BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mercher, 5 Tachwedd 2003, 11:55 GMT
Nyth cacwn tai bach Mn
Canolfan Iaith Nant Gwrtheyrn, llun gan y ganolfan
Fe brynodd ymddiriedolwyr bentref Porth y Nant am 25,000.

Mae'n syndod cymaint y mae rhywun wedi ei anghofio am 1978 ac 1979, y cyfnod pan gafodd y Post Prynhawn ei sefydlu.

Roedd yn gyfnod cythryblus o safbwynt y newyddion yng Nghymru.

Yn 1978 honnodd Neil Kinnock yn y Senedd fod plant mewn ysgol ar Ynys Mn yn gorfod gofyn yn Gymraeg am gael mynd i'r ty bach.

Cododd nyth cacwn yng Nghymru.

"Roedd pawb wedi eu cythruddo gan hyn," meddai Gareth Miles, Trefnydd UCAC ar y pryd.

"Roedd yn cael ei ystyried fel ymosodiad nodweddiadol gwrth- Gymreig gan Kinnock.

"Fel Trefnydd Cenedlaethol UCAC fe wnes i lythyru ato ar l iddi ddod yn amlwg nad oedd sail o gwbwl i'w gyhuddiadau ac ar ran y proffesiwn fe wnes i ofyn am ymddiheuriad.

Dywedodd iddo gael llythyr cwrtais yn l gan ei ysgrifennydd seneddol yn dweud fod ateb ar y ffordd.

"Dwi'n dal i ddisgwyl am yr ateb hwnnw."

Dathlu

Ond roedd achos dathlu ym mis Gorffennaf 1978 pan lwyddodd ymddiriedolwyr i brynu pentref Porth y Nant, Nant Gwrtheyrn, am 25,000.

Lansiwyd apl i godi arian i'w droi yn ganolfan iaith genedlaethol.

Gareth Edwards
Rhoddodd Gareth Edwards y gorau i'w yrfa ryngwladol yn 1978
Dr Carl Clowes oedd y dyn a gafodd y weledigaeth.

"Mewn gwirionedd, ni oedd yr unig rai yng Nghymru gyfan allan o 106 o wahanol fudiadau neu gyrff oedd wedi dangos diddordeb," meddai.

"Roedd yn dipyn o fwrlwm a diwrnod i lawenhau pan ddaeth 12 Gorffennaf 1978 ac arwyddo yn y ganolfan yn Llithfaen."

Ym myd y campau cafodd Tm Pl-droed Wrecsam ddyrchafiad i Ail Adran Cynghrair Bl-droed Lloegr am y tro cyntaf yn eu hanes.

Roedd ein tm rygbi cenedlaethol yn dathlu.

1978 oedd y tro diwethaf i Gymru ennill y Gamp Lawn a'r flwyddyn honno fe roddodd Gareth Edwards y gorau i'w yrfa ryngwladol.

"Ro'n i ychydig yn drist oherwydd ro'n i'n gwybod ar l gorffen y gm yn erbyn Ffrainc fwy neu lai nad o'n i'n mynd i chwarae dros Gymru eto.

"Ond roedd wedi bod yn gyfnod llwyddiannus iawn ac ro'n i wedi cael llawer o bleser a llwyddiant allan ohono."

Yng ngweddill y byd dyma ddigwyddodd yn 1978:

  • Cafwyd o hyd i gorff Aldo Moro, cyn Brif Weinidog yr Eidal. Roedd wedi ei lofruddio gan eithafwyr asgell-chwith.
  • Cafodd y ddrama gerdd Evita gan Tim Rice ac Andrew Lloyd Webber ei pherfformio am y tro cyntaf yn y West End yn Llundain ym Mehefin.
  • Ar 26 Gorffennaf yn Ysbyty Cyffredinol Oldham ganwyd y babi tiwb- prawf cyntaf yn y byd.
  • Ym Medi cafodd cytundeb heddwch Camp David ei arwyddo rhwng Israel a'r Aifft.
  • Yr un mis cafodd PW Botha ei ethol yn Brif Weinidog De Affrica.
  • Ar 16 Hydref cafodd Carol Voitilla o Wlad Pwyl ei ddewis yn Bab John Paul II.
  • Yn Nhachwedd fe laddodd 900 o ddilynwyr yr arweinydd cwlt, y Parchedig Jim Jones, eu hunain mewn seremoni yn Ghana.



  • GWYLIWCH A GWRANDEWCH
    Alun Rhys, BBC Cymru
    "Roedd yna achos dathlu yn 1978"



    CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
    Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


    Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


    Yn ôl i'r brig ^^