BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Sadwrn, 26 Mawrth, 2005, 10:14 GMT
Lloyd George: 'Dim para' heddiw
David Lloyd George

Roedd David Lloyd George yn un o wladweinwyr mwya llwyddiannus Cymru, ond yn l arbenigwyr fe fyddai'n anodd iddo lwyddo ym myd gwleidyddiaeth heddiw.

Dywedodd Andrew Marr, Golygydd Gwleidyddol y BBC, na fyddai'r 'Dewin Cymraeg' yn gallu "para pum munud" yn San Steffan nawr.

Wrth annerch haneswyr a disgynyddion y cyn-brif weinidog, mae 'na ddarlun yn datblygu o ddyn fyddai'n ei chael yn anodd i ddelio gyda gwleidyddiaeth bleidiol modern a dylanwad a phŵer y wasg.

Dwi'n meddwl y byddai wedi bod yn rym arbennig heddiw ac y byddai wedi llwyddo i oroesi yn yr hinsawdd wleidyddol yma
Dr William George, nai

I gyd fynd 60 mlynedd ers ei farwolaeth mae gwefan newyddion BBC Cymru wedi gofyn i nifer o arbenigwyr am eu barn amdano.

Crd nifer bod y straeon a'r sibrydion am gynnal perthynas y tu allan i'w briodas a sgandal - yn enwedig yr un am dderbyn arian mewn cyfnewid am anrhydeddau - wedi dod diwedd sydyn i'w yrfa.

Bu Lloyd George yn AS am 50 mlynedd ac fe arweiniodd y wlad i fuddugoliaeth yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf.

Areithiwr arbennig

Mae hefyd yn cael cydnabyddiaeth am sefydlu'r wladwriaeth les ac yn fuan cyn ei farwolaeth ar Fawrth 26, 1945 cafodd ei wneud yn Iarll Dwyfor ac yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi.

"Does dim dwywaith, fydde fe ddim wedi para pum munud yma nawr," meddai Mr Marr.

"O ystyried ei gefndir, ei berthynas rywiol a'r modd y defnyddiodd y system anrhydeddau, fe fyddai wedi cael ei grogi gan y wasg."

David Lloyd George
Roedd Lloyd George yn areithiwr arbennig
Ychwanegodd Mr Marr bod Lloyd George wedi bod yn areithiwr penigamp ac mae'n credu y byddai wedi addasu ei arddull ar gyfer y teledu.

Ond y byddai angen "sbin ddoctor o fath creadigol a dylanwad arbennig na welwyd eto," er mwyn ei gadw yn ei swydd.

Cytunodd yr hanesydd, Deirdre Beddoe, y byddai'r wasg wedi rhoi sylw i'w "ymddygiad rhywiol".

"Fydde fe ddim wedi cael mynd yn rhydd o'i weithgareddau heddiw - roedd y wasg yn llawer mwy rhwystredig ar y pryd," meddai.

"Dwi'n edmygydd mawr ohono ond does na fawr o alw am ei allu areithio o y dyddiau yma oni bai mewn cynadleddau.

"Rhaid i chi feddwl efallai na fyddai yn San Steffan heddiw ac fel cenedlaetholwr y byddai'n ffitio'n well o fewn cyd-destun y cynulliad."

Gweithio dramor

Ychwanegodd Alun Wyburn-Powell, un o brif haneswyr y Rhyddfrydwyr, y byddai'r 'Dewin Cymraeg' wedi "casau disgyblaeth gwleidyddiaeth bleidiol fodern" ond y byddai wedi ffeindio ei le.

"Fe fyddai Lloyd George heddiw yn sefyll allan fel gweledydd bywiog ac yn arbennig am ddenu sylw'r wasg," meddai.

Lloyd George gyda Syr Winston Churchill yn 1910
Lloyd George sy'n cael ei gydnabod am ennill y Rhyfel Byd Cyntaf
"Fe fyddai ei allu mae'n debyg yn fwy defnyddiol heddiw fel Ysgrifennydd Datblygiad Tramor - yn ymladd i godi ymwybyddiaeth o achosion arbennig fel yn Affrica ond yn gwario lot o'r amser allan o'r wlad."

Lloyd George oedd y Prif Weinidog Rhyddfrydol diwethaf ym Mhrydain ac ar l clymblaid gyda'r Ceidwadwyr fe wnaeth y blaid ddechrau dirywio yn dilyn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Roedd o'n dal i'w harwain tan 1931 yn ystod y cyfnod pryd yr oedd y Blaid Lafur yn ennill grym.

Dywedodd ei nai, Dr William George, y byddai Lloyd George wedi aros yn driw i'w blaid ac y byddai wedi croesawu'r cynulliad ond yn gwrthwynebu'r rhyfel yn Irac.

"Dwi'n meddwl y byddai wedi bod yn rym arbennig heddiw ac y byddai wedi llwyddo i oroesi yn yr hinsawdd wleidyddol yma," meddai.

Ond serch hynny dywedodd ei ŵyr, Is-Iarll Dinbych-y-Pysgod, aelod o'r meinciau croes yn Nhŷ'r Arglwyddi, nad oedd Lloyd George yn ddyn plaid mawr ond yn dadlau bod ei allu yn rhai diamser.

"Roedd yn dod o oes yr areithiau mawr a dwi'n ei gofio fel dyn cyfareddol," meddai.

Ond wrth gyfeirio at y sgandal dywedodd ei ŵyr bod gwleidyddiaeth heddiw wedi newid.

"Dwi'n meddwl bod pobl yn delio gyda materion fel yma yn wahanol y dyddiau hynny," ychwanegodd.




HEFYD:
Adfer gardd Lloyd George
02 Medi 04 |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^