BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Sul, 20 Mehefin, 2004, 17:40 GMT 18:40 UK
Cyflwyno cleddyf Glyndwr
Straeon Glyndŵr
Cleddyf Glyndŵr

Cafodd Cleddyf Glyndŵr ei gyflwyno i ofalaeth tref Machynlleth ddydd Sul wrth i Ŵyl Penwythnos Cenedl Glyndŵr barhau yn y dref.

Mae'r penwythnos hir yn benllanw wythnosau os nad misoedd o baratoi ar gyfer coffu 600 mlynedd ers i Owain Glyndŵr sefydlu ei Senedd ym Machynlleth a chael ei goroni.

Nod y penwythnos ydi dathlu cyfraniad Glyndŵr mewn nifer o ffyrdd a chofio'r ffaith iddo gael ei goroni'n frenin ar Fehefin 21, 1404.

Llysgenhadaeth Glyndŵr sydd wedi trefnu'r digwyddiadau sy'n cael eu cynnal am bedwar diwrnod ym Machynlleth, rhwng dydd Gwener a dydd Llun.

Sefydlwyd y llysgenhadaeth yn Llundain yn 1999 er mwyn hyrwyddo gwybodaeth am Owain Glyndwr, y rhyfel a'i gyfnod.

Cyflwyno 'Cleddyf y Genedl' ddydd Sul yw un o brif ddigwyddiadau Gŵyl Penwythnos Cenedl Glyndŵr

Mae'r cleddyf i fod yn debyg iawn i'r cleddyf y derbyniodd Glyndŵr gan frenin Ffrainc er mwyn nodi ei goroni fis Mehefin 1404.

Copi

Cafodd y cleddyf ei gyflwyno i dref Machynlleth ar l gwasanaeth a gorymdaith.

Yn gyntaf cafodd ei fendithio yn eglwys Pennal ac yna ei gyflwyno i gyngor y dref ger yr hen senedd-dy.

Coroni Owain Glyndŵr
Cafodd Owain Glyndŵr ei goroni ar Fehefin 21, 1404
Gof o Ystradgynlais, Jason Gardiner, sydd wedi ei lunio ac mae'n gopi union o'r arf a gafodd ei anfon i Glyndwr gan y Brenin Siarl VI o Ffrainc.

Mae'r cleddyf yn 44 modfedd o hyd ac yn pwyso dros wyth pwys.

Cafodd ei arddangos am y tro cyntaf ar Fai 6 yng Nghastell Caerdydd.

Ar un ochr mae'r geiriau Tywysog Cymru 1400-16 ac o gwmpas y blaen mae enw llawn Owain Glyndŵr, Owain ap Gruffydd Fychan.

Cafodd y cleddyf yn cael ei arddangos mewn gorymdaith o amgylch y dref ddydd Sul cyn cael ei gyflwyno i'r maer.

Dydd Sadwrn cafodd nifer o ddigwyddiadau eraill eu cynnal yn y dref fel rhan o'r ŵyl.

Clerwyr

Roedd cerddorion yn perfformio a beirdd a chlerwyr yn mynd o dafarn i dafarn yn y dref yn darllen eu gwaith.

A dydd Gwener cafodd baneri Glyndŵr eu codi ar Fryn Penrallt, uwchben Machynlleth, i nodi dechrau'r Wyl.

Wedyn roedd agoriad swyddogol yn agor yr Ŵyl yn y Senedd-dy.

"Mae 'na lot o ddigwyddiadau, gan gynnwys picnic, sioe bypedau, arddangosfa, darlith y Dr John Davies, a sioe gerdd," meddai Sin Ifan, o Lysgenhadaeth Glyndŵr.

"Fe fydd 'na gyfle i ymwelwyr fod yn rhan o ddigwyddiad pwysig iawn yn hanes Cymru, Machynlleth a Glyndŵr.

"Mae'r ŵyl ym Machynlleth yn rhan o'r coffd i'r flwyddyn i gyd ac mae nifer o ddigwyddiadau wedi eu cynnal ymhob rhan o Gymru.

"Mae pob tref wedi chwifio baneri ac mae wedi bod yn ffordd dda o gysylltu trefi Cymru gyda'i gilydd," meddai.

Senedd

Ar Ddydd y Senedd, dydd Llun, bydd cyfarfod i geisio sefydlu Mehefin 21 fel Dydd y Senedd yn flynyddol a hybu Gwyliau Glyndŵr drwy Gymru.

Yn l traddoadiad 600 yn l i'r diwrnod hwn y cafodd Owain Glyndŵr ei goroni yn dywysog Cymru.

Cynhaliodd Senedd ym Machynlleth ac er i'w wrthryfel fethu ac iddo yntau i bob pwrpas ddiflannu cafodd ei senedd erioed ei diddymu.

Yn sgil y dathliadau eleni mae cymdeithas ddi blaid o'r enw Senedd 04 wedi ei sefydlu er mwyn ail gychwyn y senedd.

"Ein bwriad ni yw nid bod yn senedd ond bod yn gyfrwng i alw senedd," meddai Dr Gwawr Jones, ysgrifennydd y gymdeithas.

"Unwaith y bydd y senedd wedi ei hagor bydd ein gwaith ni ar ben a bydd y gymdeithas yn dod i ben.

"Ond ar hyn o bryd gwaith y gymdeithas ydi hel aelodau, hel cefnogaeth drwy Gymru, gweithio trwy'r cynghorau cymuned ac aelodau'r cynulliad a gadael iddyn nhw ffurfio senedd ym Machynlleth a nhw wedyn fydd yn penderfynu beth fydd ei gwaith."




HEFYD:
Dadorchuddio 'cleddyf Glyndwr'
06 Mai 04  |  Newyddion
Cyhoeddi dathliadau Glyndwr
04 Ion 04  |  Newyddion
Darganfod rhan o gastell Glyndwr
29 Ebr 03  |  Newyddion
Cyhoeddi stamp brwydr Glyndwr
15 Meh 04  |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^