BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Gwener, 5 Awst, 2005, 17:55 GMT 18:55 UK
Urddo Cymry amlwg i'r Orsedd
Yr Archdderwydd Selwyn Iolen
Hon oedd seremoni gyntaf yr Archdderwydd Selwyn Iolen ar y Maen Llog newydd

Mae nifer o Gymry amlwg wedi eu hurddo i'r Orsedd ddydd Gwener yn y seremoni gyntaf yng Nghylch yr Orsedd ar Faes yr Eisteddfod.

Bu'n rhaid cynnal Cylch yr Orsedd ddydd Llun yn Neuadd Pritchard Jones ym Mhrifysgol Cymru Bangor oherwydd y tywydd ac ni ddefnyddiwyd y meini newydd ar y Maes.

Mae'r aelodau newydd yn wedi eu hurddo er anrhydedd am eu cyfraniad i fywyd a diwylliant Cymru a'r iaith Gymraeg.

Wrth annerch yng Nghylch yr Orsedd fore Gwener dywedodd yr Archdderwydd ei bod yn "fore hanesyddol" yn hanes yr Eisteddfod wrth i'r meini newydd gael eu defnyddio am y tro cyntaf.

"Mae rhai'n eu glaw yn feini plastig, eraill yn feini symudol ond y meini modern fyddwn i'n eu galw nhw yn y dyddiau hyn," meddai.

Aled Jones
Aled Jones: 'Erioed wedi meddwl y byddai hyn yn digwydd'
"Maen nhw'n edrych mor naturiol phe baen nhw wedi eu cloddio o grombil yr Elidir Fawr ac mae'r Maen Llog mor gadarn chraig yr oesoedd."

Diolchodd i'r rhai sydd wedi cyfrannu at y meini a dywedodd fod enwau'r plant sydd wedi rhoi rhai ohonyn nhw y tu mewn i'r cerrig.

"Pwy a ŵyr efallai y bydd rhai o'r plant yn sefyll yma fel Archdderwydd Cymru rhyw ddydd," meddai.

Dywedodd mai un peth a ddeuai i'w feddwl oedd y byddai'r newyddiadurwr John Roberts Williams wedi ymfalcho o fod yno.

Mae "yno yn rhywle uwchlaw'r cymylau yn sbecian y tu l i'w sbectol ac yn cyd lawenhau," meddai.

Diolchodd i Bensaer yr Orsedd, Ifan Eryri, a'i fod wedi "cael y gorau ar Ifan y Glaw a'n bod yma yn haul, llygaid, goleuni."

Ymhlith y rhai a gafodd eu hurddo i'r Wisg Werdd roedd y canwr Aled Jones o Landegfan, Ynys Mn.

"Dydw i ddim yn gallu credu a doeddwn i erioed yn meddwl y byddai hyn yn digwydd i mi," meddai'r canwr sydd wedi dewis yr enw gorseddol Aled o Fn.

Jerry Hunter
Dr Jerry Hunter: Yn falch fod y cyfan yn digwydd ar y Maes
"Dim bob dydd mae rhywun yn cael cyfle i wisgo llian bwrdd gwyrdd!

"Roedd fy nheulu i gyd yno ond dwi ddim yn siwr os oedd fy merch yn deall yn iawn beth oedd yn digwydd," meddai.

Un arall a gafodd ei urddo i'r Wisg Werdd oedd Arwyn Roberts, ffotograffydd yr Herald.

Dechreuodd weithio fel ffotograffydd yn Eisteddfod Caernarfon 1979 ac oddi ar hynny bu'n gweithio yn Eisteddfodau'r De a'r Gogledd, yr unig ffotograffydd sydd yng nghlwm phapurau lleol i wneud hyn.

Mae wedi bod yn gweithio i'r Herald ers 30 o flynyddoedd ac wedi bod yn tynnu lluniau i'r papur yn yr Eisteddfod ers 25 mlynedd.

"Dwi'n falch iawn o gael fy urddo ac mae'r ffaith fod hynny'n digwydd yn Eisteddfod Eryri yn golygu llawer," meddai.

"Mae'r Eisteddfod yn adeg prysur iawn i mi ond mae'n braf i fod yr ochr arall i'r camera y tro yma."

Ymhlith y rhai a urddwyd i'r Wisg Wen roedd Dr Jerry Hunter o Benygroes, Caernarfon.

Yn frodor o Cincinnatti, America dysgodd Gymraeg ar gwrs Wlpan ym Mhrifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a graddiodd yn y Gymraeg ym Mhrifysgol Cymru Aberystwyth.

Eleri Carrog
Eleri Carrog, sefydlodd y mudiad Cefn
Bellach mae'n Uwch ddarlithydd yn Adran y Gymraeg Prifysgol Cymru Bangor a bu'n olygydd ar gylchgrawn yr Academi Gymreig, Taliesin.

Enillodd ei gyhoeddiad Llwch Cenhedloedd: Y Cymry a Rhyfel Cartref America (2003) deitl Llyfr y Flwyddyn 2004.

"Dwi wrth fy modd yn cael fy urddo i'r Orsedd gan ei fod yn sefydliad gwych ac yn ddathliad o'n diwylliant," meddai.

"Dwi'n falch fod y cyfan yn digwydd ar y Maes gan ei fod wedyn yn llawer nes at yr ŵyl."

Un arall a gafodd ei hurddo i'r Wisg Wen oedd Eleri Carrog o Gaernarfon, a sefydlodd y mudiad Cefn sy'n brwydro dros hawliau siaradwyr Cymraeg.

"Mae'n anrhydedd mawr ac mae'n arbennig o braf gan fod yr Eisteddfod yn fy ardal," meddai ddydd Gwener.

"Mae'n arwyddocaol fy mod yn cael fy urddo eleni gan ein bod yn dathlu 20 mlynedd ers sefydlu Cefn ac mae hyn yn gydnabyddiaeth i waith y bobl eraill sy'n gweithio am ddim i Cefn."

Cafodd Geraint Jones, Ysgrifennydd Llys yr Eisteddfod ac Ysgrifennydd Pwyllgor Cyllid Eisteddfod Eryri, ei urddo i'r Wisg Wen hefyd.

Mae wedi rhoi oes o wasanaeth i Lywodraeth Leol a'r Eisteddfod Genedlaethol a bu'n Brif Weithredwr Cyngor Gwynedd.

"Dwi'n hynod o falch fod y tywydd wedi caniatu i'r seremoni gael ei chynnal yn yr awyr agored," meddai.

Cliff Jones ac Eirlys Britton,
Cliff Jones ac Eirlys Britton: Yn cael eu hanrhydeddu gyda'i gilydd
"Mae'n arbennig fod hyn yn digwydd yn Eisteddfod Eryri gan fy mod wedi byw yma am y rhan fwyaf o'm hoes ac wedi gweithio yng Nghyngor Gwynedd," meddai

Cafodd Cliff Jones ac Eirlys Britton, gŵr a gwraig o Gaerdydd, eu hurddo gyda'i gilydd i'r Wisg Wen.

O dan eu harweiniad nhw y cafodd un o dimau Dawnsio Gwerin mwyaf llwyddiannus ac arloesol Cymru ei sefydlu, sef Dawnswyr Nantgarw.

"Rydyn ni'n falch iawn mae'n anrhydedd ac rydyn ni'n gwerthfawrogi fod pobl yn cydnabod ein cyfraniad ni a'r dawnswyr," meddai Ms Britton.

"Mae'n braf gweld y seremoni o'r cyfeiriad yma a bod yn rhan o'r holl beth," meddai.

Yn ystod y seremoni cofiodd yr Archdderwydd am Ronald Wyn Williams, Llanllechid (Ron Hogia Llandegai), a fu farw yn ddiweddar ac oedd i dderbyn y Wisg Werdd.

Cydymdeimlodd 'r teulu a dywedodd y bydd "ei lais gyda ni am byth gan mai ef oedd prif leisydd y grŵp... un o'r grwpiau gorau yng Nghymru erioed."





ERYRI A'R CYFFINIAU 2005

O'R MAES

GAN CYMRU'R BYD

CEFNDIR

YR ORSEDD

O'R ARCHIF

ORIELAU

GWEFAN



Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^