BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 25 Awst, 2004, 20:07 GMT 21:07 UK
Plaid Cymru: 'Uchel-gyhuddo Blair'
Rhun ap Iorwerth
Prif Ohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae un o aelodau seneddol Plaid Cymru'n arwain galwadau ar i Tony Blair fynd ar brawf yn y senedd mewn cysylltiad 'r rhesymau roddodd o dros fynd i ryfel yn erbyn Irac.

Mae adroddiad gafodd ei gomisiynnu gan Adam Price, AS Caerfyrddin a Dinefwr, yn honni fod y prif weinidog wedi camarwain y senedd a'r cyhoedd.

Tony Blair
'Wedi gor-liwio'r bygythiad o Irac gan arfau cemegol a biolegol'
Dywed Mr Price bod pob ffordd posib o geisio sicrhau bod Tony Blair yn atebol am y rhesymau roddodd o dros fynd i ryfel wedi methu a bod ceisiadau am ymchwiliadau pellach i'r hyn wnaeth a ddywedodd y prif weinidog hefyd wedi methu.

Yr ateb felly, meddai, ydi i uchel-gyhuddo Tony Blair.

Ac mae yna ddigon o dystiolaeth yn yr adroddiad gomisiynodd o gan ddau academydd i'w uchel-gyhuddo, meddai Mr Price.

Yn fras, mae'n dweud bod y prif weinidog wedi camarwain y cyhoedd a'r senedd ynglŷn 'r rhesymau dros fynd i ryfel.

'Gor-liwio'r bygythiad'

Dywed ei fod wedi gor-liwio'r bygythiad o Irac gan arfau cemegol a biolegol, ei fod wedi celu gwybodaeth gan y gwasanaethau cudd a'i fod hyd yn oed wedi cytuno ddwy flynedd yn l i gefnogi'r Arlywydd Bush yn ei ymdrechion i ddisodli Saddam Hussein, a bod America ar y pryd am wneud hynny waeth bynnag fo'r bygythiad gan Irac.

Y ffordd i sicrhau bod Tony Blair yn gorfod ateb y cyhuddiadau yma, meddai Mr Price, ydi i'w uchel-gyhuddo.

"Dydyn ni ddim wedi cael atebion i'r prif gwestiwn sef a oedd ein prif weinidog ni wedi ein camwarwain ni yn fwriadol er mwyn ennill y bleidlais ar y rhyfel," meddai Mr Price.

"Dyna'r prif gwestiwn yr yden ni eisiau ateb iddo.

"Does yna'r un ymchwiliad wedi cael gofyn y cwestiwn yna heb sn am gael ateb.

"Dim ond uchel-gyhuddo sydd yn mynd i roi ateb i ni."

Ers dwy ganrif

Dydy'r broses yma ddim wedi'i defnyddio o gwbwl ers dwy ganrif ac mi gafwyd yr Arglwydd Melvill yn ddieuog o drosedd ariannol bryd hynny.

Mae Mr Price yn hawlio cefnogaeth gan aelodau o dair plaid - Plaid Cymru, yr SNP a'r Ceidwadwyr sydd dau aelod, yn cynnwys Nigel Evans eu cyn-lefarydd nhw ar Gymru, yn cefnogi casgliad yr adroddiad yma.

Ond y gwir amdani ydi y byddai angen i Dŷ'r Cyffredin bleidleisio dros ddilyn y cam yma o uchel-gyhuddo'r Prif Weinidog.

A waeth bynnag faint o anniddigrywdd sydd yna gan rai ar feinciau cefn Llafur, a waeth bynnag y trafferthion mae Tony Blair wedi ac yn eu wynebu ynglŷn ag Irac, mae gan Lafur fwyafrif cyfforddus o hyd a dydyn nhw ddim yn mynd i ddewis uchel-gyhuddo'u harweinydd eu hunain.

Mewn datganiad dywedodd 10 Downing Street na allan nhw roi sylw ar adroddiad sydd ddim wedi ei gyhoeddi eto.




HEFYD:
Ffrae dros Irac yn y Steddfod
06 Awst 04  |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^