Protest iaith yn targedu siopau

Roedd banc Abbey yn un gafodd ei dargedu

Nos Fercher gorchuddiodd ymgyrchwyr iaith ffenestri busnesau â sticeri yn Aberystwyth.

Nod aelodau Cymdeithas yr Iaith oedd tynnu sylw at ddiffyg Cymraeg ar y siopau fel rhan o'u hymgyrch am ddeddf iaith.

Cafodd 40 o gwmnïau preifat eu targedu, banciau, archfarchnadoedd, arwerthwyr tai a siopau cadwyn, a chafodd sticeri â'r geiriau Ble mae'r Gymraeg? eu glynu at ffenestri.

Dywedodd siambr fasnach y dref fod hyn "yn gam yn rhy bell".

Ymhlith y cwmnïau gafodd eu targedu roedd Woolworths, Burger King, Wetherspoons, Spar, Halifax ac Abbey.

"Penderfynodd Cymdeithas yr Iaith ddechrau ar gyfnod o ymgyrchu gweithredol er mwyn ail-godi'r angen am Ddeddf Iaith Newydd," meddai Rhys Llwyd o'r Gymdeithas.

Fore Iau roedd nifer o weithwyr y siopau yn crafu'r sticeri i ffwrdd

"Dro ar ôl tro mae cwmnïau a sefydliadau yn dal i wrthod cynnig y mwyafrif o'u gwasanaethau trwy gyfrwng y Gymraeg gan sathru ar hawliau siaradwyr Cymraeg.

"Ni fydd hyn yn newid hyd nes bod deddf iaith newydd."

Dywedodd y mudiad y byddai'n targedu cwmnïau mewn trefi trwy Gymru "er mwyn pwysleisio gwendidau sylfaenol Deddf Iaith 1993".

"Os na fyddwn yn wynebu'r her, bydd siaradwyr Cymraeg yn colli cyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg fel rhan o'u bywydau bob dydd," meddai Rhys Llwyd.

Dywedodd Hedd Gwynfor, is-gadeirydd cyfathrebu'r Gymdeithas, y bydden nhw'n cynnal Fforwm Cenedlaethol dros Ddeddf Iaith yn Aberystwyth ar Chwefror 26.

Rydyn ni'n byw yng Nghymru a dylai'r iaith gael ei chynrychioli'n deg Monica Sciacca, ysgrifennydd siambr fasnach Aberystwyth

"Ein nod yw darbwyllo Bwrdd yr Iaith i argymell fod y cynulliad yn mynnu deddf newydd o'r fath gan San Steffan," meddai.

"Targedon nhw yn bennaf siopau â'u pencadlysoedd yn Lloegr," meddai Monica Sciacca, ysgrifennydd siambr fasnach Aberystwyth.

"Mae sticeri ar tua 80% o'r siopau. Mae hon yn weithred ddrastig a byddai'n well 'sen nhw wedi cysylltu â rheolwyr y siopau neu trafod â'r prif swyddfeydd.

'Rhy bell'

"Roedd hwn yn gam yn rhy bell."

Dywedodd ei bod, serch hynny, yn cytuno â nod y brotest.

"Rydyn ni'n byw yng Nghymru a dylai'r iaith gael ei chynrychioli'n deg," meddai, "ond gallai'r brotest fod wedi bod yn fwy proffesiynol."

Dywedodd Heddlu Dyfed-Powys fod dyn wedi cael ei arestio ac wedi cael rhybudd.