BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Gwener, 27 Mehefin, 2003, 15:56 GMT 16:56 UK
Llafur i osod rhestrau merched
San Steffan
Mae record y blaid yn eithriadol o wan yng nghyd-destun San Steffan

Mae Pwyllgor Gwaith y Blaid Lafur Gymreig wedi cadarnhau y bydd yna restrau merched yn unig yn cael eu gosod mewn dwy etholaeth er mwyn dewis ymgeiswyr newydd i San Steffan.

Penderfynodd y pwyllgor y byddai rhestrau merched yn unig yn cael eu gosod ym Mlaenau Gwent a Dwyrain Abertawe.

Mae'r Blaid Lafur yn wynebu problem, ond nid yw hon yn broblem newydd.

Y broblem yw bod y Blaid Lafur, fel bob plaid arall, yn awyddus i weld mwy o ferched yn cael eu hethol.

Mae hyn wedi bod yn llwyddiant o ran y Cynulliad gyda union hanner aelodau'r Cynulliad yn ferched.

Ond mae record y Blaid Lafur yn eithriadol o wan yng nghyd-destun San Steffan.

Dim ond saith Aelod Seneddol benywaidd o Gymru sydd wedi bod erioed.

Prinder

Ar hyn o bryd dim ond pedwar AS benywaidd sydd gan Gymru, y pedair yn aelodau o'r Blaid Lafur.

Roedd yn rhaid i'r blaid felly ystyried ffyrdd o oresgyn y broblem a sicrhau fod nifer y merched mewn gwleidyddiaeth, a'r nifer sy'n Aelodau Seneddol, yn cynyddu o 10 i 50%.

Aelodau Llafur yn y Cynulliad
Mae 19 o Aelodau Cynulliad Llafur yn ferched
Un opsiwn oedd gorfodi canghennau o'r blaid i dderbyn rheol mai dim ond merched allai fod ar y rhestr-fer, yn enwedig mewn seddi traddodiadol cadarn lle mae cryn dipyn o sicrwydd y byddai'r ymgeiswraig yn ennill.

Fel mae'n digwydd mae tair sedd eisoes ar gael ar gyfer yr Etholiad Cyffredinol nesaf - ym Mhen-y-Bont ar Ogwr, Dwyrain Abertawe, ac ym Mlaenau Gwent gan fod tri AS Llafur wedi penderfynu na fyddan nhw'n sefyll.

Bwriad pwyllgor gwaith y blaid ddydd Gwener felly oedd trafod a fyddai rhestrau merched yn unig yn cael eu gosod er mwyn dewis ymgeiswyr yn yr etholaethau hynny.

Penderfynodd y pwyllgor y byddai rhestrau merched yn unig yn cael eu gosod ym Mlaenau Gwent a Dwyrain Abertawe.

Meddai llefarydd ar ran y Blaid Lafur Gymreig am y penderfyniad: "Mae 50% o'r boblogaeth yn ferched, ond eto dim ond ychydig dros 10% o ASau Cymreig sydd yn fenywod.

Gwrthwynebu

"Rydym ni wedi ymrwymo i sicrhau nifer mwy o ferched ym mywyd cyhoeddus Cymru ac fe fyddwn ni nawr yn symud ymlaen i wireddu hynny."

Ond nid pawb sydd yn o blaid gweld rhestrau merched yn unig yn cael eu gosod.

Mae yna wrthwynebiad cryf ymysg rhai o gefnogwyr y blaid sydd am gadw'r hawl i ganghennau lleol ddewis pob ymgeisydd.

Nid yw'r aelodau lleol ym Mlaenau Gwent, er enghraifft, lle mae Llew Smith ar fin ymddeol, ddim yn hapus o gwbl.

Maen nhw am gael y rhyddid traddodiadol i ddewis eu hymgeisydd heb ymyrraeth gan y blaid yn ganolog, a heb beryglu'r traddodiad o aelodau asgell chwith, a fyddai'n boen yn ystlys Llafur Newydd Tony Blair.




GWYLIWCH A GWRANDEWCH
Vaughan Roderick, Golygydd Materion Cymreig
"Dewis Blaenau Gwent oherwydd y cefndir"


Adroddiad Guto Thomas, BBC Cymru
"Dim problem newydd..."



HEFYD:


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^