyfraith drwy gyflwyno Asbo.

Yn Abertawe mae'r tm sy'n delio throseddwyr ifanc yn ffafrio ymyrraeth yn hytrach na chyflwyno gorchmynion i'r ifanc.

Dywedodd yr Arolygydd Bryan Heard, o adran ddiogelwch cymunedol Heddlu De Cymru: "Yn Abertawe rydyn ni'n edrych ar y problemau sy'n creu ymddygiad gwrth gymdeithasol ac yn ceisio cael gwared ohonyn nhw.

TRAIS YN ERBYN UNIGOLION YNG NGHYMRU
Holl droseddau - 13,028
Troseddau fesul poblogaeth o 1,000 - 4.5
Troseddau fesul 1,000 o boblogaeth Cymru/Lloegr - 4.5
Ffynhonnell: Y Swyddfa Gartref, Ionawr-Mawrth 2004

"Efallai mai trais yn y cartref yw'r broblem neu gyffuriau neu efallai triwantiaeth."

Dywedodd Eddie Isles, rheolwr tm troseddwyr ifanc: "Rydyn ni wedi bod yn ofalus iawn o'r defnydd o Asbos yng Nghymru.

"Er enghraifft yn Leeds gallai 50 o Asbos gael eu cyflwyno mewn un diwrnod yn y llys ieuenctid.

"Fe allai hyn fod yn rhywbeth mae pobl ifanc yn falch ohono."

Yng Nghymru, mae'r Blaid Lafur, y Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi dweud eu bod am barhau gyda'r defnydd o Asbos, tra bod Plaid Cymru yn dweud eu bod am edrych ar y problemau sy'n achosi ymddygiad gwrth gymdeithasol.





Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^