BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 6 Mai, 2004, 17:26 GMT 18:26 UK
Dadorchuddio 'cleddyf Glyndwr'
Jason Gardiner a Chleddyf y Genedl
Jason Gardiner wnaeth 'Cleddyf y Genedl'

Mewn seremoni arbennig yng Nghastell Caerdydd ddydd Iau, cafodd copi o gleddyf Owain Glyndŵr ei ddadorchuddio am y tro cyntaf.

Mae 'Cleddyf y Genedl' wedi cael ei lunio mor debyg i gleddyf a fyddai wedi bod gan Owain Glyndŵr, gan of o Ystradgynlais wrth i Gymru ddathlu 600 mlynedd ers i Owain Glyndŵr gael ei goroni'n Dywysog Cymru.

Gobaith Llysgenhadaeth Glyndŵr, sy'n ceisio hybu ymwybyddiaeth am Owain Glyndŵr, ydi y bydd derbyn y cleddyf yma yn dechrau ar greu casgliad o drysorau Cymru.

Pryder nifer ydi nad oes gan Gymru drysorau fel y cyfryw ac fe fydd 'Cleddyf y Genedl' yn cael ei drosglwyddo i ofal Cyngor Tref Machynlleth mewn seremoni arbennig ym mis Mehefin, yn ystod Gŵyl Penwythnos Cenedl Glyndŵr ac ar ddydd y Senedd ar Fehefin 21.

Cafodd holl drysorau Tywysogion Cymru, eu symbolau a'u baneri, eu dwyn a'u difrodi wrth i Edward I orchfygu Cymru yn 1282.

Cyfraniad i Gymru

"Mae angen i Gymru gael trysorau a'n gobaith ydi y bydd cyflwyno'r cleddyf yma yn ddechrau casgliad arbennig," meddai Sin Ifan o Lysgenhadaeth Glyndŵr.

"Cafodd y cleddyf ei ddwyn yn 1282 a rwan gobeithio y cawn drysorau newydd."

Wedi ei wneud mor draddodiadol debyg i'r modd y byddai cleddyf wedi cael ei gwneud yn y 15fed ganrif
Jason Gardiner, Gof
Syniad y Llysgenhadaeth oedd cael y cleddyf yma a chafwyd nawdd gan ŵr busnes o Gaerdydd.

Mae Bob Rice wedi bod yn berchen ar siop crefftau Cymreig yng nghanol y brifddinas ers dros 20 mlynedd.

"Mae Caerdydd a Chymru wedi bod yn dda wrth Bob ac roedd o am roi rhywbeth yn l i Gymru," meddai cyfaill iddo, John Wake.

"Rydyn ni wedi bod yn canolbwyntio ar hybu Cymru a hanes Cymru i weddill y byd ac rydyn ni'n hynod falch o gael y cyfle yma i gefnogi gwaith crefftwr arbennig o Gymru," meddai Mr Rice.

Chafodd union bris y cleddyf ddim ei ddatgelu ond o ystyried cymaint o waith a chyfoeth sydd yn y cleddyf mae'n swm sylweddol.

Traddodiadol

Yn l Jason Gardiner, y gof sydd wedi creu'r cleddyf newydd yma a pherchennog cwmni Dragon Forge, mae 'na rywfaint o aur Cymru yn y cleddyf hefyd.

"Mae'r cleddyf ei hun yn pwyso wyth bwys

"Cymrodd y cleddyf 100 awr i'w gwblhau ac mae'r holl waith wedi cael ei gwneud llaw.

Ysgrifen ar cleddyf Owain Glyndŵr, Cleddyf y Genedl
Yr ysgrifen ar y cleddyf
"Mae'r cleddyf mor agos phosib at yr hyn oedd gan Owain Glyndŵr.

"Mae'n cynnwys haearn, efydd a phiwter ac wedi cael ei gwneud mor draddodiadol phosib i'r hyn y byddai cleddyf wedi cael ei wneud yn y 15fed ganrif.

"Y cyfan oedd gen i oedd copi o sl Glyndŵr a gwybodaeth o lyfrau hanes."

Ar y cleddyf mae'r geiriau Owain Glyndŵr 1404 ac mewn Lladin Owenus Dei Garcia Princeps Wallie, sef Owain Glyndŵr Tywysog Cymru drwy ras Duw.

Caiff y cleddyf ei warchod gan Gyngor Tref Machynlleth a hynny, yn l Ms Ifan, ar ran y genedl.

"Dwi'n gobeithio y bydd hwn yn ddechrau newydd ac y bydd yr holl wyliau sydd i ddod yn y misoedd nesaf yn dod yn wyliau blynyddol er mwyn i ni gofio am Owain Glyndŵr.

"Mae'r cleddyf yn drysor ymhob ystyr, yn werthfawr ac yn waith arbennig a gobeithio y bydd yn dal yma mewn 600 mlynedd."

Cafodd y cleddyf gwreiddiol ei roi yn anrheg i Owain Glyndŵr gan Ffrainc wrth iddo gael ei goroni yn Dywysog Cymru yn 1404.

Fe fydd y cleddyf yn cael ei ddefnyddio mewn seremonau ym Machynlleth wedi iddo gael ei drosglwyddo iddyn nhw ar Fehefin 21.




HEFYD:
Lluniau: Cleddyf y Genedl
06 Mai 04  |  photo galleries


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^