BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Gwener, 28 Ionawr, 2005, 11:20 GMT
Statws cadwraeth i bentref
Porthgain
Mae Porthgain wedi ei wneud yn ardal gadwraeth

Mae olion diwydiannol pentref unigryw ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro i gael ei cadw a'u hybu.

Roedd pentref Porthgain yn ganolog yn niwydiant adeiladu Cymru ac roedd llechi, brics a cherrig yn cael eu hallforio oddi yma.

Nawr mae wedi ei wneud yn ardal gadwraeth gan awdurdod y parc.

Mae'r brics ar lan yr harbwr ac adeiladau eraill yno o hyd ond ychydig sydd wedi ei wneud yn y gorffennol i'w hatal rhag dadfeilio.

Erbyn heddiw yr unig chwarel sy'n parhau i weithredu yn y rhanbarth yw'r un yng Nghilfach ac mae Porthgain yn dibynnu i raddau helaeth ar bysgota a thwristiaeth fel ei brif ffynonellau incwm.

Drwy wneud y pentref yn un o 14 o ardaloedd cadwraeth o fewn y parc, gobaith yr awdurdod yw cadw etifeddiaeth Porthgain.

Porthgain
Roedd llechi, brics a cherrig yn cael eu hallforio oddi yma yn y 19eg ganrif
Bydd pentrefwyr yn cael y cyfle i leisio eu barn ar y cynllun mewn cyfarfod agored fis nesaf.

Roedd nifer o chwareli llechi bach yng ngogledd Sir Benfro yn y 19eg ganrif ac er nad oedden nhw mor fawr chwareli'r gogledd roedden nhw'n gyflogwyr pwysig yn y cyfnod.

Roedd llechi a brics o Borthgain yn cael eu cludo ar draws Sir Benfro a thu hwnt, yn bennaf ar y mr.

Mae un o'r adeiladau hynaf ym Mhorthgain, Tafarn Y Sloop, yn dyddio o 1743 ac yn dangos fod yna gymuned ffyniannus bryd hynny os nad ynghynt.

Dywedodd rheolwr y bar, Morgan Miles, ei bod yn bwysig fod etifeddiaeth ddiwydiannol Porthgain yn cael ei gadw.

Porthgain
Ychydig sydd wedi ei wneud yn y gorffennol i atal yr adeiladau rhag dadfeilio
"Mae'n rhan o hanes y pentref ac yn atgoffa pobol o sut yr oedd pethau yma," meddai.

"Mae'n dangos, i bobol sy'n ymweld 'r ardal a'r bobol ifanc sydd wedi eu magu yn y pentref, pa mor anodd oedd bryd hynny i bobol i weithio yn y chwareli. "

Dywedodd ei fod yn cefnogi'r ymdrechion i gadw etifeddiaeth Porthgain ond ei bod yn bwysig nac yw cymeriad y pentref yn newid.

"Fe fyddwn yn hoffi ei gadw fwy neu fel y mae gan nad ydyn ni'n hoffi i bethau newid llawer yma," meddai.

Bydd swyddogion awdurdod y parc yn ateb cwestiynau a gwrando ar farn y bobol leol yn y 'Sied' yng nghanol y pentref rhwng 1100 a 1930GMT ar Chwefror 22.




CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^