BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 10 Chwefror 2005, 11:07 GMT
Cerdd yn 'anaddas' i blant
Myrddin ap Dafydd

Mae prifathrawes wedi cwyno fod cerdd ar gyfer cystadleuaeth Eisteddfod yr Urdd eleni yn cynnwys geiriau "anaddas" ar gyfer plant o dan 12 oed.

Dywedodd undeb athrawon NUT Cymru ei fod wedi derbyn cwynion.

Cerdd y prifardd Myrddin ap Dafydd "Chei di ddim odli" fydd yn cael ei defnyddio ar gyfer y gystadleuaeth lefaru.

Mae'r prifardd wedi dweud bod angen egluro cefndir a syniadaeth tu l i'r gerdd wrth blant.

Dywedodd pennaeth Ysgol y Mynydd Bychan, Caerdydd, Ann Williams, fod y gerdd "yn anaddas" am ei bod yn cynnwys y gair "tin".

'Anweddus'

Ni fyddai'n dysgu'r gerdd i'r plant, meddai, a byddai'n cwyno wrth yr Urdd.

"Mae rhannau ohoni'n eitha anweddus," meddai.

Y penillion:
Chei di ddim deud y dylid dal brenin
Y Saeson a'i roi mewn cawl cennin
A'i ferwi, a'i ferwi
Nes fod o'n drewi:
Achos chei di ddim odli.

Chei di ddim deud fod yr Arglwydd Grey
Yn fochyn barus a'i bod hi'n O C
Llenwi'i din efo paraffn
A'i losgi:
Achos chei di ddim odli.

"Dwi ddim yn cytuno o gwbl y dylai plentyn 10 neu 11 oed ddysgu llefaru geiriau anweddus fel yma.

"Mae plant yn gofyn be' mae hwn yn ei feddwl.

"Ac mae llawer o'n plant yn blant ail iaith ac rydym yn gorfod cyfieithu hwn i'r Saesneg ac egluro be' mae o'n feddwl."

Dywedodd y prifardd nad oedd yn derbyn fod y gerdd, sy'n sn am ormes y Cymry cyn gwrthryfel Owain Glyndŵr, yn anaddas.

Cafodd y gerdd ei chyhoeddi yn y gyfrol Syched am Sycharth a chafodd ei chomisiynu pan oedd yn Fardd Plant Cymru 2000.

'Dim hawliau'

"Fyswn i'n gofyn i bawb sy'n cyflwyno'r gerdd i'r plant ddweud y stori sydd y tu l iddi.

"Stori, a dweud y gwir, ydy hi o gyfnod Owain Glyndŵr.

"Ers 100 mlynedd cyn Glyndŵr roedd y cestyll a'r trefi caerog yng Nghymru wedi bod yn gormesu ar y Cymry."

Roedd llawer o ddeddfau cosb yn erbyn y Cymry, meddai, er enghraifft dim hawl prynu tŷ, dim hawl gan y Cymry i ddal swydd na hawl i gefnogi'r bardd.

Dwi'n annog pobol i wrando ar sylwadau Myrddin am y gerdd
Sin Eirian, Cyfarwyddwr Eisteddfod yr Urdd

"Dyna'r allwedd i'r gerdd: chewch chi ddim odli, chewch chi ddim protestio, ddim canu, ddim canu cerddi yn erbyn y gormes yna.

"Roeddwn i'n teimlo fod odli a'r nacd ar odli a barddoniaeth yn rhywbeth y byddai plant yn ei ddeall.

"Mae llawer iawn o'r gerdd yn troi o gwmpas odli a chael hwyl efo odli ond, yn waelodol, cerdd ydy hi yn erbyn y deddfau hiliol ac mae rhai haneswyr yn dweud mai dyma'r deddfau mwy hiliol a basiwyd gan unrhyw lywodraeth yn y byd erioed.

"Felly mae hi'n gerdd gwrth-hiliol."

Drysu rhieni

"Yn bersonol, dwi'n credu ei bod yn gerdd wych, yn gerdd ddychanol, cerdd wleidyddol ac yn gerdd sy'n cynhyrfu'r dyfroedd," meddai Rhys Williams o undeb NUT Cymru..

Sin Eirian
Sin Eirian: Byth am blesio pawb

"Rydym yn derbyn y cwynion ac yn eu trosglwyddo.

"Mae'n rhaid bod yn sensitif er tegwch i'r gerdd. Ydy hi'n addas ar gyfer plant dan 12 oed? Dydyn ni ddim yn siwr."

Dywedodd Sin Eirian, Cyfarwyddwr Eisteddfod yr Urdd, mai llond llaw o gwynion yr oedden nhw wedi eu derbyn.

"Mae hon yn gerdd hanesyddol, yn cyflwyno talp o hanes Cymru mewn ffordd ddychanol a digri, yn gerdd tafod-yn-y-boch gan y Prifardd Myrddin ap Dafydd pan oedd yn gwisgo mantell Bardd Plant Cymru.

"Dwi wedi gwrando ar y cwynion a galla i eich sicrhau fy mod i wedi siarad sawl hyfforddwr llefaru brofiadol sydd yn fyw na hapus i ddysgu'r gerdd i'w disgyblion.

"Dydan ni byth mynd i blesio pawb."

Dylai pawb edrych ar hanes a chyd-destun y gerdd, meddai. "Dwi'n annog pobol i wrando ar sylwadau Myrddin am y gerdd."




HEFYD
Cerdd Chei di ddim odli
09 Chwef 05 |  Newyddion
Cerdd Bwyd Od
10 Chwef 05 |  Newyddion
Urdd: Ffrae y cerddi'n corddi
10 Chwef 05 |  Newyddion
Ymateb i gerddi'r Urdd
10 Chwef 05 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^