BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Sul, 28 Tachwedd, 2004, 10:55 GMT
Prifwyl: Newid trefn reoli
Pafiliwn yr Eisteddfod
Roedd yr Eisteddfod mewn trafferth ariannol

Mae'r modd mae'r Eisteddfod Genedlaethol yn cael ei rheoli i newid.

Mewn cyfarfod ddydd Sadwrn pleidleisiodd aelodau o Lys yr Eisteddfod o blaid sefydlu bwrdd rheoli i redeg yr Ŵyl o ddydd i ddydd.

Roedd yna drafodaeth frwd am le'r Gymraeg yn y Brifwyl yn y dyfodol.

Mae swyddogion y Brifwyl wedi addo ailystyried sut i eirio'r rheol Gymraeg yn gyfreithiol yn y cyfansoddiad newydd.

Dwi'n meddwl bod heddiw wedi bod yn ddiwrnod hanesyddol cyn belled ag y mae'r Eisteddfod yn y cwestiwn
Dafydd Whittall, Cadeirydd Cyngor yr Eisteddfod

Roedd y cyfarfod yn Aberystwyth yn benllanw 18 mis o drafod, o gloriannu ac ymgynghori.

Roedd yn un o'r cyfarfodydd pwysicaf ers degawdau ac yn digwydd wythnosau'n unig wedi i'r Brifwyl bron mynd yn fethdalwr.

Dim ond rhyw 150 o'r 2,000 o aelodau'r llys ddaeth i'r cyfarfod.

Wedi bron i deirawr o drafod fe bleidleisiodd y llys i dderbyn y drefn reoli newydd.

Strwythur

Mae hynny'n golygu y bydd materion o ddydd i ddydd yn cael eu penderfynu gan fwrdd proffesiynol yn hytrach na gorfod aros am gyfarfod o gyngor neu lys yr Eisteddfod, fel y drefn bresennol.

"Dwi'n meddwl bod heddiw wedi bod yn ddiwrnod hanesyddol cyn belled ag y mae'r Eisteddfod yn y cwestiwn," meddai Dafydd Whittall, Cadeirydd Cyngor yr Eisteddfod.

"Roedd y cyngor yn y bore a'r llys yn y prynhawn mewn gwirionedd yn cyd-ddyheu i sicrhau fod yna ddyfodol llewyrchus i'r Eisteddfod.

"Mae'n problemau ariannol ni'n parhau ond mae pethau yn sicr yn edrych ychydig yn well erbyn hyn ond mae ganddon ni ffordd bell i fynd eto yn y cyd destun hwnnw.

"Mae'r strwythur sydd wedi ei drafod a'i led gytuno yn mynd i olygu y gallwn ni, o fewn y strwythur hwnnw, wneud rhai o'r newidiadau sy'n bwysig i'r Eisteddfod heb golli golwg o gwbwl ar yr hanfodion sy'n gysylltiedig 'r Eisteddfod a'r hyn y mae'n ei gynrychioli."

Diogelu'r rheol Gymraeg a Chymreictod y Brifwyl oedd y flaenoriaeth i aelodau'r llys yn y cyfarfod.

Y rheol Gymraeg

Yr anhawster oedd cytuno ar sut yn union y dylid gwneud hynny mewn modd gyfreithiol.

Mae swyddogion y Brifwyl wedi addo ailystyried union eiriad y geiriau cyfreithiol fydd yn ymgorffori'r rheol Gymraeg o fewn y cyfansoddiad newydd.

Dwi dal yn meddwl y dylen ni fod yn glynu'n ddiamod wrth y rheol iaith fel ag y mae yn y cyfansoddiad presennol
Dr Meredydd Evans o Gylch yr Iaith

Mae hynny wedi lleddfu pryderon y mwyafrif ond dyw pawb ddim wedi ei bodloni.

"Dwi'n dal yn meddwl y dylen ni fod yn glynu'n ddiamod wrth y rheol iaith fel ag y mae yn y cyfansoddiad presennol," meddai Dr Meredydd Evans o Gylch yr Iaith.

"Ar wahn i hynny, fe hoffwn i ychwanegu fod swyddogion y Steddfod yn gwneud eu gorau i geisio cwrdd hynny ond, o dan sefyllfa sy'n gyfreithiol, anodd iawn yw gwneud hynny."

Daeth y cyfarfod ddydd Sadwrn wedi i Gyngor yr Eisteddfod Genedlaethol gytuno i newid y drefn reoli mewn cyfarfod yn Aberystwyth ganol mis Hydref.

Roedd angen cymeradwyaeth Llys yr Eisteddfod wedyn er mwyn i'r drefn newydd ddod i rym.

Mae'r cyfarfodydd hyn wedi bod yn allweddol er mwyn ceisio datrys argyfwng ariannol yr Eisteddfod.

Arian ychwanegol

Ar ddiwedd Eisteddfod Casnewydd fe lansiodd y trefnwyr apl oherwydd yr argyfwng.

Mewn cyfarfod ar y Maes cafodd swyddogion yr Ŵyl wybod bod angen 300,000 cyn yr Hydref i sicrhau na fydd rhaid i'r Eisteddfod Genedlaethol werthu unrhyw asedau.

Ers hynny mae'r Brifwyl wedi cael addewid am arian ychwanegol.

Cyhoeddodd y Gweinidog Diwylliant ddiwedd mis Hydref y byddai'r Eisteddfod Genedlaethol yn derbyn 160,000 ychwanegol gan Lywodraeth y Cynulliad.

Mewn cynhadledd newyddion ym Mae Colwyn cyhoeddodd Alun Pugh fanylion yr arian a chyfeirio at raglen dair blynedd i sefydlogi'r Eisteddfod.

Roedd cyhoeddiad ym Medi am arian ychwanegol gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg a'r llywodraeth.




HEFYD:
160,000 i'r Brifwyl
29 Hyd 04 |  Newyddion
Prifwyl: 'Dim lleihau rl yr iaith'
13 Hyd 04 |  Newyddion
Prifwyl: 40,000 yn fwy
21 Medi 04 |  Newyddion
Eisteddfod 'angen arbed 200,000'
18 Medi 04 |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^