BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Llun, 4 Awst, 2003, 16:46 GMT 17:46 UK
'Mae angen deddf iaith'
Robyn Lewis
Cynulliad o dan y lach: Yr Archdderwydd

Yng Nghylch yr Orsedd ddydd Llun galwodd yr Archdderwydd am Ddeddf Iaith newydd.

Wrth annerch cyn urddo'r aelodau newydd i'r Orsedd, galwodd Robyn Lewis am "ddeddf iaith newydd wedi'i theilwrio ar gyfer Cymru ddatganoledig yr 21ain ganrif".

Beirniadodd Lywodraeth Cymru a'u cynllun Iaith Pawb.

Sefydlodd Llywodraeth y Cynulliad Iaith Pawb, sef Cynllun Gweithredu ar gyfer Cymru Ddwyieithog, ym mis Chwefror.

Strategaeth yw ar ddyfodol yr iaith Gymraeg ac addewid i wario dros 27m ychwanegol ar yr iaith dros y tair blynedd nesaf.

'Mwy o bapur'

Mae hyn yn gwneud addewid pendant Iaith Pawb ... yn addewid ffals
Robyn Lewis, Archdderwydd
Ond dywedodd yr Archdderwydd ddydd Llun fod y Cynulliad wedi dysgur grefft "o gynhyrchu mwy o bapur a gweithredu llai o ddyheadau".

"Mae Polisi Iaith Pawb yn mynd ni y tu allan i alluoedd presennol y Cynulliad a thu hwnt i gyfyngiadau ariannol y Cynulliad," meddai Mr Lewis.

Wedyn soniodd am Gynllun Cymorth Prynu'r Cynulliad, polisi i geisio lleihau effeithiau'r farchnad dai yng Nghymru a'i heffaith ar y gymuned Gymraeg.

"Mae angen cyllid aruthrol er mwyn gweithredu'r polisi," meddai.

Cymharodd Mr Lewis Iaith Pawb Deddf Iaith y Toraid ym 1993.

Dywedodd fod gan y busensau mawr, yr archfarchnadoedd, y cwmnau yswiriant, a phob cyfrwng prynu-a-gwerthu yng Nghymru yr hawl i orfodi'r Cymry i droi at y Saesneg.

Mae angen Deddf Iaith newydd wedi'i theilwrio ar gyfer Cymru ddatganoledig yr 21ain ganrif
Robyn Lewis, Archdderwydd
"Ateb Iaith Pawb yw perswd ac ewyllys da.

"Dyna oedd ateb y Toraid ym 1993, ateb sydd wedi methu," meddai.

Yr unig ateb fyddai Deddf Iaith newydd, meddai.

"Mae Iaith Pawb yn ceisio prif-ffrydior Gymraeg i bortffolio pob Gweinidog or Cynulliad," meddai.

"Felly dim Cymraeg, dim arian." Dywedodd y gallai effaith Iaith Pawb fod yn bell-gyrhaeddol.

"Ond chaiff hi ddim effaith o gwbwl os gadewir yr adroddiad ar y silff i hel llwch."

Wrth orffen ei araith cyfeiriodd at ateb Alun Pugh, Gweinidog yr Iaith Gymraeg, pan ofynnwyd iddo sut y gellid rhoi Iaith Pawb ar waith heb ddeddf newydd.

Ei ateb, meddai Mr Lewis, oedd nad oedd amserlen benodol gan y Llywodraeth i wireddu ei haddewidion ac na fyddai modd perswadio pob cwmni preifat i ddefnyddior Gymraeg ond yn hytrach eu "hannog a hyrwyddo".

"Mae hyn yn gwneud yr addewid pendant yn Iaith Pawb 'y gall unigolion ddewis trwy gyfrwng pa iaith y dymunant fyw eu bywydau' yn addewid ffals.

"Felly, oni welwn ni Lywodraeth Cymru yn rhoi ei haddewidion ei hun mewn grym, mae arnaf ofn mai, yn y pen draw, gwir ystyr y geiriau 'Iaith Pawb' fydd 'Iaith Neb',"meddai.





Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^