BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 8 Medi, 2004, 06:18 GMT 07:18 UK
Coffu cyfieithydd Beibl
William Morgan
Cafodd Beibl Cymraeg William Morgan ei gyhoeddi yn 1588

Mae'n 400 mlwyddiant ers marwolaeth yr Esgob William Morgan, y gŵr oedd yn gyfrifol am gyfieithu'r Beibl gyntaf yn gyflawn i'r Gymraeg, yr wythnos hon.

I goffu hyn bydd yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas, Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol, yn mynd i gartref yr Esgob, y man y cafodd ei eni, Tŷ Mawr Wybrnant, ym Mhenmachno.

Mae'r tŷ bellach dan ofal yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.

Yno ddydd Gwener bydd Yr Arglwydd Elis-Thomas yn cyflwyno ei gopi swyddogol o'r Beibl Cymraeg newydd, copi a roddwyd iddo gan Gymdeithas y Beibl ar Ddydd Gŵyl Dewi.

Bydd y Beibl yn cael ei gadw yn Nhŷ Mawr Wybrnant ymysg casgliad helaeth o Feiblau.

Bydd y digwyddiadau y penwythnos hwn i gofio cyfraniad yr Esgob Morgan yn ein hatgoffa o'i bwysigrwydd i hanes Cymru...
Iwan Huws, Cyfarwyddwr yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol

Bydd yn cael ei gadw ochr yn ochr Beibl Cymraeg gwreiddiol William Morgan a gafodd ei gyhoeddi yn 1588.

"O ystyried na fyddai'r iaith Gymraeg o bosib yn bodoli heddiw oni bai am gyfraniad yr Esgob William Morgan, mae'n addas iawn fod y Beibl Newydd yn cael ei gyflwyno i Dŷ Mawr Wybrnant i nodi'r achlysur," meddai Iwan Huws, Cyfarwyddwr yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.

"Bydd y digwyddiadau y penwythnos hwn i gofio cyfraniad yr Esgob Morgan yn ein hatgoffa o'i bwysigrwydd i hanes Cymru ac yn dangos fod yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn gwneud llawer mwy na gwarchod adeiladau hynafol Cymru.

Treftadaeth

"Rydym hefyd yn gofalu am elfennau o ddiwylliant, treftadaeth ac amgylchedd sy'n unigryw i Gymru."

Mae disgyblion Ysgol Penmachno ac Ysgol Rhuthun wedi paratoi cyflwyniad ar fywyd William Morgan ar gyfer dydd Gwener.

Dros y penwythnos bydd taith dywys Dyffryn Wybrnant dan arweiniad warden lleol yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a bydd darlith ar y Beibl Cymraeg gan yr Athro Gwilym H Jones.

Bydd Cymanfa Ganu nos Sul yn Eglwys y Santes Fair, Betws-y-Coed.

O ystyried na fyddai'r iaith Gymraeg o bosib yn bodoli heddiw oni bai am gyfraniad yr Esgob William Morgan
Iwan Huws
Cafodd William Morgan ei eni yn Nhŷ Mawr Wybrnant ar Fedi 10 1545 a bu farw yn 1604.

Mae i Dŷ Mawr Wybrnant ran allweddol ym mywyd yr Esgob.

Yn l yr hanes bu mynach yn cuddio yno rhag cael ei ddal gan filwyr Harri'r VIII ac fe aeth a'r William Morgan ifanc i Gastell Gwydir Llanrwst lle derbyniodd ei addysg cynnar ar l sylweddoli ar allu'r bachgen.

Daeth Tŷ Mawr, sydd ddwy filltir o bentref Penmachno, i berchnogaeth yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn 1951.

Mae'r tŷ wedi ei adfer i sut y byddai wedi ymddangos yn y 16 a 17.

Mae modd ymweld a'r tŷ drwy wneud ymholiad gyda'r Ymddiriedolaeth.

Mae'r arddangosiad mwyaf o Feiblau yng Nghymru i'w gweld yno gan gynnwys un mewn Chineg; ieithoedd prin Affrica fel y Xhosa ac un mewn tafodiaith scouse a cockney hyd yn oed.

Gellir gweld hefyd y Beibl William Morgan, y pwysicaf oll, sef un o dim ond 19 sydd ar l o'r 1,000 a argraffwyd yn wreiddiol yn 1588 ac argraffiad diwygiedig 1620 Richard Parry a John Davies.




HEFYD:
Gwerthiant da i'r Beibl newydd
07 Mai 04  |  Newyddion
Testament Newydd yn y Gernyweg
05 Gorff 04  |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^