BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Llun, 13 Medi, 2004, 06:31 GMT 07:31 UK
Cyflwyno 'Dagr Glyndwr'
'Dagr Glyndŵr'
Mae'r dagr wedi ei greu gan Jason Gardener, gof o Ystradgynlais

Fe fydd dagr yn cael ei gyflwyno fel rhodd i gyngor tref yn y gogledd yr wythnos hon fel rhan o ddathliadau Glyndŵr.

Eleni mae'n 600 mlynedd ers i Owain Glyndŵr sefydlu ei senedd ym Machynlleth a chael ei goroni'n Dywysog Cymru.

Fe fydd y dagr yn cael ei rhoi i Gyngor Tref Corwen mewn seremoni arbennig ym mhafiliwn y dref ddydd Sadwrn nesaf fel rhan o ddathliadau Gŵyl Gwlad Glyndŵr.

Yr Athro Gruffydd Aled Williams, sy'n wreiddiol o Lyndyfrdwy, fydd yn ei chyflwyno ar ran Llysgenhadaeth Glyndŵr yn y seremoni.

Mae'r dagr wedi ei cherfio llaw ar gynllun canoloesol gwreiddiol o'r 15fed ganrif.

Rydyn ni am wneud yn siwr fod y trysorau cenedlaethol yn cael eu hadfer i'r genedl i hybu balchder
Sin Ifan o Lysgenhadaeth Glyndŵr
Jason Gardener, gof sy'n byw yn Ystradgynlais, sydd wedi ei llunio, ac ef fu'n gyfrifol hefyd am lunio Cleddyf y Genedl, copi o'r cleddyf oedd gan Owain Glyndŵr a gyflwynwyd i Gyngor Machynlleth yn gynharach eleni

Y llysgenhadaeth a gomisiynodd y dagr fel y gwnaethon nhw gyda Chleddyf y Genedl.

Stori chwedlonol yn ymwneud chyfnod Glyndŵr yng Nghorwen a arweiniodd at y penderfyniad i gomisiynu dagr.

Olion

Chwedl y dagr yw'r brif chwedl yn ymwneud ag Owain Glyndŵr Chorwen.

Cleddyf y Genedl
Cafodd Cleddyf y Genedl ei chyflwyno i dref Machynlleth

Mae'r chwedl yn adrodd hanes Owain Glyndŵr pan oedd eistedd ar gefn ei geffyl ar Ben y Pigyn, bryn y tu l i Eglwys Corwen.

Tra roedd mewn tymer ddrwg taflodd ei ddagr i gyfeiriad yr Eglwys a dywedir ei bod wedi ei thaflu mor ffyrnig hyd nes iddi adael ei hoel mewn carreg lintel ar borth yng nghefn yr Eglwys.

Mae olion i'w gweld ar y garreg uwchben y drws yng nghefn yr eglwys hyd heddiw a dywedir mai dyma lle y cafodd y dagr ei daflu.

"Mae'r cleddyf a'r dagr yn eitemau sydd wedi eu comisiynu a'u hanrhegu i wneud iawn am y ffaith fod trysorau cenedlaethol wedi eu dwyn o Gymru pan gollodd y wlad ei hannibyniaeth yn 1282," meddai Sin Ifan o Lysgenhadaeth Glyndŵr.

Rhyfel

"Rydyn ni am wneud yn siwr fod y trysorau cenedlaethol yn cael eu hadfer i'r genedl i hybu balchder.

"Gan fod Machynlleth wedi cael y cleddyf roedden ni'n teimlo y dylai Corwen gael rhywbeth gan ei bod yn rhan mor bwysig o fywyd Glyndŵr.

"Cafodd ei fagu yn yr ardal ac fe ddechreuodd y rhyfel am annibyniaeth yn ardal Glyndyfrdwy."

Dywed Ms Ifan fod y Llysgenhadaeth yn awyddus i weld llys Glyndŵr yng Nghlyndyfrdwy yn cael ei ail godi fel llys gweithiol yn y dyfodol gan ddod yn atyniad i ymwelwyr ac ysgolion.

Hefyd maen nhw'n awyddus i weld cofeb yn cael ei chodi yn yr ardal gydag enwau'r rhai oedd gyda Glyndŵr ar y diwrnod y penderfynodd gychwyn y rhyfel.

Bydd 'Dagr Glyndŵr yn cael ei anrhegu i'r cyngor ym Mhafiliwn Corwen am 1830 ddydd Sadwrn a bydd pasiant gan blant yr ardal yn cael ei gynnal wedyn ar thema Glyndŵr.




HEFYD:
Agor Gardd Owain Glyndwr
04 Medi 04  |  Newyddion
Ail-greu gwarchae Glyndwr
30 Awst 04  |  Newyddion
Angen adfer 'eglwys Glyndwr'
08 Awst 04  |  Newyddion
Cyflwyno cleddyf Glyndwr
20 Meh 04  |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^