BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Sadwrn, 6 Mawrth, 2004, 10:32 GMT
Y Streic: O Gam i Gam
Glwor ar ei sifft olaf
Dros yr 20 mlynedd diwethaf mae nifer y glowyr wedi gostwng

Dechreuodd Streic y Glowyr ar Fawrth 6, 1984, ym mhwll glo Cortonwood yn Sir Efrog. Roedd y glowyr yn anfodlon ar y bwriad i gau nifer helaeth o byllau a diswyddo glowyr.

BBC Cymru'r Byd sy'n olrhain prif digwyddiadau streic Undeb Cenedlaethol y Glowyr (UCG) yng Nghymru.

1984

Mawrth 9: Cynhadledd arbennig Glowyr De Cymru ym Mhontypridd yn cefnogi'r streic

Mawrth 11: 19 pwll glo yn Ne Cymru yn pleidleisio yn erbyn y streic a 6 yn pleidleisio o blaid

Llinell biced
Roedd llinellau piced y tu allan i'r pyllau glo
Mawrth 12: Dim ond tri phwll glo yn ne Cymru yn dal i weithio

Mawrth 15: Neil Kinnock, arweinydd y Blaid Lafur, yn condemnio picedu "treisgar"

Mawrth 17: Ted McKay, arweinydd glowyr gogledd Cymru, yn galw am bleidlais drwy Brydain

Mawrth 18: 20,300 o lowyr De Cymru yn gwrthdroi penderfyniad i beidio streicio. Glowyr Gogledd Cymru'n pleidleisio o 595 i 276 yn erbyn y streic

Mawrth 22: Gweithwyr dur ym Mhort Talbot yn gwrthod troi golosg "du" yn l (golosg wedi ei gynhyrchu gan byllau nad oedd yn streicio)

Mawrth 24: Glowyr Parlwr Du yng Ngogledd Cymru'n pleidleisio dros ddychwelyd i'r gwaith

Glwr
Ychydig iawn o byllau sydd yn dal ar agor
Ebrill 4: 50,000 tunnell o lo o Awstralia yn cyrraedd Port Talbot

Ebrill 5: 39 o lowyr yn cael eu harestio tu allan i borthladd Port Talbot

Ebrill 28: Arthur Scargill yn annerch rali'r TUC yng Nghaerdydd

Mai 8: UCG De Cymru'n addo golosg i waith dur Llanwern

Mai 21: Picedwyr yn rhwystro 15 o lowyr rhag dychwelyd i'w gwaith ym mhwll Cynheidre yn Sir Gaerfyrddin. Rhwystrwyd ymgyrch dros ddychwelyd i'r gwaith yng Nghelynnen, Cwm Ebwy

Mehefin 12: Diwrnod gweithredu TUC Cymru. 10,000 yn cynnwys llywydd UCG Cymru, Emlyn Williams, yn gorymdeithio drwy Gaerdydd

Mehefin 15: Emlyn Williams yn dweud y bydd cyflenwad golosg i Llanwern yn cael ei atal oni bai i'r gweithwyr dur roi'r gorau i gynhyrchu dur gorffenedig.

Baner
Bu nifer o orymdeithiau ar strydoedd de Cymru
Mehefin 23: Cynhadledd y Blaid Geidwadol ym Mhorthcawl. Protestiwr yn taflu wy at y Prif Weinidog Margaret Thatcher y tu allan i'r gynhadledd

Mehefin 27: Gweithwyr Dur Llanwern yn dweud y bydden nhw'n fodlon defnyddio unrhyw lo Gorffennaf 4: Heddlu'n arestio glowyr yn Llanwern a Phort Talbot

Gorffennaf 20: Cyllid UCG De Cymru'n cael ei hatal

Gorffennaf 30: UCG De Cymru'n cael dirwy o 50,000 am ddirmyg

Awst 3: Cyfrif banc UCG De Cymru'n cael ei rewi

Awst 9: Monty Morgan y glwr yn dychwelyd i'w waith ym mhwll Blaengarw, ger Pen-y-bont

Awst 10: Gyrrwr bws yn gwrthod mynd Monty Morgan i'w waith

Glowyr ar y llinell piced
Roedd 'na nifer o wrthdaro rhwng y glowyr
Awst 16: Streicwyr Y Bers yn Wrecsam yn gofyn i'w hadran weithredol drosglwyddo'r pwll i dde Cymru

Awst 21: Yr unig dorrwr streic ym mhwll glo Bedwas yn ailymuno 'r streic wedi bygythiad llifogydd yno

Awst 29: Adran weithredol UCG De Cymru yn cytuno i roi'r gorau i waith diogelwch mewn pyllau lle roedd streicwyr yn dychwelyd i'w gwaith

Awst 30: Glowyr yn dringo craeniau ym Mhort Talbot er mwyn rhwystro glo rhag cael ei ddadlwytho

Medi 24: Arolwg barn ym mhapur newydd yr Echo yn ne Cymru yn awgrymu bod glowyr eisiau dychwelyd i'w gwaith. Confoi o loriau o Llanwern a Port Talbot yn cael eu hymosod o bontydd ar yr M4

Tachwedd 6: UCG De Cymru yn dweud y bydden nhw'n diswyddo'r rhai sydd wedi bod yn torri'r streic

Tachwedd 8: Pwll Y Bers yn pleidleisio 154-145 i aros allan (gwnaeth 62 streiciwr ddim pleidleisio)

Tachwedd 12: Ted McKay yn gorfod ymguddio gyda'i deulu

Tachwedd 20: Glowyr Gogledd Cymru'n rhoi'r gorau i streicio

Tachwedd 21: Ted McKay yn rhoi'r gorau i ymguddio

Tachwedd 30: Gyrrwr tacsi David Wilkie yn cael ei ladd wrth yrru glwr i'r gwaith - fe daflodd y streicwyr ddarn o goncrit 46 pwys at ffenest flaen ei dacsi

Cafodd David Wilkie ei ladd wrth yrru glwr i'w waith
Cafodd David Wilkie ei ladd wrth yrru glwr i'w waith
Rhagfyr 7: 103 o lowyr yn y llys am brotestio a dringo'r craeniau ym mis Awst

Rhagfyr 3: Neil Kinnock yn ymweld Celynnen. Dywedodd wrth y cylchgrawn 'Labour Weekly' bod y Blaid Lafur wedi colli cefnogaeth y cyhoedd o ganlyniad i'r streic

1985

Chwefror 22: UCG De Cymru yn cefnogi gwrthod cynnig olaf y Bwrdd Glo. Rhai'n awgrymu dychwelyd i'r gwaith heb gytundeb

Chwefror 25 Pwll Cynheidre yn datgan eu bod am ddychwelyd i'r gwaith heb gytundeb

Chwefror 26: UCG De Cymru'n galw am "werthfawrogiad teg" o'r streic

Chwefror 28: Yn ystod cyfarfod yr UCG yn Sheffield, De Cymru'n penderfynu rhoi'r gorau i'r streic heb gyrraedd cytundeb

Mawrth 3 Cynhadledd gyffredinol yr UCG yn pleidleisio dros ddychwelyd i'w gwaith





Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^