BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 5 Tachwedd 2003, 11:30 GMT
Geni'r Post Prynhawn
Wyre Thomas, cyn gynhyrchydd
Wyre Thomas a ddyfeisiodd enw'r rhaglen

Wedi 25 mlynedd ar yr awyr mae'n amlwg fod y Post Prynhawn yn rhaglen sy'n plesio'r gwrandawyr.

Ond beth yn union oedd dechreuad y rhaglen ac o lle y daeth y syniad?

Wedi i'r BBC benderfynu y byddai dau wasanaeth radio cenedlaethol yn cael eu sefydlu yng Nghymru o ganlyniad i'r cynnydd yn y galw am ddarlledu Cymraeg a'r holl brotestiadau drwy'r 70au, roedd yna ddyhead cryf i sicrhau y byddai'r orsaf Gymraeg newydd yn llwyddo.

Roedd y rhaglenni Cymraeg yn mynd ar donfedd wahanol i raglenni Saesneg Radio Wales.

Roedd rhaglenni Radio Wales yn cael eu darlledu ar y donfedd ganol, y donfedd yr oedd pawb yn gwrando arni, gyda rhaglenni Radio Cymru wedyn yn cael eu darlledu ar vhf.

Felly bu tipyn o frwydr i ennill gwrandawyr ar y dechrau a'u perswadio i symud i donfedd vhf.

Roedd yn rhaid felly dyfeisio rhaglenni a fyddai'n apelio at ystod eang o bobol a dyma oedd y tu l i'r penderfyniad i sefydlu'r Post Prynhawn.

Un o'r rhai fu'n gyfrifol am sefydlu'r rhaglen yw Meirion Edwards, cyn olygydd Radio Cymru.

"Roedd yna griw ohonon ni'n teimlo fod yn rhaid cael rhywbeth oedd yn mynd i fod yn lletach ei apl na rhaglenni newyddion confensiynol ffurfiol. Roedd hynny yn sicr yn rhan o'r cymhelliad.

Prin

"Rhan arall, mae'n rhaid cofio fod Radio Wales wedi mynd ar yr awyr yn Hydref 1978 ac wedi cael llawer o gyhoeddusrwydd a byddai'n flwyddyn arall cyn bod Radio Cymru yn ehangu yn sylweddol yn yr un math o ffordd.

"Felly roedd teimlad y dylen, hyd y gallen ni, feddiannu tonfeddi'r awyr yn y prynhawn hefyd a chael pobol i wrando.

Meirion Edwards, cyn olygydd Radio Cymru
Meirion Edwards: Anegn rhaglen 'lletach ei hapl'
"Felly roedd cymysgedd o ffactorau, beth oedd y brin oedd yr arian i gyflawni llawer o'r breuddwydion oedd gan y rhan fwyaf ohonon ni.

Wyre Thomas ym Mangor oedd yn gyfrifol am y rhaglen ac ef hefyd a fedyddiodd y rhaglen newydd 'r enw Post Prynhawn.

Mae yntau hefyd yn cydnabod fod yr adnoddau yn brin.

"Roedd yna ddyhead, awydd angerddol, gan rai ohonon ni i weld y Gymraeg ar y radio, nid dim ond y protestwyr o'r tu allan...ond y broblem sylfaenol oedd yr adnoddau" meddai.

"Roedd pawb o'n plaid ni ond doedd yr adnoddau ddim yna.

Mae'r ddau yn hynod o falch fod y rhaglen yn parhau ar yr awyr 25 mlynedd ers ei sefydlu.

"Rydw i yn gwrando arni bob nos, dyna'r balchder mwyaf. Fe ddysgon ni lawer yn y cyfnod" meddai Mr Thomas.

"Fe gawson ni gyflwynydd da o'r cychwyn, Gareth Glyn. Mae unrhyw raglen sy'n goroesi am gymaint hynny o amser mae'n rhaid eu bod yn gwneud rhywbeth yn iawn a dal i'w wneud yn iawn ac mae hynny yn destun balchder" meddai Mr Edwards.



GWYLIWCH A GWRANDEWCH
Alun Rhys yn holi Meirion Edwards a Wyre Thomas
"Hanes yn mynd yn l i brotestiadau'r saithdegau"



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^