BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 9 Tachwedd 2005, 16:19 GMT
Galw am enwi mynydd ar l tywysoges
Carnedd Uchaf
Mae'r gymdeithas yn awyddus i newid enw Carnedd Uchaf yn Eryri

Mae cymdeithas yn galw am newid enw mynydd yn Eryri i gofio am y Dywysoges Gwenllian, unig ferch Llywelyn Ein Llyw Olaf.

Mae Cymdeithas y Dywysoges Gwenllian am weld enw Carnedd Uchaf yn newid i Garnedd Gwenllian.

Ond mae rhai o gerddwyr yr ardal yn anghytuno gan ddadlau y dylid cadw enwau brodorol.

Dywedodd yr ymddiriedolaeth genedlaethol, sy'n berchen ar ran o gopa Garnedd Uchaf, y byddai ail enwi mynydd yn golygu diweddaru mapiau a dogfennau ac y gallai effeithio ar ddiogelwch cerddwyr.

Cafodd Gwenllian ei geni ym Mehefin 1282 yn Abergwyngregyn ond chwe mis wedyn, wedi i'w thad gael ei ladd gan Edward I yn Nghilmeri, fe gafodd ei hanfon i leiandy yn Swydd Lincoln lle treuliodd weddill ei hoes.

Bu farw yn 54 mlwydd oed a chafodd ei chladdu yn Abaty Sempringham yn Swydd Lincoln.

'Angen codi ymwybyddiaeth'

Dywedodd Mallt Anderson, Ysgrifennydd a Sylfaenydd Cymdeithas y Dywysoges Gwenllian, nad oes dim yng Nghymru i gofio amdani.

Gan fod traddodiad hir, meddai, o enwi mynyddoedd ar l aelodau o'r teulu brenhinol Cymraeg mae'r gymdeithas yn dymuno gweld Carnedd Uchaf yn cael ei enwi ar ei hl.

"Yn y carneddau mae Carnedd Llewelyn a Yr Elen sef ei wraig Elinor ac yn is i lawr mae carnedd Dafydd," meddai Ms Anderson.

"Roedd yn hen draddodiad i goffau tywysogion o'r teulu brenhinol Cymreig a ddinistriwyd gan Edward I a gan nad oes dim yng Nghymru i goffau Gwenllian dyma hoffi'r syniad o alw Carnedd Uchaf yn Garnedd Gwenllian."

"Dwi ddim yn gweld fod dim o'i le ar y syniad....mae'n rhaid i ni godi ymwybyddiaeth o'n hanes...mae eisiau i ni gofio am y teulu maen nhw'n rhan o'n hanes a rhan o'n parch at ein hanes."

'Hen enwau'

Ond dyw Geraint Percy Jones, cerddwr a chyn athro o Fangor, ddim yn cytuno 'r syniad o newid enw Carnedd Uchaf.

"Dwi ddim yn gweld unrhyw bwynt dros newid enw Carnedd Uchaf o gwbwl....mae'r enw'n taro'n hapus iawn i mi," meddai.

"Un o'r pethau bendigedig sy'n perthyn i'n diwylliant, hanes, cenedlaetholdeb a'n brogarwch ni ydi'r enwau sydd yna ar bob trum, craig, llyn, pwll ac afon.

"Maen nhw'n hen hen enwau ond sydd wedi eu defnyddio gan frodorion a phobl yn perthyn i'r fro honno.

Dywedodd fod yr enwau yn "rhywbeth i'w trysori".

Dyw Margaret Fernleigh, cerddwraig o Dalybont, ddim am weld enw'r Garnedd Uchaf yn cael ei newid chwaith.

'Effaith ar ddiogelwch'

"Dwi'n teimlo'n gryf am newid enwau fel dwi'n teimlo'n gryf wrth gerdded yn yr ardal a gweld tai sydd 'u henwau wedi newid.

"Yn fy marn i mae gan enwau gysylltiad ag ardal a'r ffordd roedd pobl yn byw ac mae Carnedd Uchaf wedi ei ddefnyddio ar lafar yn yr ardal ers cannoedd o flynyddoedd a dwi ddim yn gweld pwynt i'w newid," meddai.

Dywedodd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, sy'n berchen ar ran o gopa Garnedd Uchaf, mewn datganiad y "byddai enw mynydd wedi ei ddefnyddio am ganrifoedd gan bobl leol."

"Byddai'n rhaid ystyried amryw o oblygiadau petai na argymhelliad i ail enwi tirnod fel mynydd," meddai.

"Nid yn unig byddai'n golygu diweddaru mapiau a dogfennau di ri ond byddai hefyd yn cael effaith ar ddiogelwch cerddwyr wrth iddyn nhw grwydro'r mynydd, ac o bosib yn achosi cymhlethdodau pe bai damwain."




CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^