BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Iau, 23 Hydref, 2003, 07:33 GMT 08:33 UK
Ffilm yn uno Cymru a Phrâg
Silent Village - Hawlfraint: Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru
Bu i bobol leol actio'r 173 o ddynion gafodd eu dienyddio
Daeth rhai cannoedd o bobol ynghyd ym Mhontardawe ac ym Mhrâg ddydd Iau, 20 Hydref, i wylio dangosiadau arbennig o'r ffilm The Silent Village.

Roedd hyn 60 mlynedd union wedi i'r ffilm gael ei chynhyrchu.

Yn y ffilm - sy'n seiliedig ar hanes dinistrio Lidice, Tsiecoslofacia, dan law'r Natsïaid yn Yr Ail Ryfel Byd - defnyddiwyd trigolion go-iawn pentref bychan Cwmgiedd yn Nyffryn Tawe i ail greu'r drychineb.

Cafwyd ymateb brwd i'r dangosiad; archebwyd bob tocyn ar gyfer y digwyddiad yng Nghanolfan y Celfyddydau, Pontardawe, o fewn dyddiau.

Trefnwyd ail ddangosiad matinee er mwyn cwrdd â'r galw gan grwpiau addysgol, y cyfryngau a thrigolion lleol.

Cymeryd rhan

Roedd llawer ohonyn nhw'n cofio'r ffilm wreiddiol, neu hyd yn oed wedi ymddangos ynddi.

Lledodd y newyddion am y digwyddiadau erchyll yn Lidice - dial y Natsïaid am lofruddiaeth Reichsprotektor Heydrich ym Mhrâg yn 1942 - drwy Ewrop.

Silent Village - Hawlfraint: Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru
Gwnaed y ffilm yn 1942 fisoedd yn unig wedi'r gyflafan
Achoswyd tristwch a dicter mewn cymunedau led led y cyfandir, gan gynnwys cymunedau glofaol de Cymru.

Lladdwyd 173 o ddynion y pentref ac anfonwyd y gwragedd a'r plant i wersylloedd, lle lladdwyd y rhan fwyaf o'r plant hefyd.

Ychydig fisoedd wedi i'r pentref gael ei ddifa, daeth Humphrey Jennings, gwneuthurwr ffilmiau dogfen, i Gwmgiedd i greu ei ddehongliad syml ond teimladwy o'r anfadwaith.

Gweithiodd yn agos gyda'r trigolion lleol, sy'n actio nhw eu hunain.

Mewn golygfa ddwys sy'n ail-greu'r achlysur yn Lidice pan orfodwyd y pentrefwyr i gofrestru eu henwau yn neuadd y pentref, defnyddiodd pob un o actorion Cwmgiedd eu henwau iawn.

Propoganda

Dengys y trigolion lleol benderfyniad drwy gyhoeddi propaganda tanddaearol yn yr iaith Gymraeg.

Roedd Pavla Nespor Bellisová, disgynnydd i un o drigolion Lidice a lwyddodd i oroesi, yn bresennol yn y dangosiad ym Mhontardawe.

Silent Village - Hawlfraint: Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru
Cwmgiedd yn 1942
Yn y ffilm ail-grewyd yr olygfa lle dienyddiwyd dynion Lidice - gweithred a ddigwyddodd yn wreiddiol ger mur fferm nain Pavla.

Gweithiodd Ffederasiwn Glowyr De Cymru, a'r llywydd ar y pryd, Arthur Horner, yn gyflym i ddod â'r ffilm The Silent Village i'r sgrin yn 1943.

Yn dilyn y dangosiad o The Silent Village, roedd cyfle i'r gynulleidfa ystyried ac archwilio ymhellach y cysylltiadau rhwng Lidice a Chymru.

Caeodd y noson gyda dangosiad o raglen ddogfen a gynhyrchwyd yn ddiweddar yng Ngwlad Tsiec, The Second Life of Lidice, sy'n ymdrin yn fanwl â rhai o sgil-effeithiau'r drychineb.

Roedd y digwyddiad, a drefnwyd ar y cyd gan Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru ac Národní Filmový Archiv, Prâg, yn rhan o Bythefnos Sinema Ewrop CinEdays - gwyl dan nawdd y Comisiwn Ewropeaidd i ddathlu amrywiaeth lliwgar sinema Ewrop ac annog partneriaethau rhwng gwledydd sy'n rhannu etifeddiaeth ffilm gyffredin.

Cafodd The Silent Village a The Second Life of Lidice eu gweld yn y Kino Ponrepo ym Mhrâg ar 22 Hydref, noson cyn dangos y ffilmiau ym Mhontardawe.

Erbyn heddiw mae pentref Lidice, sydd ychydig filltiroedd o Brâg, wedi ei ailadeiladu, ac mae cofeb ac amgueddfa yno yn cynnwys toreth o luniau o'r rhai a fu farw.

Ceir yno hefyd gofroddion a thystiolaeth deimladwy glowyr de Cymru.




CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^