BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 2 Mawrth 2004, 08:47 GMT
Bevan yw dewis y bobol
Aneurin Bevan
Ganwyd Aneurin Bevan yn Nhredegar

Sylfaenydd y Gwasanaeth Iechyd gafodd ei ddewis yn Arwr Cymru.

Roedd Aneurin Bevan 117 pleidlais ar y blaen i Owain Glyndŵr mewn pleidlais gafodd ei threfnu gan Culturenet Cymru.

Cyhoeddwyd y canlyniadau mewn seremoni arbennig yng Nghaerdydd ar Ddydd Gŵyl Ddewi.

Y canwr o Bontypridd, Tom Jones, oedd yn drydydd a chyn-arweinydd Plaid Cymru Gwynfor Evans yn bedwerydd.

Dewis y bobol oedd Bevan a lwyddodd i guro arwyr modern a hen mewn arolwg gafodd ei gynnal dros y chwe mis diwethaf ar y we.

Credir mai dyma'r arolwg mwya o'i bath gyda dros 3.5m o ymwelwyr ‚'r safle a 85,000 o bleidleisiau ar gyfer y 100 arwr mwya poblogaidd oedd wedi cael cefnogaeth gan y Cynulliad Cenedlaethol.

Dyma'r deg uchaf
1 Aneurin Bevan
2 Owain Glyndŵr
3 Tom Jones
4 Gwynfor Evans
5 Richard Burton
6 Gareth Edwards
7 Dylan Thomas
8 David Lloyd George
9 Robert Owen
10 Saunders Lewis
"Dwi'n cofio pobol heb ddannedd yn cael dannedd a bobol oedd yn methu gweld yn cael sbectol, y cyfan oherwydd Aneurin Bevan," meddai'r hanesydd Dr John Davies.

"Dwi'n amau y byddwn i'n Gymro gyda'r daliadau sydd gen i oni bai am Glyndwr a fyddwn i ddim yn Gymro a'r daliadau sydd gen i oni bai am Bevan chwaith.

"Fyswn i'n licio gweld nhw yno gyda'i gilydd, a dangos y ddwy ochr o Gymru, y traddodiad radicalaidd a'r traddodiad cenedlaethol wedi gwau yn un."

Yn ogystal ‚ chwilio am yr arwr mwya poblogaidd mae gan y safle fwriad arall sef i addysgu darllenwyr am ffigyrau amlycaf Cymru.

Prin oedd y rhai ar y rhestr sy'n dal yn fyw ac fe gafodd angladd un o'r arwyr ei gynnal rai oriau cyn y seremoni, y pÍl-droediwr a'r 'Cawr Addfwyn' John Charles. Fe ddaeth o'n 19 ar y rhestr.

Enwau annisgwyl

Prin iawn oedd y merched ar y rhestr hefyd gyda Catherine Zeta Jones yr ucha ar y rhestr yn 13.

"Mae'n siom i mi mai dim ond un o bob 10 sydd ar y rhestr sy'n fenywod ac efallai y dylen ni'n ni chwilio am fwy," meddai Dr Davies.

"Ond mae'r ymarferiad yma wedi bod yn un gwerth chweil."

Roedd enwau annisgwyl ar y rhestr hefyd oedd yn dathlu cyfoeth cenedl dros y ganrifoedd o hanes Cymru.

"Mae'r Cymry yn edrych ar eu hunain heb fod yn synfyfyrio," meddai'r sylwebydd gwleidyddol Hywel Williams.

"Rydan ni hefyd wedi darganfod bod Cymry wedi gwneud cyfraniadau gwych."

Arwyr Cymru
Y cyhoedd oedd yn pleidleisio ar gyfer eu harwyr

"Rydyn ni wrth ein boddau fod cymaint o bobol wedi cymryd yr amser a'r drafferth i gefnogi eu ffefrynnau," meddai Allison Coleman, fu'n gyfrifol am y cynllun.

"Roedd mwy nag a freuddwydion ni ar y dechrau wedi cymryd rhan.

"Mae Aneurin Bevan yn enillydd teilwng, ond peidied neb ‚ chymryd mai hyn yw'r gair olaf ar y pwnc.

"Yn wir mi rydyn ni'n gobeithio y bydd hyn yn arwain at ragor o drafod.

"Ond mi rydyn ni'n sicr ein bod wedi llwyddo i godi proffil Cymru yn rhyngwladol ac wedi tynnu sylw at fywydau a champau bobol amrywiol a hynod."

Dyma weddill y rhestr:

11 Mike Peters
12 Bertrand Russell
13 Catherine Zeta Jones
14 RS Thomas
15 Andrew Vicari
16 Evan Roberts
17 James Dean Bradfield
18 Esgob William Morgan
19 John Charles
20 Phil Campbell
21 Llywelyn ap Gruffudd
22 Ioan Gruffudd
23 Richey Edwards
24 JPR Williams
25 Tanni Grey Thompson
26 Simon Weston
27 John Evans
28 Alfred Russell Wallace
29 Michael D Jones
30 Dafydd ap Gwilym
31 Archbishop Rowan Williams
32 Patrick Jones
33 Cayo Evans
34 Tommy Cooper
35 Roald Dahl
36 John Frost
37 Hedd Wyn
38 Jimmy Wilde
39 Dr Richard Price
40 Syr Kyffin Williams
41 Kate Roberts
42 Roy Jenkins
43 Hywel Dda
44 Anthony Hopkins
45 Professor Steve Jones
46 William Williams
47 Dewi Sant
48 Donald Davies
49 Ron Davies
50 Yr Athro Brian Josephson
51 Syr Henry Morton Stanley
52 T E Lawrence
53 Harri Tudur (VII)
54 Llywelyn ab Iorwerth
55 Bryn Terfel
56 Dic Penderyn
57 Ian Rush
58 Neil Kinnock
59 WH Davies
60 Mark Hughes
61 Bill Frost
62 Syr Clough William-Ellis
63 Dafydd Iwan
64 Dr William Price
65 Elizabeth Phillips Hughes
66 Margaret Haig Thomas
67 Yr Athro Clive Granger
68 Terry Matthews
69 Hywel Harris
70 Brenin Arthur
71 Cerys Matthews
72 Laura Ashley
73 William Henry Preece
74 Thomas Jones
75 David Davies
76 Colin Jackson
77 Capten Henry Morgan
78 Julian MacDonald
79 Gwen John
80 Rhodri Mawr
81 Iolo Morganwg
82 Alexander Cordell
83 Owain Lawgoch
84 Dannie Abse
85 Gerallt Gymro
86 Richard Amerik
87 Robert Recorde
88 David Edward Hughes
89 Evan (Ieuan Fardd) Evans
90 Megan Lloyd George
91 William Grove
92 Richard Wilson
93 John Cale
94 John Jones
95 Raymond Williams
96 Ernest Jones
97 Waldo Williams
98 Arglwydd Rhys
99 Isaac Roberts
100 Elizabeth Andrews




HEFYD:
Pwy yw arwyr Cymru?
08 Medi 03 |  Newyddion
Cyhoeddi rhestr fer o arwyr Cymru
05 Ion 04 |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^